تاخیرهای ۸ تا ۲۲ ماهه در پرداخت معوقات پرستاران

رئيس سازمان نظام پرستاري با انتقاد از تاخير در پرداخت معوقات پرستاران و کمبود شديد نيروي پرستاري در مراکز درماني کشور، در عين حال از قول وزير بهداشت براي جذب 9هزار پرستار جديد تا اسفندماه سال جاري خبر داد. محمد ميرزابيگي با اشاره به شعار امسال روز پرستار مبني بر جامعه و سلامت، هويت و منزلت، رفاه و معيشت به توضيح خدمات سازمان نظام پرستاري پرداخت و گفت‌: سازمان ما با 180 هزار عضو يکي از نهادهاي عمومي غير دولتي است که بر اساس قانون مصوب مجلس شوراي اسلامي از سال 81 آغاز به کار کرده‌ و توانسته در دوره‌هاي مختلف مسائل‌ حوزه پرستاري را با رويکردهاي مختلف پيگيري کند. مفتخريم اعلام کنيم در دوره پنجم نظام پرستاري عمده فعاليت‌ها با حضور جوانان دهه هفتادي انجام شود. وي در ادامه رويکرد اين دوره از کار نظام پرستاري را تعاملي و از جنس نگاه به مسائل و ارائه راه حل‌ها دانست و گفت‌: از اين‌رو براي پيگيري مسائل لحظه‌اي درنگ نخواهيم کرد؛ چه از نظر حقوق مردم و چه از نظر حقوق حرفه‌اي و صنفي پرستاران؛ چرا‌که مسائل مربوط به حوزه پرستاري از سرنوشت مردم جدا نيست. ميرزابيگي در ادامه صحبت‌هايش، روز پرستار در سال جاري را مقارن با شروع سال 2020 ميلادي دانست و بيان کرد:‌ اين سال به عنوان سال پرستاري نام‌گذاري شده است. امسال در سراسر کشور با مشارکت جامعه پرستاري‌ و نهادهاي هويتي شامل سازمان نظام پرستاري و معاونت پرستاري جشن‌هايي برگزار خواهد شد و برنامه‌هايي در اين زمينه داريم.

3 مشکل عمده حوزه پرستاري

وي در ادامه اولويت فعلي سازمان نظام پرستاري را رفع موانع موجود براي پرستاران دانست و گفت: کمبود نيرو، معوقات پرستاران و مشکلات سامانه قاصدک همگي از مشکلاتي است که در ديدار با کميسيون بهداشت و درمان مجلس، شخص رئيس مجلس، معاون اول رئيس‌جمهور و وزير بهداشت به آن اشاره کرده و پيگير حل آن بوده‌ايم.

کمبود شديد نيروي پرستاري

وي با بيان اينکه طي دو يا سه سال گذشته استخدام مناسب در حوزه پرستاري صورت نگرفته است، خاطر نشان کرد:‌ عدم‌استخدام پرستاران و از طرفي بازنشستگي نيروهاي قديمي منجر به کمبود شديد نيروي پرستاري در کشور شد. نمي‌توانيم از توسعه تخت‌هاي بيمارستاني صحبت کنيم بدون آنکه در نظر بگيريم به ازاي هر تخت بيمارستاني در 24 ساعت شبانه روز بايد 5/2 نفر گروه پرستاري مشغول به کار باشد که از اين عدد 8/1 نيروهاي کارشناس پرستاري و 7/0 از گروه پرستاري شامل نيروهاي وابسته به پرستاري باشند.‌ طي برنامه‌هاي چهارم و پنجم توسعه استخدام پرستاران با روند مناسبي انجام شده است. حتي طي سال‌هاي 92 تا 95 نيز استخدام پرستار در بخش دولتي و غير دولتي داشته‌ايم و حدود 43 هزار و 500 نفر پرستار استخدام شده‌اند. اما از سال 95 تا سال 98 هيچ استخدامي صورت نگرفته؛ اين در حالي است که طي اين سه سال افزايش تعداد تخت و بخش‌هاي بيمارستاني را در سطح کشور شاهد بوده‌ايم. رئيس سازمان نظام پرستاري ادامه داد: در خصوص کمبود نيروي پرستار اکنون به آمار قبل از سال 92 رسيده‌ايم. به شکلي که در سال 95 به ازاي هر تخت بيمارستاني، حدود 3/1 نفر گروه پرستاري داشتيم که اين عدد در حال حاضر به عدد 9/0رسيده است. کمبود نيروي پرستار علاوه بر اينکه مشکلاتي براي خود پرستاران از لحاظ افزايش فشار کاري ايجاد مي‌کند، منجر به مشکلاتي براي بيماران به ويژه بيماران بستري شده در بخش‌هاي ويژه را به دنبال خواهد داشت. ميرزا‌بيگي با اشاره به قول مساعد وزير بهداشت، مبني‌بر استخدام 9 هزار نفر نيروي پرستاري تا اسفند ماه سال جاري، گفت‌: اميدواريم با اين احتساب بخشي از کمبودهاي اين حوزه برطرف شود. همچنين با توجه به اينکه جامعه ايران در حرکت به سوي سالمندي پيش خواهد رفت، تربيت دانشجويان پرستار نيز اولويت خواهد داشت؛ چراکه حداقل تا 10 سال آينده نياز است که سالي 9 هزار نيروي پرستار استخدام شوند. وي در ادامه سخنان خود به مشکلات حوزه پرداخت دستمزد پرستاران اشاره کرد و افزود:‌ در حال حاضر ميزان معوقات پرستاران حداقل 8 ماه و حداکثر 22 ماه است؛ به‌طوري که در شهر محرومي مانند گچساران، کارانه و اضافه کار پرستاران همچنان پس از 22 ماه پرداخت نشده است. وي همچنين گفت: طرح قاصدک که از زمان دولت يازدهم شروع به کار کرده است از ابتدا مشکلات خود را داشته؛ اما معاونت درمان وقت، به حرف پرستاران و نمايندگان آنها گوش نکرد تا جايي که در يکي دو سال گذشته مشکلات معوقات به اوج خود‌ رسيد. ميرزابيگي با اشاره به دوره خدمت خود در معاونت پرستاري وزارت بهداشت يادآور شد: در شروع کار بنده از اسفند سال 92 کل معوقات پرستاري که 880 ميليارد تومان برآورد شده بود با رايزني‌هاي صورت گرفته پرداخت شد و تا زمان حضور من در وزارتخانه اين معوقات بيشتر از 3 تا 5 ماه گزارش نشد.

