کاهش فاصله تورمی دهکها در آبانماه
آرمانملي- زينب مختاري: مرکز آمار ايران در جديدترين گزارش خود از شاخص قيمت مصرفکننده کل کشور بر اساس دهکهاي هزينهاي آبانماه 98، نرخ تورم دوازده ماهه در گروه عمده «خوراکيها، آشاميدنيها و دخانيات» را بين 6/53 درصد براي دهک اول تا 5/61 درصد براي دهک دهم اعلام کرد. اين در حاليست که محدوده تغييرات تورم دوازده ماهه در همين گروه در مهرماه سال جاري، بين 3/56 درصد براي دهک اول تا 1/64 درصد براي دهک دهم بوده است. همچنين براساس اعداد مربوط به تورم در ميان دهکهاي مختلف هزينهاي، فاصله تورمي دهکها در اين ماه به دو درصد رسيد که نسبت به ماه قبل (2/2 درصد) 2/0 واحد درصد کاهش داشته است. گفتنيست تورم نقطهاي دهکها يا تغيير در قدرت خريد خانوارهاي مختلف کشور نسبت به ماه مشابه سال قبل، در آبانماه براي کل دهکها کاهش يافته است.
بر اساس آمار رسمي سال 1396 (آخرين سال آماري) دستهبندي خانوارها در قالب دهکهاي اقتصادي، نشان ميدهد که دهک اول- بهعنوان فقيرترين دهک جامعه- سالانه کمتر از 5/7ميليون تومان هزينه ميکند. بر اين مبنا، هزينههاي دهک دوم بين 5/7 تا 10ميليون تومان، دهک سوم 10 تا 12ميليون تومان، دهک چهارم 12 تا 5/16ميليون تومان، دهک پنجم 5/16 تا 5/19ميليون تومان، دهک ششم 5/19 تا 27ميليون تومان، دهک هفتم 27 تا 36ميليون تومان، دهک هشتم 36 تا 48ميليون تومان، دهک نهم 48 تا 60ميليون تومان و دهک دهم بيشتر از 60 ميليون تومان است. بر اساس اين آمار در سال 1396 ثروتمندترين گروه درآمدي جامعه سالانه بيش از 60ميليون تومان و کمدرآمدترين گروه کمتر از 5/7ميليون تومان در يک سال هزينه کردهاند. اين به آن معناست که دهک دهم جامعه در سال 96، دستکم 5/52 ميليون تومان بيش از دهک نخست هزينه کردهاند. اگرچه از سال 96 بدين سو نهتنها هزينهها، که درآمدها نيز با تغييرات بسيار مهمي روبرو بودهاند اما به دليل عدموجود آمار جديدتر، اطلاعات سال 96 مبناي محاسبه و قياس آماري است. بر اساس همين آمار، هزينههاي سالانه دهک دهم نسبت به دهک اول هشت برابر برآورد ميشود که نشان از عمق نابرابري ميان ثروتمندترين و فقيرترين اقشار جامعه دارد. نسبت هزينه دهک دهم به دهک اول که از 6/14درصد در پايان دولت اصلاحات به 2/12درصد در سال 1390 (کمترين ميزان نابرابري پس از انقلاب) رسيده بود، مجددا از 9/12درصد در سال 92 به بيش از 14درصد در سال 96 رسيده است.
کاهش تورم دهکها نسبت به ماه گذشته
بر اساس گزارش جديد مرکز آمار ايران از شاخص قيمت مصرفکننده کل کشور بر اساس دهکهاي هزينهاي آبانماه 98، نرخ تورم 12ماهه در گروه عمده «خوراکيها، آشاميدنيها و دخانيات» بين 6/53 درصد براي دهک اول تا 5/61 درصد براي دهک دهم بوده است. اين در حالي است که محدوده تغييرات تورم 12ماهه در همين گروه در مهرماه سال جاري، بين 3/56 درصد براي دهک اول تا 1/64 درصد براي دهک دهم بوده است. همچنين بر مبناي آمار جديد، نرخ تورم آبانماه، در مورد گروه عمده «کالاهاي غير خوراکي و خدمات» بين 8/29 درصد براي دهک اول تا 5/38 درصد براي دهک دهم است. در اين ميان، گفته ميشود که حمايتهاي دولت از دهک دهم نيز در قالب يارانهها، افزون بر دهک اول است. اين امر به دليل استفاده بيشتر دهکهاي بالا از انواع کالا و خدمات و در نتيجه بهرهمندي بيشتر از يارانههاي دولتي رخ ميدهد. اما تخصيص اين يارانهها که با هدف حمايت از مردم نيازمند صورت ميگيرد، نهتنها نيازمندان را از آن بهرهمند نکرده است؛ بلکه در اين سالها به افزايش فاصله ميان دهکهاي پردرآمد و کمدرآمد نيز منجر شده است. ضريب جيني که بهعنوان يکي از شاخصهاي اقتصادي نمايانگر شکاف اقتصادي ميان طبيقات اجتماع است، در سالهاي اخبر رو به فزوني داشته است. بررسيها نشان ميدهد ميزان ضريب جيني از حدود 37/0 درصد در سال 90 به بيش از 40 درصد در سالهاي 95 و 96 رسيده است. از همين رو است که گفته ميشود ادامه سياست پرداخت يارانه بر اساس شيوه کنوني، در تضاد محض با اصول عدالت اقتصادي و اجتماعي است. بر اساس بررسيهاي سازمان برنامه و بودجه، سهم دهکهاي هشتم، نهم و دهم (ثروتمندترينها) از يارانههاي پنهان و نقدي، هفت برابر دهکهاي يکم، دوم و سوم (فقيرترينها) است.
