چين با واشنگتن همراهي ميكند
آرمان ملي - رضا پورحسين: فرمانده نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران به مناسبت هفتم آذر ماه، روز نيروي دريايي گفت: يک رزمايش بين کشورهاي ايران ، روسيه وچين در آينده نزديک در شمال اقيانوس هند برگزار خواهد شد. دريادار حسين خانزادي افزود: اين تمرينها در ماه گذشته طراحي و برنامهريزي شده و نيروهاي نظامي آماده اجراي آن هستند. خانزادي در پي تنشهاي دريايي تابستان گذشته در منطقه خاورميانه، همکاري ايران با روسيه و چين را ضامن امنيت جمعي در دريا دانسته و افزوده که برگزاري رزمايش مشترک ميان چند کشور چه در زمين، دريا و يا هوا، نشانگر گسترش قابل توجه همکاري ميان آنهاست. اين رزمايش حامل اين پيام به جهان است که روابط اين سه کشور به نقطه راهبردي معني داري رسيده است. هرگونه امنيت در دريا بايد دربرگيرنده منافع همه کشورهاي مرتبط باشد. اين گفتهها در برخي موارد به خوبي ديده نميشود و شاهد هستيم عملا اين کشورها در مواقعي که اندکي منفعت خود را در خطر ميبينند رويکردي متفاوت از خود نشان ميدهند . در راستاي بررسي اين مساله «آرمانملي» گفت و گويي با مرتضي مکي کارشناسمسائل بين المللي دارد که در ادامه ميخوانيد:
برگزاري اين رزمايش مشترک در زمان حساس کنوني را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
اين رزمايش در واکنش به ائتلافهايي است که در منطقه شکل گرفته است که جديدترين آن به رهبري فرانسه و به مرکزيت ابوظبي تشکيل شده است و برخي از کشورهاي اروپايي نيز به آن پيوستهاند. يک ائتلاف مهم ديگر نيز چندماه پيش به رهبري آمريکا شکل گرفت تا در مقابل نا امنيهاي اين منطقه حساس واکنش نشان دهد. اين صف آراييهاي جديد در منطقه حساس خليج فارس کار را به جايي رساند که جمهوري اسلامي ايران با اين قدرتي که دارد نيز دست به يک ابتکار عمل بزند تا در مقابل اين ائتلافهاي تنشزا برنامهاي صلح طلبانه و در عين حال مقتدر داشته باشد. جمهوري اسلامي ايران به خوبي ميداند که بايد از فاصلهاي که ميان اروپا و آمريکا پيش آمده است به بهترين نحو استفاده کند و برگزاري اين رزمايش نيز ميتواند يکي از مولفههاي اين امر باشد . اهداف مشترک موجود ميان ايران، روسيه و چين برگزاري اين رزمايش را تسهيل خواهد کرد و قطعا منطقه را تحت تاثير قرار ميدهد. بزرگترين نقطه مشترک اين سه کشور داشتن تنشهاي متعدد با آمريکاست و اين رزمايش به نحوي خط و نشاني در مقابل سياستهاي يک جانبه آمريکاست .
شانه خالي کردن اين دو کشور را بارها در مجامع بين المللي در قبال ايران مشاهده کردهايم، آيا شرايطي ايجاد شده است که بتوان به اين کشورها بيشتر اعتماد کرد؟
قطعا کشورها در همه زمينهها همسويي ندارند و اگر در يک نقطه اختلاف و تنش دارند لزوما ساير نقاط مشترک را تحت تاثير قرار نميدهد و منجر به قطع رابطه و تنش پر رنگ نخواهد شد. سياست اين کشورها را من اينگونه ميبينم که به دنبال اين هستند تا از نقاط مشترک حتي کوچک در توسعه روابط به شکلي خوب استفاده کنند. قطعا اين سه کشور در حوزههاي مختلف چالش جدي دارند. چين حمايت آشکار و صريحي از ايران در قبال نزاع با آمريکا ندارد. روسيه هم از يک سو با رژيم صهيونيستي رابطه خوبي دارد و از سوي ديگر يک کشور دوست با ايران است. روسيه اين سياست موازنه را عملا در سوريه به نمايش در آورده است. روسيه هم با ايران و سوريه در آنجا به بهترين شکل همکاري ميکند و هم منافع رژيم صهيونيستي را به خطر نمياندازد و به نحوي مراقب منافع تمامي کشورهاي دوست خود است اما در وهله اول به دنبال منافع خود است و منافع خود را بهخاطر هيچکدام از طرفين به خطر نمياندازد. جمهوري اسلامي ايران در سالهاي اخير بارها از روسيه به نفع منافع خود استفاده کرده است و تا ميزاني اين اعتماد بين دو کشور به وجود آمده است اما بايد توجه کرد تمامي کشورها در ابتدا به منافع خود فکر ميکنند.
آيا توافق تجاري چين و آمريکا تاثير منفي بر روابط ايران و چين خواهد گذاشت؟
چين و آمريکا کشورهايي هستند که ميزان تجارت آنها از 700 ميليارد دلار فراتر ميرود و قطعا در عرصه اقتصادي روابطي استراتژيک دارند. چين قطعا بهخاطر ايران اين حجم از مراودات اقتصادي خود را به خطر نمياندازد اما در رابطه با آنها قطعا ملاحظاتي دارند و قطعا در رقابت با يکديگر هستند و قطعا در اين رابطه از کشورهاي همپيمان خود نيز بهره ميبرند. نگاه چين به ايران در چارچوب منافع ملي خودش است. ايران نيز بايد با همين روش در قبال ساير کشورها عمل کند . اگر آمريکا پيشنهادات خوبي به چين بدهد امکان اينکه چين از ايران فاصله بگيرد وجود دارد. شرايط امروز جهان با شرايط پيش از بر هم خوردن توافق برجام تفاوت کرده است و بعيد نيست که آمريکا و چين در توافق خود پاي ساير کشورها را نيز به ميان بکشند. اين مبحث به شدت پيچيده است و بايد براي همه سناريوها محتمل دانست، زيرا چينيها اگر به اين نتيجه برسند که بهره بسيار بالايي از روابط با آمريکا خواهند برد، شايد در روابط خود با ايران تجديد نظر کنند. اما بعيد به نظر ميرسد چين از سرمايهگذاري عظيم خود در راستاي پروژه جاده ابريشم بگذرد و يا ايران را در آن سهيم نکند زيرا موقعيت استراتژيک ايران در آن قابل کتمان نيست.
