هندوستان همواره در عرصه بینالمللی بیطرف بوده است
آرمان ملي- رضا پورحسين: هندوستان همواره در عرصه بينالمللي بيطرف بوده است و غالبا سياست موازنه مثبت را در دستور کار قرار ميداده است. از سوي ديگر هندوستان عضو جنبش غير متعهدهاست و نگاهي صلحطلبانه در جهان دارد و همواره به دنبال حفظ رابطه دوستانه با ايران بوده است. اختلاف مرزي هندوستان با کشور پاکستان در مناطق مختلف کشمير تا حدود زيادي اين چهره آرام هندوستان را مخدوش کرد و در بسياري موارد براي آنها مانع تراشي کرد اما در اين عرصه آمريکا براي تحت فشار قرار دادن چين و در راستاي تنگتر کردن حلقه محاصره اين کشور، همواره از هندوستان حمايت کرده است و در تلاش بوده است تا اين کشور را در کنار خود و متحد خود حفظ کند. نزديکي که سبب شده است تا هندوستان در برابر سياستهاي آمريکا در قبال آسياي شرقي و ايران سياست خاصي اتخاذ نکند و همواره سياستهاي آمريکا را سرلوحه خود قرار دهد. بنابراين هندوستان در مرزي حرکت ميکند که بتواند طرفين را از خود راضي نگه دارد. «آرمان ملي» در راستاي بررسي اين موضعگيريهاي هندوستان و آينده روابط با ايران گفتوگويي با علي اصغر زرگر، کارشناس اقتصاد و روابط بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد:
در سالهاي گذشته مهمترين مراودات ايران و هندوستان در چه عرصههايي بوده است؟
سرمايهگذاري که هندوستان در بندر چابهار هدف خود قرار داده بود، شايد مهمترين جنبه مراودات مقامات دو کشور در عرصه اقتصادي باشد. اين پروژه به صورت مداوم ميان سران ايران، افغانستان و هند در حال رايزني و بحث است. در سالهاي گذشته همکاريهاي ايران و هند در عرصه انرژي بسيار پر رنگ بود و متاسفانه شاهد بوديم پس از تحريمها مقداري از طلب ايران در حوزه انرژي در گرو بانکهاي هندي ماند و عملا کشور ما در اين عرصه متضرر شد. در برههاي ديگر مقامات دو کشور به فکر ارز جايگزين افتادند که باز هم نتوانست سود و منفعت آنچناني براي کشور ما داشته باشد.
سياست خارجي هندوستان و جايگاه اين کشور در جهان چگونه است؟
هندوستان همواره در عرصه بينالمللي بيطرف بوده است و غالبا سياست موازنه مثبت را در دستور کار قرار ميداده است. از سوي ديگر هندوستان عضو جنبش غير متعهدهاست و نگاهي صلحطلبانه در جهان دارد و همواره به دنبال حفظ رابطه دوستانه با ايران بوده است. اختلاف مرزي هندوستان با کشور پاکستان در مناطق مختلف کشمير تا حدود زيادي اين چهره آرام هندوستان را مخدوش کرد و در بسياري موارد براي آنها مانع تراشي کرد اما در اين عرصه آمريکا براي تحت فشار قرار دادن چين و در راستاي تنگتر کردن حلقه محاصره اين کشور، همواره از هندوستان حمايت کرده است و در تلاش بوده است تا اين کشور را در کنار خود و متحد خود حفظ کند. نزديکي که سبب شده است تا هندوستان در برابر سياستهاي آمريکا در قبال آسياي شرقي و ايران سياست خاصي اتخاذ نکند و همواره سياستهاي آمريکا را سرلوحه خود قرار دهد. بنابراين هندوستان در مرزي حرکت ميکند که بتواند طرفين را از خود راضي نگه دارد. در گذشته شاهد بوديم که دولت آمريکا براي مقابله با ارتش شوروي و روسيه کمکهايي به ارتش پاکستان ميکرد اما امروزه اين روند در حال چرخش است و عملا بيشتر کمکهاي آمريکا در اين تنش به سمت هندوستان است. گويا ايالات متحده آمريکا پي برده است که هندوستان به صورت مطلوبتري ميتواند منافع آنها را در منطقه تقويت کند. از سوي ديگر هندوستان تعداد زيادي نيروي کار و مهاجر در کشورهاي حوزه خليجفارس دارد و در سياست خارجي خود نگاه مثبت به اين کشورها را نيز گنجانده است.
هندوستان ايران را از سياست خارجي خود حذف کرده است؟ ايران چگونه ميتواند روابط خود را با اين کشور تقويت کند؟
از زماني که تحريمهاي آمريکا شدت گرفت عملا جنبه رابطه با ايران در سياست خارجي اين کشور کم رنگتر شد و حضور اقتصادي اين کشور در چابهار نيز عملا به حاشيه رانده شد اما هندوستان به واسطه رابطه اقتصادي که ميخواهد با افغانستان و ترکمنستان داشته باشد مجبور است تا سياست خارجي خود را با ايران ترميم کند و امتيازاتي نيز در اين عرصه براي ايران کنار بگذارد که بازگشت به توسعه چابهار يکي از آنها خواهد بود. ايران در اين زمان که هندوستان گرفتار اختلاف با پاکستان شده است ميتواند با زيرکي و به وسيله ديپلماسي قدرتمند خود اين اختلاف را حل کند و روابط خود را به اين شکل با هندوستان تقويت کند و به نحوي خود را به جاي آمريکا حلال مشکلات اين کشور کند.
آينده روابط ايران و هندوستان را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
درست است که هندوستان نفت خود را از کشورهاي ديگر تامين ميکند و عملا از ايران ديگر نفت خريد نميکند اما بايد به روابط اين دو کشور نگاهي اميدوارانه داشت زيرا ايران دروازه ورود هندوستان به آسياي ميانه است و قطعا هند قيد اين منطقه از جهان را نخواهد زد اما با احتياط پيش ميرود تا روابطش با آمريکا مختل نشود. مراودات اين روزهاي ايران و هند اميدواري را براي توسعه روابط بيشتر کرده است. از سوي ديگر شاهد هستيم آمريکا مخالفتي براي ورود هند به چابهار نکرده است و بدين ترتيب اين بندر استراتژيک ميتواند کليد توسعه روابط دو کشور باشد.
