اهمیت تعامل با اروپا
بررسي رفتارهاي دونالد ترامپ، رئيس جمهور و مايک پمپئو وزير امور خارجه ايالات متحده آمريکا نشان ميدهد که دستکم تاکنون هيچ تغييري در رفتار سياسي کاخسفيد در قبال ايران ايجاد نشده و به همين دليل من هيچ نور اميدي در ناصيه بازگشت آمريکا به برنامه جامع اقدام مشترک نميبينم. از سوي ديگر تحولات روزهاي اخير در حوزه ديپلماسي نيز اغلب از افزايش تنشها ميان ايران و اروپا حکايت دارد، بهطوري که اروپا تهديد کرده است اگر جمهوري اسلامي از گامهاي کاهش تعهدات خود که گفته ميشود بر مبناي بندهاي 26 و 36 برجام برداشته شده عقب ننشيند، کشورهاي اروپايي نيز به استفاده از مکانيسم حل اختلاف در برجام فکر خواهند کرد. از طرفي اين وعده از سوي اروپا عنوان شده که اگر ايران بپذيرد از چهار گام کاهش تعهدات که تاکنون برداشته عقب بنشيند و به تعهدات فني که در توافق هستهاي 2015 پذيرفته عمل کند، آنگاه اروپا نيز تلاش خواهد کرد که بتواند تعهدات خود در برجام را عملي سازد. در همين راستا 6 کشور اروپايي نيز به کانال مالي اينستکس پيوستند و اعلام کردند عمل طرفين به تعهداتشان، شرط فعاليت آنها در اين کانال مالي خواهد بود. معتقدم در شرايط کنوني ايران بايد به اروپا اعلام کند که حاضر است تحت شرايطي بهصورت گام به گام از تعهدات خود عقب بنشيند و شروطي را براي اين عقبنشيني از چهار گام کاهش تعهدات به اروپا اعلام کند. بايد نظام خاصي براي اين بازگشت تعريف شود و بازگشت در چهار مرحله و براساس گامهاي برداشته شده اتفاق بيفتد. در طرف مقابل نيز اروپا تلاش کند در چهار گام تعهداتي که در برنامه جامع اقدام مشترک داشته عملي سازد. اين نوع بازگشت هم منافع ايران را تامين ميکند و هم باعث ميشود که برجام از بين نرود. جمهوري اسلامي نبايد ارتباط سياسي خود با اروپا را که طي سالها تلاش تاحدودي بهبود يافته از دست بدهد و کار ما با کشورهاي اروپايي به بنبست برسد. چهار گام کاهش تعهدات ايران تاکنون تبعاتي در پي داشته و به نوعي شبيهسازي حرکتي تدريجي به سوي خروج از برجام بوده است. اروپا ضمن ابراز نارضايتي از اين گامهاي کاهش تعهدات، تهديدهايي را عليه ايران مطرح کرده که در صورت عملي شدن تبعات سنگيني براي ايران خواهد داشت. خروج کامل ايران از برجام و اعمال مکانيسم حل اختلاف از سوي اروپاييها نتيجهاش بازگشت قطعنامههاي پيشين شوراي امنيت خواهد بود و انتظار ميرود وقتي خروج از توافق چنين تبعات سنگيني براي کشور دارد، از آن اجتناب شود. لازمه حفظ برجام به کارگيري صبر بيشتر در تصميمگيريهاي آينده و دورنگري در سياستهاي کلي بهخصوص گامهاي کاهش تعهدات است.
