دانـسـتـنـی ها
علائم مسموميت را بشناسيد
زدن ماسک جراحي در هواي آلوده فايده ندارد
تشديد آلودگي هوا، با افزايش مراجعات به مراکز اورژانس همراه شده است. در همين حال، کارشناسان سلامت، رعايت برخي توصيههاي بهداشتي و غذايي در اين ايام را مورد تاکيد قرار ميدهند.مهدي کمري کارشناس بهداشت هواي معاونت امور بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، اجتناب از سفرهاي غيرضروري در طول روز و ساعات پرترافيک، استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي، استفاده از ظرفيت سامانههاي الکترونيکي براي انجام خدمات بانکي، متوقف کردن فعاليتهايي که سبب تشديد آلودگي هوا ميشود(فعاليتهاي عمراني) را از مهمترين راهکارهاي موثر در کاهش آلودگي هوا عنوان کرد و گفت: معاينه فني خوردو براي کنترل آلودگي، معاينه فني موتورخانه منازل براي بهينهسازي مصرف سوخت و خاموش کردن موتور خودرو در ترافيکهاي سنگين نيز از ديگر راهکارهاي کاهش آلودگي هواست.وي، عدم استفاده از دخانيات و سيگار، مرطوب نگهداشتن فضاي خانه بهخصوص مواقعي که از گرمکنندههايي مانند بخاري گازي، بخاري نفتي يا شومينه استفاده ميشود، استفاده از ماسکهاي تنفسي مناسب(ماسکهاي تنفسيFFP2 فيلتردار) را از ديگر راهکارهاي مقابله با اثرات زيانبار آلودگي هوا در شرايط آلوده عنوان کرد.کمري در ادامه استفاده از ماسکهاي جراحي را در مقابله با آلودگي بي تاثير دانست و هشدار داد: مصرف ماسکهاي جراحي به هيچ عنوان براي فيلتر کردن ذرات 2.5 ميکرون فايدهاي ندارد. ذرات معلق کمتر از 2.5 ميکرون اغلب جزو آلايندههاي شهر تهران است بنابراين ماسکي که شما انتخاب ميکنيد، بايد قابليت فيلترکردن اين ذرات را داشته باشد.وي با اشاره به اينکه ماسکها انواع و اقسام گوناگوني دارند، اظهارکرد: افرادي که مجبورند در خارج از منزل فعاليت کنند از ماسکهاي مخصوصP2 استفاده کنند.کمري گفت: اگر ماسک شما خراب شده، آسيبديده يا اگر تنفس با آن براي شما سخت شده بايد حتما ماسکتان را عوض کنيد.وي با اشاره به اينکه نحوه قرارگيري ماسک اهميت بالايي دارد، گفت: ماسکها دهان و بيني را ميپوشانند و از ورود ذرات معلق به بدن شما جلوگيري ميکند، اما بايد نسبت به روش استفاده از ماسک فيلتر دار آگاهي يابيد.کمري با بيان روش صحيح استفاده از ماسک تنفسي، توضيح داد: ماسک را روي صورتتان قرار دهيد؛ بهگونهاي که دماغک آن روي برآمدگي بيني قرار گرفته و از محکم بودن ماسک اطمينان حاصل کنيد، در ادامه ماسک را به آرامي با هر دو دستانتان بپوشانيد و آرام نفس بکشيد، هوا نبايد از اطراف ماسک تنفسي نشت کند.وي توصيه کرد: مردم فعاليتهاي ورزشي را تا حد امکان کاهش بدهند و يا در فضاي بسته ورزش کنند.
اقشار آسيبپذير
فاطمه عابديني فوق تخصص ريه، اقشار آسيبپذير جامعه را شامل کودکان زير شش سال، سالمندان بالاي 65 سال و مبتلايان به بيماريهاي مزمن(قلبي، ريوي، کليوي و کبدي) برشمرد و گفت: تزريق واکسن آنفلوآنزا و عفونت ريه(نوموکوک) براي افرادي که سابقه آسم و بيماريهاي ريوي دارند و همچنين اقشار آسيبپذير جامعه لازم و ضروري است.به گفته عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، همشهرياني که مجبور به خروج از منزل هستند، حتيالمقدور رفت و آمد خود را به ساعات اوليه صبح و يا پس از غروب آفتاب موکول کنند تا کمتر در معرض گاز ازن قرار گيرند.وي با اشاره به اينکه افزايش ذرات معلق(ريزگردها) در زمان آلودگي هوا، امکان انتقال عفونتهاي تنفسي در زمان آلودگي هوا افزايش مييابد، رعايت بهداشت، شستن مکرر دست ها، استفاده از دستمال موقع عطسه و سرفه، خوردن مايعات کافي(10تا8 ليوان روزانه) را از جمله راهکارهايي برشمرد که در اين راستا موثر است.عابديني مصرف غذاهاي سالم سبزيها و ميوههاي تازه، خوردن يک تا دو ليوان شير روزانه، کاهش استرس و استراحت کافي را براي افزايش ايمني بدن افراد ضروري عنوان کرد.
