دستاورد احتمالی از سفر ژاپن

مذاکرات رئیس‌جمهور ایران و نخست وزیر ژاپن، هر چند در ظاهر چندان حاوی نکات برجامی نبود اما معتقدم اصلی‌ترین موضوعی که از سوی ایران دنبال شد، مسأله بازکردن گره تحریم‌ها بود. آنچه مسئولان ایرانی پیشتر گفته‌اند و در مذاکرات دیروز نیز شاهد بودیم، آن است که مسأله روابط دو‌جانبه ایران و آمریکا چندان جایی در مذاکرات تهران و توکیو ندارد؛ چرا که 40‌سال خصومت‌ورزی دوجانبه شرایط را به نحوی تغییر داده که امکان حل آن در کوتاه مدت وجود ندارد. سفر آقای حسن روحانی به ژاپن، مطمئناً برای تفریح نبوده و تغییراتی حاصل شده که رئیس‌جمهور تصمیم گرفت به ژاپن برود. احساس من آن است که در مقطع کنونی و طی این مدت وقایعی رخ داده و تجدید نظرهایی از سوی دو طرف صورت گرفته که در نهایت تصمیم گرفته شده رئیس‌جمهور ایران به ژاپن سفر کند؛ چرا که معتقدم توکیو جز نقش میانجیگری که این روزها پیگیر آن است، کار دیگری از دستش برنمی‌آید. ژاپن از روز اول به تحریم‌هایی که ایالات متحده یکجانبه علیه ایران وضع کرده پایبند بوده، روابط اقتصادی خود را با ایران قطع کرده و تا زمانی که تحریم‌های آمریکا رفع نشود نیز نمی‌تواند کاری برای ایران انجام دهد. ژاپنی‌ها به این دلیل که سود اقتصادی زیادی از ایران داشتند، تلاش می‌کنند که با دخالت مثبت در رابطه ایران آمریکا و در موضوع تحریم‌ها گشایشی حاصل شود. به گمان من این گشایش نیز در آینده بروز خواهد یافت و گشایشی خاص و بدون ترک مخاصمه خواهد بود. هدف آمریکایی‌ها از پس تحریم‌های ظالمانه برعلیه مردم ایران ایجاد جنگ بوده است. آمریکایی‌ها در دو جبهه جنگ را بر علیه ایران آغاز کردند، اول جبهه فرسایشی نظامی در منطقه است و دوم در جبهه اقتصادی است که روزانه میلیون‌ها دلار خسارت به مردم ایران وارد می‌کنند. آثار ادامه چنین روندی از سوی ایالات متحده تشدید فشار اقتصادی بر روی مردم ایران است. با این وجود نشانه‌هایی وجود دارد که می‌توان به کاهش تنش در آینده امید داشت. برای نمونه سفیر ایالات متحده در سازمان ملل پس از جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد برای تسلیت گفتن مرگ «آوا»، بیمار دو ساله‌ای که از نبود دارو به سبب تحریم‌ها درگذشت، نزد آقای تخت روانچی رفت. باید دید مطالبات دو طرف از یکدیگر چیست و این مسأله تنها زمانی مشخص می‌شود که گفت‌وگویی صریح میان طرفین، چه مستقیم و چه غیرمستقیم وجود داشته باشد. ایران نیاز دارد فعالانه در جامعه بین‌المللی حضور داشته باشد و جهشی را به سوی توسعه آغاز کند.