انتقاد از عملکرد سامانه قاصدک

وي با انتقاد از عملکرد سامانه قاصدک افزود: بايد نوع پرداخت فوق مبتني بر عملکرد و نتيجه کاري باشد که پرستار ارائه مي‌دهد، نه مبتني بر وقت و حقوق پرستار. با حذف سامانه قاصدک در کوتاه مدت به نظام پرداختي قبل باز ‌گرديم اما براي بلند‌مدت بايد به فکر نوع پرداخت مناسبي باشيم. وي با اشاره به اينکه پرستاران سالانه 890 ميليون بار مراجعه را به عنوان خط مقدم نظام سلامت پاسخگو هستند، گفت: سلامت حق مردم است و پيگيري مشکلات پرستاران مي‌تواند کمکي به بيماران نيز باشد. به عنوان مثال ارائه خدمات مراقبتي پرستاري در منزل براي بيماران مزمن مي‌تواند منجر به کاهش مراجعه به بيمارستان‌ها شده و کاهش هزينه‌هاي بيمار، بيمه‌ها و ... را به دنبال داشته باشد. وي با اشاره به اينکه جامعه پرستاري براي اين موضوع اعلام آمادگي کرده است‌، گفت: با توجه به اينکه 40 درصد بيماران بيمارستاني را بيماران مزمن تشکيل مي‌دهند، بايد با همکاري وزارت بهداشت، به فکر ارائه خدمات مناسب در منزل براي بيماران سکته‌ مغزي، بيماران سرطاني، بيماران داراي شرايط پايدار که در آي سي يو بستري شده‌اند باشيم که خوشبختانه طرح اين موضوع در جلساتي که با مسئولان مختلف داشته‌ايم، مورد استقبال آنها قرار گرفته است. ميرزابيگي ادامه داد: اکنون هزار مرکز مراقبت فعال پرستاري مي‌تواند خدمات پرستاري را با قيمت‌هاي ارزان‌تر از بيمارستان‌ها به مردم ارائه دهند. دريافت اين‌گونه خدمات علاوه بر آنکه هزينه‌ هتلينگ بيمارستان، هزينه رفت و آمد و... ندارد، منجر به کاهش بروز عفونت‌هاي بيمارستاني در بيماران خواهد شد. طي بررسي‌هاي صورت گرفته کاهش هزينه‌ها در بخش دريافت خدمات پرستاري در منزل حدود 20 تا 80 درصد برآورد شده است. وي با اشاره به انجام طرح پايلوت پرستاري در منزل در 3 استان کرمان، همدان و اردبيل، گفت: اين طرح‌ مي‌تواند يک حق پيشنهاد به پزشک و يک حق انتخاب به بيمار براي انتخاب روند درماني‌اش بدهد. ميرزابيگي در خصوص استخدام پرستاران در بيمارستان‌هاي خصوصي نيز اظهار کرد:‌ تاکيد مي‌کنيم که بيمارستان‌هاي خصوصي هنگام استخدام پرستاران دقت بيشتري براي پذيرش و مدارک ارائه شده از سوي متقاضيان کار داشته باشند تا اصالت کار دقيقا احراز شود.

توقف طرح تربيت کمک پرستار

وي در پايان با اشاره به تربيت نيروي پرستار بومي نيز گفت: اين طرح در سازمان نظام پرستاري آغاز به کار کرد، اما با مخالفت برخي از همکاران مواجه شد. هدف اصلي اين طرح آن بود که 30 درصد خدمات گروه پرستاري که نياز به تحصيلات دانشگاهي ندارد توسط افرادي ارائه شود که دوره‌هاي يک ساله کمک‌پرستاري را گذرانده باشند؛ به طور کلي يعني اين افراد بايد يک چهارم دوره تحصيل پرستاري را گذرانده و به شکل يک چهارم تعداد پرستاران جذب کار شده تا يک چهارم خدمات پرستاري را به بيمار ارائه دهند. در همين زمينه پس از آنکه خدمات ارائه شده توسط پرستار دسته‌بندي شد، حوزه کاري کمک پرستاران نيز مشخص شد. اين خدمات شامل کارهايي است که اکنون مي‌بينيم خود بيمار يا همراهش انجام مي‌دهند. اکنون اين طرح متوقف شده است؛ اما در صورتي که نياز به تربيت کمک پرستار داشته باشيم با توجه به نياز بخش‌هاي درماني، تربيت کمک پرستاران از سر گرفته خواهد شد.