علائم مسموميت در آلودگي هوا
اين فوق تخصص ريه گيجي، خستگي، سردرد، سوزش چشم و بيني و حلق، بي حوصلگي از علائم مسموميت در آلودگي هوا عنوان کرد و به افراد توصيه کرد: افراد درصورت بروز تنگي نفس شديد، گيجي يا خستگي شديد هر چه سريعتر به نزديکترين مرکز درماني و اورژانس مراجعه کنند تا اقدامات درماني لازم براي آنها انجام شود.وي بهترين راهکار در اين وضعيت را ماندن در منزل خواند و تاکيد کرد: افراد از هرگونه فعاليت فيزيکي و ورزش در فضاي بيرون از منزل اجتناب کرده و حتي در محيطهاي بسته نيز فعاليت خود را کاهش دهند.عابديني از بيماران مزمن تنفسي خواست که در شرايط آلودگي هوا حتما داروهاي خود را به موقع استفاده کنند تا دچار حملات تنفسي نشوند.
غذاهاي مصرفي
نسرين اميدوار دکتري تخصصي علوم تغذيه نيز با بيان اينکه آلايندههاي موجود در هواي آلوده، از عواملي هستند که باعث بروز اکسايش در بدن ما ميشوند، گفت: بنابراين بايد غذاهايي را مصرف کنيم که به مقدار کافي آنتياکسيدان داشته باشند و به سيستم ايمني ما براي مقابله با شرايط کمک کنند.عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، با تاکيد بر ضرورت مصرف مواد غذايي حاوي آنتياکسيدان، توضيح داد: مصرف به اندازه آنتياکسيدان ويتامين C ميتواند به تقويت سيستمايمني بدن کمک زيادي کند.اميدوار درباره موادغذايي حاوي ويتامين C، توضيح داد: تمام سبزيجات برگدار سبز، پيازچه، کلم سبز، انواع مرکبات، توتفرنگي و گوجهفرنگي منابع مهم ويتامين C هستند.وي، مصرف بيشتر ميوه و سبزيجات را توصيه کرد و گفت: مصرف سبزيجاتي همچون خانواده کلمها از جمله کلم بروکلي، کلم پيچ و گل کلم، اسفناج، پيازچه و ميوههايي از جمله انواع مرکبات و سيب در هواي آلوده بسيار مفيد است زيرا ميتواند حالتهاي شبيه به آسم را نيز کمرنگ کند.اميدوار يادآور شد: همچنين بايد مراقب باشيم که در صورت داشتن زمينه حساسيت و آسم، غذاهايي را که محرک اين عارضهها هستند کمتر مصرف کنيم.عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي درباره اثر مصرف شير و لبنيات در روزهاي آلوده توضيح داد: مصرف شير در روزهاي آلودگي هوا توصيه ميشود و در عين حال مصرف لبنيات کافي و غذاهاي متنوع سيستم ايمني بدن را تقويت ميکند.اميدوار با بيان اينکه در هواي آلوده فلزات سنگين نيز وجود دارد، يادآور شد: خيلي از اين فلزات هنگام جذب در بدن ما، با مواد مغذي رقابت ميکنند و بنابراين لازم است که غذاهاي متنوعي مصرف کنيم که حاوي آنتياکسيدانها باشند.وي با تاکيد بر مصرف بيشتر مايعات در روزهاي آلودگي هوا، ادامه داد: مصرف کافي آب به شستوشوي مسير تنفس کمک ميکند و باعث ميشود که تنفس راحتتري داشته باشيم.عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي همچنين مصرف ميوههاي زرد تيره و نارنجي تيره همچون هويج، کدو تنبل و خرمالو را توصيه کرد و گفت: اين ميوهها منابع غني پيشسازهاي ويتامين A هستند.وي با بيان اينکه ويتامين E نيز يک آنتياکسيدان است که در دانههاي روغني زياد ديده ميشود، اظهارداشت: معمولا اين ويتامين با مصرف اشکال مختلف روغن در رژيم غذايي روزانه افراد وجود دارد.
