غذای ارگانیک، از واقعیت تا سودجویی
آرمان ملی- منیره چگینی: بسیاری از کارشناسان بر این باورند با توجه به آلودگی هوا و محیط زیستی که بر کشور حاکم است، هر موادغذایی که به نام ارگانیک عرضه میشود، دروغ است و هیچ محصول ارگانیکی در ایران وجود ندارد. همانطور که رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران چندی پیش اعلام کرده بود: برخی فکر می کنند محصولاتی که حاصل پرورش روستایی است ارگانیک است در حالی که آلودگی محیط زیست بر محصولات روستایی نیز تاثیر می گذارد. پیام محبی با اشاره به تاثیر آلودگی هوا بر گوشت دام و طیور، افزود: آلودگی هوا در باروری، تولید، میزان شیر و… دام و طیور تاثیر می گذارد و هر چیزی که از طریق خوراک یا هوا وارد بدن حیوانات می شود، در فرآورده های گوشتی می ماند. بهدلیل آنکه گوشت انسان ها خورده نمی شود، فلزات سنگین در بدنشان مورد بررسی قرار نمی گیرد، اما در بدن دام و طیور این فلزات بررسی می شود. وقتی آلودگی از طریق تنفس یا خوراک به بدن دام و طیور وارد می شود، انسان ها آن آلودگی را میخورند. محبی با تاکید بر اینکه در حال حاضر شرایط تولید فرآورده دامی را نداریم، افزود: برای تولید محصولات دامی ارگانیک باید ژن و محیط ارگانیک وجود داشته باشد و
خوراک ارگانیک به دام داده شود. مگر با این شرایط آب و هوا (آلودگی هوا، محیط زیست و آب) حاکم بر ایران می توانیم محصول ارگانیک کشاورزی داشته باشیم تا خوراک ارگانیک شود. از سوی دیگر کیانوش جهانپور، مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در مورد استفاده از کلمه «ارگانیک» بر محصولات در ایران بر اساس اینکه شرایط محصول ارگانیک در ایران وجود ندارد گفت: در ایران آیین نامه ای برای استفاده از کلمه ارگانیک وجود ندارد. استفاده یا عدم استفاده از این کلمه تابع قانون خاصی نیست. در بسیاری از موارد از کلمه ارگانیک استفاده می شود بهطور مشخص ممکن است تعریف علمی ارگانیک نگنجد.
این در حالی است که جمله «سلامت باشند یا نباشند باید برچسب بخورند!»، بهطور هماهنگ در میان مسئولان بهداشتی کشور مانند مسئولان سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت و کمیسیون بهداشت مجلس شنیده میشود. بسیاری از تولیدکنندگان همچنان نسبت به برچسبگذاری محصولات تراریخته مقاومت نشان میدهند و دلیل روشن است. این مساله آنقدر در ایران اما و اگر دارد که هر توزیعکنندهای را از افشای تراریختگی محصولاتش بترساند.
برچسبگذاری غلط
رئیس کمیسیون بهداشت مجلس در گفتوگو با «آرمان ملی» در ارتباط با محصولات ارگانیک و تراریخته موجود در کشور میگوید: غذاهای تراریخته و محصولات ارگانیک حتما باید برچسب داشته باشند تا افرادی که تمایل به خرید یا استفاده از آنها را دارند از ارگانیکبودن آنها اطمینان حاصل کنند. این جزو وظایف سازمان غذا و داروست. حسینعلی شهریاری میافزاید: اگر تاکنون این اقدام انجام نشده است، به منزله تاخیر در عملکرد این سازمان است. همچنین در قانون پیشبینی شده بود که وزارت بهداشت درمان فهرست باقی مانده سموم کشاورزی را بدهد و میوههای موجود بررسی شوند، زیرا سمپاشیها و استفاده از سموم تقریبا بدون حساب و کتاب در کشور انجام میشود، مشخص شود برای رشد هر میوه چه میزان سم استفاده شده است که مردم بتوانند با خاطر آسوده از آنها استفاده کنند. شهریاری میافزاید: این مساله نیز بهصورت نیمبند اجرا شده است. همچنان مردم کاملا آگاه نیستند که میوههای مصرفی آنها چه میزان باقیمانده سموم دارد و در مدت زمان طولانی باتوجه به انباشت سموم این میوهها تا چه میزان بر سلامت عموم جامعه صدمه میزند. او میگوید: وزارت بهداشت و درمان و جهاد کشاورزی باید این
مسائل را رصد کرده و به مردم در این زمینه اطلاعرسانی کنند. شهریاری میافزاید: ایران نیز مانند سایر کشورهای پیشرفته دنیا مانند اروپا و آمریکا باید اطلاعات درستی از محصولات تراریخته و ارگانیک به مردم بدهد. او تاکید میکند: تمام مواد تراریخته وارداتی شناسنامهدار هستند و وزارت بهداشت و درمان و غذا و دارو قادر به رصد آنهاست. بنابراین این وزارتخانه آگاه است که مقصد محصولاتی که از خارج از کشور وارد میشوند، کجاست. همچنین اگر کسی اقدام به برچسبگذاری این محصولات در زمان ارائه آنها به مصرفکنندگان نکند باید تحت پیگرد قانونی قرار بگیرد. این مساله نیز از اختیارات سازمان غذا و داروست. شهریاری میافزاید: این سازمان نیروهای نظارتی به میزانی که بتواند نظارت همهجانبه داشته باشد، در اختیار ندارد. بنابراین سازمان امور استخدامی کشور باید مجوزهای لازم را برای استخدامهای گسترده به این سازمان بدهد. او تاکید میکند: این وظایف حاکمیتی هستند و باید مجوزات لازم به این سازمان داده شود. در این صورت از عوارض احتمالی این مساله بر سلامت جامعه جلوگیری میشود. او خاطرنشان میکند: در ارتباط با سلامت یا عدم سلامت محصولات تراریخته نقطه
نظرات ضد و نقیضی از سوی صاحبنظران مطرح میشود و تحقیقات در این زمینه متفاوت است. برخی معتقدند استفاده از این محصولات خطرناک است و عدهای آن را بیخطر میدانند. اگر محصولات تراریخته سالم هستند، باید کشورهای اروپایی پیشقدم استفاده از آنها باشند. اطلاعات از نحوه برخورد با محصولات تراریخته در کشورهای اروپایی ثابت میکند که آنها از این محصولات استفاده نمیکنند. بنابراین تحقیقات مبنی بر بیخطری این محصولات شکبرانگیز است، زیرا در صورت بیخطری اروپاییها از آنها استفاده کرده و برخی از محصولات را به ایران صادر نمیکردند.
