آلودگي هوا افسردگي را تشديد ميکند
يک روانپزشک و رواندرمانگر گفت: افسردگي فصلي يکي از انواع اختلالات خلقي است که بهصورت دورهاي در فصول سرد سال بيشتر در بين افراد داراي زمينه بيماريهاي رواني و عصبي، مشاهده شده و در زمان وارونگي هوا که آلودگي به همراه دارد، تشديد ميشود. بهاره صباغابريشمي در گفتوگو با ايرنا اظهار داشت: پائيز با وجود اينکه فصل شگفتيهاست ولي به طور طبيعي اختلالات خلقي نيز براي بيماران افسرده با خود به همراه دارد و با توجه به شرايط جوي و آلودگي هوا در برههاي از زمان، آثار مخربي نهتنها بر قلب و ريه بيماران تنفسي، بلکه بر اعصاب و روان مبتلايان به افسردگي فصلي نيز ميگذارد. وي افزود: هنگام تشديد آلودگي هوا، بيماران و گروههاي خاص جامعه اعم از سالخوردگان و کودکان بيشتر در معرض خطر دريافت ذرات آلوده معلق در هوا قرار دارند و آن دسته از افرادي که زودرنج، پرخاشگر، عصباني و کمتحملتر بودهاند يا اينکه در گذشته هم اين مشکلات را داشتهاند، با تغييرات جوي در اين فصل، خيلي زودتر استرس، واکنش و حساسيت از خود بروز ميدهند.
رابطه آلودگي و پرخاشگري
صباغابريشمي گفت: آلودگي هوا و محيط اطراف محل زندگي به وسيله توليدکننده آلايندهها يا هر آلاينده ديگري، در زماني که شرايط جوي تشديد ميشود، به طور طبيعي مواد و ذرات معلق در هوا اعم از دود، غبار، سرب و مونواکسيدکربن، به طور مستقيم از راه تنفس و پوست جذب بدن ميشوند. در اين رابطه افراد داراي بيماريهاي قلبي و تنفسي، مغز و اعصاب و در مرحله بعد کودکان و سالمندان و ديگر افراد جامعه که به فعاليتهاي روزانه مشغول هستند، از مشکلات آلايندهها در امان نخواهند بود. وي ادامه داد: به طور خلاصه چنانچه بخواهيم نسبت به مشکلاتي که هواي آلوده و آلايندهها ايجاد ميکنند، تاثيراتي که بر اعصاب و روان ميگذارند و مشکلاتي که براي اين دسته از بيماران ايجاد ميکنند، صحبت کنيم، بايد گفت افرادي که به بيماريهاي عصبي و به ويژه افسردگي مبتلا هستند، در اين شرايط جوي به طور مداوم خسته و بيحوصله ميشوند، سردردهاي ميگرني و عصبي در آنها تشديد ميشود و حالت گيجي و منگي به آنها دست ميدهد. صباغابريشمي اظهار داشت: ارتباطات اجتماعي بيماران عصبي و پرخاشگر، ضعيف و حتي تمرکزشان کاهش مييابد؛ به نحوي که هنگام رانندگي عجول و بدخلق ميشوند. آلايندهها روي سلامت روان اين دسته افراد و همچنين جسم آنان اثرات مخربي ميگذارد و آنها را دچار تنگي نفس، تپش قلب و ساير علائم ميکند. به گفته وي، هنگام آلودگي هوا فردي که مبتلا به افسردگي است، محيط اطراف خود را تيره و تار ميبيند و قدرت تصميمگيري او ضعيفتر ميشود و احساس ميکند بيانرژي، بيحوصله و خسته شده است. اين عوامل سبب ميشود بيمار افسردهتر شود و به طور طبيعي اضطرب و نگراني و به دنبال آن بعضي علائم جسمي مانند تپش قلبش نيز به طور شديدتري بروز ميکند. صباغابريشمي گفت: آلودگي هوا روي بيماران با اختلال وسواس موجب تشديد نگراني و اضطراب اين عده ميشود. افراد داراي وسواس هميشه به جسم خود توجه زيادي دارند و در شرايط آلودگي هوا، دائما فکر ميکنند بيمار شدهاند و به طور طبيعي دچار نوعي خود بيمارانگاري ميشوند. وي افزود: در مواقع تشديد بحران آلودگي بهتر است منابع استرسزا را تعديل يا کاهش داد.؛ براي نمونه، تا حد امکان، استرس خود را در مورد شغل يا ترافيک بايد کاهش داد، ساعت استراحت و خواب را افزايش داد، حتيالمقدور فعاليتهاي ورزشي و بدني در فضاهاي بسته انجام داد، مايعات بيشتر به خصوص شير و آبميوه نوشيد و علاوهبر نوشيدن مايعات، مصرف ميوه و سبزيهاي تازه را در چنين روزهايي افزايش داد.
آثار آلودگي هوا بر کودکان
به گفته اين روانپزشک، زماني که شرايط جوي به گونهاي ميشود که تمام گروههاي سني را در معرض خطر قرار ميدهد، کودکان نيز به عنوان عضو ضعيفتر جامعه پس از بيماران، قشر تاثيرپذير بعدي از آلودگي هستند. از جمله آثار اوليه آلودگي بر کودکان ميتوان به کم شدن توجه و تمرکز آنها اشاره کرد. علاوهبر اين ممکن است آنها زودرنج، کمتحمل و بيحوصله شوند، پرخاشگري کنند و بيش از پيش، احساس خستگي در چهره آنان نمايان شود. همه اينها سبب ميشود تا حدي يادگيري در کودکان کاهش يابد. صباغ ابريشمي افزود: استرس و اضطراب کودکان در مواقع آلودگي تشديد ميشود به نحوي که کمخوابي، کماشتهايي و حساسيت آنان نسبت به ترافيک و سروصدا بيشتر ميشود. توصيه شده است خانوادهها در چنين شرايطي کودکان خود را در خانه سرگرم کنند و به عنوان نمونه، بازيهاي فکري و کم جنبوجوش براي آنان ترتيب دهند. وي گفت: خانوادهها ضمن رعايت موارد بهداشتي بهتر است در اينگونه مواقع که احتمال دارد راههاي تنفسي کودکان تحتتاثير آثار مخرب آلايندهها قرار گيرد، از فعاليت بچهها در محيطهاي باز جلوگيري کنند و در محيط خانه با فعال کردن تهويههاي هوا ميزان آلايندهها را کاهش دهند. همچنين خواب کودکان را تنظيم و حتيالامکان از مصرف مواد غذايي مضر و تنقلات توسط بچهها در اين شرايط جلوگيري کنند.
راهکار مقابله با آلايندگيها
صباغابريشمي اظهار داشت: براي مقابله با مشکل آلودگي هوا به ويژه در فصل پائيز و سرد سال که تغييرات جوي شدت ميگيرد، بايد انگيزه تمام گروههاي جامعه اعم از مردم و مسئولان در وهله نخست براي حفظ سلامت خود را برانگيخت و همه به اندازه توان در روند کاهش آلودگي کمک کنند. رسانهها و جرايد، مردم را نسبت عواقب و اثرات غيربهداشتي بر جسم و روان آنان به طور واضح آگاه کنند و مسئولان نيز در برخورد جدي با مشکل آلودگيها بر محيطزيست و افراد جامعه وارد عرصه و ميدان شوند.
