آرمان ملي: رئيسجمهور قرار است اواخر ماه جاري سفري به شرق آسيا داشته باشد و طي اين سفر با مقامات ژاپن و برخي ديگر از کشورهاي اين منطقه ديدار کند؛ ديداري که يقيناً اصليترين محور آن برجام و مذاکرات هستهاي پيش رو خواهد بود. اين سفر از اهميت زيادي براي ايران برخوردار است؛ چرا که در شرايط سخت تحريمها، گذر زمان به ضرر کشورمان بوده و ميتواند ماشين اقتصاد ايران را از حرکت بيندازد، اما مذاکره و تفاهم ميتواند سبب شود که اقتصاد کشور به حالت عادي بازگشته و امکان پيادهسازي تمهيدات جديد براي رشد و توسعه وجود داشته باشد. آقاي روحاني روز گذشته با اشاره به شرايطي که در ابتداي دوران رياست جمهوري خود با آن روبهرو بود و نياز کشور به حل مشکلات اقتصادي و حصول يک توافق بينالمللي ظرف 100 روز گفت: «مشاوران و همراهان من در سفر نيويورک من را قانع کردند که براي پيشرفت در مذاکرات خوب است که جواب تلفن رئيسجمهور آمريکا را بدهم. اين موضوع مورد ترديد من بود اما وقتي همه مشاوران و همراهان من به اتفاق اين نظر را مطرح کردند، من پذيرفتم و در آخرين لحظاتي که در حال ترک نيويورک بودم رئيسجمهور آمريکا در هتلي که در آن حضور داشتم به من تلفن زد و من پاسخ تلفن او را دادم». رئيسجمهور تأکيد کرد: «اين حرکت باعث شد ما کمتر از 100 روز به توافق موقت ژنو رسيديم». امروز نيز شرايطي مشابه حاکم است و حسن روحاني در حالي که چند روز ديگر عازم ژاپن خواهد شد اظهار کرد که «هر زمان آمريکا حاضر شود که تحريمهاي غلط، نادرست، ظالمانه و تروريستي خود را کنار بگذارد بلافاصله سران کشورهاي 1+5 ميتوانند با يکديگر ملاقات کنند و ما در اين زمينه هيچ مشکلي نداريم». اين پيام آشکار به ايالات متحده تصريح دارد که اگر تحريم رفع شود، ايران حاضر به مذاکره در هر موضوعي است و اشاره رئيسجمهور به برجامهاي 2 و 3 که در گفتوگو با اوباما درخصوص آن قول داده شده بود نيز همين را ميگويد. حالا با اين اظهارات رئيسجمهور اروپاييها و آمريکاييها هستند که بايد پاسخگوي سياستهاي خود باشند؛ زيرا ايران اعلام کرده حاضر به مذاکره است و تنها شرط مذاکره از نظر ايران لغو تحريمهاست. با اين وجود محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه ايران نااميدانه از تلاشهاي اروپا سخن ميگويد و معتقد است تاکنون چيزي در عرصه عمل تغيير نکرده و او از پيامهايي که در پشت پرده رد و بدل ميشود، آگاه نيست. اهم اظهارات رئيسجمهور را در ادامه ميخوانيد:
معتقد بوديم براي حل تحريمها بايد در سطوح بالاتري مذاکره کنيم؛ براي اين کار مقدمات لازم را آماده کرديم و تقريبا براي نخستين بار بعد از انقلاب اسلامي در سال 92 و در آغاز دولت يازدهم ميان وزراي امور خارجه ايران و آمريکا گفتوگو و مذاکره آغاز شد. اين کار کاري بزرگ بود؛ چرا که ما به مردم قول داده بوديم که در ظرف صد روز شاهد اولين تحول در اين ريسک باشند و اگر بنا بود ظرف صد روز اين کار انجام شود بدون اين سطح از تماس امکانپذير نبود.
مشاوران و همراهان من در سفر نيويورک من را قانع کردند که براي پيشرفت در مذاکرات خوب است که جواب تلفن رئيسجمهور آمريکا را بدهم. اين موضوع مورد ترديد من بود اما وقتي همه مشاوران و همراهان من به اتفاق اين نظر را مطرح کردند، من پذيرفتم و در آخرين لحظاتي که در حال ترک نيويورک بودم رئيسجمهور آمريکا در هتلي که در آن حضور داشتم به من تلفن زد و من پاسخ تلفن او را دادم.
اين صحبت کوتاه يک ربع، بيست دقيقهاي لوکوموتيو بسيار قوي براي حرکت قطار مذاکره بود. در اين تماس تلفني در ابتدا چارچوب را با ايشان مشخص کرديم و ايشان سه موضوع را براي مذاکره مشخص کرد و من گفتم که راجع به اين سه موضوع آمادگي مذاکره نداريم، اما اگر موضوع اول که هستهاي است به زودي تمام شود و شما درست آن را اجرا کرديد، موضوع دوم و سپس موضوع سوم در دستور کار مذاکره قرار خواهد گرفت.
اين حرکت باعث شد ما کمتر از 100 روز به توافق موقت ژنو رسيديم و در اين توافق به طور موقت تحريمها در بسياري از زمينهها برداشته شد اما ماهانه 700 ميليون دلار از پولهاي بلوکه شده ايران در بانکها در اختيار ما قرار ميگرفت. همچنين در اين توافق موقت پذيرفته شد که ايران حق غنيسازي دارد که اين مهمترين دستاورد بود.
ما دولتي نبوديم که از زير بار يک مسئوليت سخت فرار کنيم. ما ميدانستيم برخي امور چقدر سخت است و من ميدانستم که اگر در نيويورک جواب تلفن رئيسجمهور آمريکا را بدهم در فرودگاه مهرآباد عدهاي افراطي به سمت من لنگه کفش پرتاب ميکنند اما به جان خريدم چرا که اين موضوعات براي من مهم نبود، بلکه آنچه براي من مهم بود اين بود که وجدانم راضي باشد و به قولي که به مردم دادم پايبند باشم و پايبند ماندم.
ميخواستيم به همه دنيا بگوييم که ما براي ملاقات مشکل نداريم و اين گونه نيست که شما فکر کنيد ما حاضر نيستيم ملاقات کنيم، بلکه هر زمان که رئيسجمهور آمريکا تحريمها را بردارد من يک ساعت بعد با او ملاقات ميکنم. ما با اين کار حربه را از آمريکاييها گرفتيم و سران کشورهاي مختلف پس از شنيدن سخن ما ميگفتند که اين حرف منطقي است. سران يکي از کشورها پيشنهاد داد که تحريمها امروز برداشته شود و برنامهريزي کنيم که دو روز بعد ديدار روساي جمهور انجام شود اما من به او گفتم نه. اگر الان گفته شود که کل تحريمها برداشته شده ساعتي بعد من ملاقات ميکنم؛ چرا که 1+5 همگي در نيوريورک هستيم و اجماع و ملاقات ميکنيم و هيچ مشکلي پيش نخواهد آمد.
امروز نيز دوستاني هستند که در حال واسطهگري هستند، اما من به همه ملت ايران ميگويم هر زمان آمريکا حاضر شود که تحريمهاي غلط، نادرست، ظالمانه و تروريستي خود را کنار بگذارد بلافاصله سران کشورهاي 1+5 ميتوانند با يکديگر ملاقات کنند و ما در اين زمينه هيچ مشکلي نداريم.