آرمانملی: وزارت جهاد کشاورزی در راستای مبارزه با فسادهای گسترده در زمینه خرید تضمینی گندم، در نامهای از استانداردسازی الکهای گندم خبر داد. در این نامه که در تاریخ بیستم آذرماه صادر شده و بهتازگی به دست رسانهها رسیده، تاکید شده است که الک ۲۰ در 7/1 میلیمتر جهت خرید تضمینی گندم تولید داخل سال ۱۳۹۹ مورد توافق کلیه ذینفعان قرار گرفته است. به این ترتیب انتظار میرود با استاندارد شدن الک مورد استفاده در فرآیند خرید تضمینی گندم، در خرید تضمینی گندم سال آینده، فسادهای گذشته همچون اختلاط محصول با ضایعات شن، سنگ و خاک تکرار نشود.
شهریور ماه امسال بود که رئیس کانون انجمنهای صنایع غذایی ایران از وجود فسادهای گسترده در سیستم خرید تضمینی گندم خبر داد. سیدمحمدرضا مرتضوی اعلام کرده بود: سالانه ۷۰۰هزار تن ضایعات همچون شن، خاک و ضایعات گندم به ارزش ۱۰۰۰میلیارد تومان بهعنوان گندم، وارد پروسه خریدوفروش و تحویل گندم میشود. او از وجود یک سیستم مافیایی در سیستم خرید تضمینی گندم پرده برداشته و اظهار کرده بود که بارها در مورد این امر به وزیر وقت جهاد کشاورزی (محمود حجتی) هشدار داده شده اما جواب وزیر این بوده است که «اشکالی ندارد؛ به جیب کشاورز میرود». مرتضوی تاکید کرده بود که با این حال ما مطمئن بودیم که این اقدامات کار کشاورز نیست؛ بلکه کار دلالانی است که گندم را از کشاورز خریده و به دولت میفروشند و دست برخی از مدیران نیز در کار است. طبق اظهارت رئیس کانون انجمنهای صنایع غذایی ایران، براساس قانون در فرآیند خرید تضمینی گندم برای جلوگیری از تحویل ضایعات و شن و خاک همراه گندم، باید از توری استاندارد 20 در دو میلیمتر استفاده کنند اما مسئولان مربوطه برای پوشاندن تخلف خود، به جای استفاده از توری استاندارد، از توری غیراستاندارد دو در دو
میلیمتر، که ضایعات و شن و خاک را از خود عبور نمیدهد در مراکز خرید گندم استفاده میکنند. دو روز پس از آن مدیرکل دفتر نظارت بر اجرای استاندارد صنایع غیرفلزی سازمان ملی استاندارد ایران اعلام کرد: کانون انجمنهای صنایع غذایی ایران پیشتر این موضوع را به ما اعلام کرده بود و سازمان ملی استاندارد دستورالعملی را که توسط متولی اصلی خرید گندم تهیه شده بود بررسی کرد که طبق نتیجه آن الک گندم با استاندارد ملی ایران انطباق نداشت. غلامرضا امینی افزوده بود: در پی این نتایج، در جلساتی از متولیان این بخش خواستهایم که موضوع را اصلاح کنند زیرا وقتی درجه الک بر استاندارد ملی ایران منطبق نباشد، کیفیت گندم تحویلی به کارخانههای آردسازی و کیفیت آرد تولیدی آنها را پایین میآورد.
تایید وجود فساد در خرید گندم
اگرچه تمامی سازمانها کنترل کیفی از وجود ناخالصی فراوان در گندمها خبر میدادند و نهادهای دستاندرکار نیز وجود فساد در خرید تضمینی گندم را تایید میکردند اما با این حال، وزارت جهاد کشاورزی در همان زمان در جوابیهای اعلام کرد: امسال نیز مانند همه سالهای گذشته از ابزار سنجش (الک) مشابه (در طرح خرید تضمینی گندم) استفاده شده است و ادعای ورود گندم با متوسط افت غیرمفید هشت تا ۱۰درصد یعنی ۷۰۰هزار تن شن، خاک و ضایعات به کارخانهها و وجود ناخالصی نامتعارف در گندم خریداریشده و اختلاط آن با خاک، ادعایی کاملا کذب بوده، صحت نداشته و قویا تکذیب میشود. پیگیریها آنقدر ادامه یافت تا سازمان ملی استاندارد ایران رسما وجود ضایعات در گندم را تایید کرد. به این ترتیب در تاریخ اول مهرماه امسال معاون نظارت بر اجرای استاندارد سازمان ملی استاندارد ایران در یک نشست خبری اعلام کرد: بررسیهای ما نشان میدهد که در خرید تضمینی گندم در مواردی برای اینکه بتوانند پول بیشتری از خریدار گندم دریافت کنند، گندم را با ناخالصیهایی مخلوط کردهاند. وحید مرندیمقدم افزود: در بازدیدی که از یکی از کارخانههای آردسازی داشتم این موضوع را از نزدیک
دیدم اما به دلیل اینکه سازمان ملی استاندارد مسئول نظارت بر کیفیت گندم نیست، از میزان دقیق آن اطلاعی ندارم. بر این اساس، انتظار میرفت برای مقابله با این فساد مستتر اقدامات لازم صورت گیرد که نهایتا اتفاق افتاد.