بازار سياه خريد و فروش کليه آنقدر داغ بود که کمتر کسي فکر ميکرد بتوان آن را متوقف کرد. از طرفي هميشه بيماراني نياز به کليه داشتند و عدهاي هم نيازمند پول بودند. دلالان نيز از دردمندي مردم و بيماران سوءاستفاده کرده و واسطه تجارتي ميشدند که دو طرف آن باخت بود؛ چراکه از يکسو گيرنده بايد هزينه گزافي ميپرداخت و از سوي ديگر دهنده کليه، اندک پولي گيرش ميآمد و در اين بين دلالان سودهاي کلان به جيب ميزدند و چيز ديگري هم برايشان اهميت نداشت.به گزارش ايسنا، بر همين اساس وزارت بهداشتيها به فکر چارهاي براي درهمپيچيدن بازار سياه خريد و فروش کليه افتادند و طرح ساماندهي اهداي کليه از فرد زنده را تدوين کردند؛ بهطوري که سامانه پيوند طراحي شد و قرار است به زودي آغاز به کار کند و اميد ميرود که بتواند ميزان تخلفات در حوزه اهداي کليه را به حداقل برساند. طراحي اين سامانه بهگونهاي است که فردي که تمايل به اهداي کليه دارد و فردي که به دريافت کليه نياز دارد، در آن ثبتنام کرده و تمام اطلاعات و شرايط خود را در سامانه ثبت ميکنند. اين اطلاعات از سوي متخصصان پيوند و اورولوژي رصد ميشود. در نهايت پس از گرفتن آزمايشهاي خوني و... از دو طرف و آزمايش روانپزشکي از فرد اهداکننده، دو موردي که بيشترين تطابق را با يکديگر داشته باشند، با در نظر گرفتن ساير اولويتها بدون آنکه اهداکننده و گيرنده يکديگر را بشناسند، عمل پيوند انجام ميدهند.مسئولان وزارت بهداشت و انجمن حمايت از بيماران کليوي معتقدند اجراي اين طرح ميتواند بساط کليهفروشي را جمع کند و جاني تازه به حوزه پيوند کليه از فرد زنده بدهد.بايد توجه کرد که در حال حاضر 60 درصد پيوندهاي کليه از طريق بيماران مرگ مغزي و 40 درصد آن از افراد زنده است. از طرفي در کنار هزينههاي بيمارستاني پيوند کليه، هديهاي هم تحتعنوان هديه ايثار براي شخص اهداکننده کليه در نظر گرفته ميشود که بخشي از مبلغ آن توسط خانواده فردگيرنده، بخشي توسط خيرين، وزارت بهداشت و بنياد بيماريهاي خاص به ايثارگر پرداخت ميشود.
انجام سالانه 3000 پيوند کليه در کشور
در همين راستا، مهدي شادنوش، رئيس مرکز مديريت پيوند و بيماريهاي وزارت بهداشت درباره وضعيت پيوند کليه در کشور به ايسنا ميگويد: تقريبا سالانه حدود سه هزار پيوند کليه در کشور انجام ميشود که بيش از 60 درصد آنها از اهداکنندگان مرگ مغزي اتفاق ميافتد. در عين حال از مرداد امسال ساماندهي منظمي در حوزه اهداي کليه از فرد زنده نيز اتفاق افتاد.وي افزود: اين درحالي است که پيش از اين ساماندهي، بحثهايي در زمينه عنوان زشتي بهنام خريد و فروش کليه، روان جامعه را مخدوش ميکرد که با تدوين آييننامهاي در زمينه اهداي کليه از افراد زنده از سوي وزارت بهداشت و اجراي آن در کشور، در حال حاضر ديگر وجهه زشت اين موضوع کاملا برطرف شده است. در اين راستا از شهريور امسال تاکنون حدود 66 مورد پيوند کليه از افراد زنده در کشور انجام شده که هيچگونه حاشيهاي هم به دنبال نداشته است.
پيوند کليه زيرنظر مستقيم وزارت بهداشت
شادنوش تاکيد کرد: در حال حاضر تمامي اقدامات مربوط به تخصيص کليه در کشور مستقيما تحتنظر مرکز مديريت پيوند وزارت بهداشت انجام ميشود. پيوند کليه از فرد زنده هم کاملا مشخص و نظاممند شده است و هديهاي هم با عنوان هديه ايثار به اهداکننده داده ميشود که اخيرا نيز تقريبا ميزان آن دو برابر شده است. با اين اقدام از مواجهه مستقيم گيرنده و اهداکننده جلوگيري ميکنيم و محرمانگي موضوع هم حفظ ميشود.وي با بيان اينکه آنقدري که پيوند کليه در بهبود کيفيت زندگي افراد موثر بوده، نکات منفي نداشته است، گفت: البته همان درصد کمي هم که چهره اين کار ايثارگرانه را مخدوش ميکرد، با تدبيري که انديشيده شد، ساماندهي شده است. در عين حال هر شخصي هم که نتواند پيوند کليه انجام دهد، آزمايش HLA TYOING انجام ميدهد. سپس اهداکنندهاي که بيشترين تطابق را با گيرنده داشته باشد، اهدا را انجام ميدهد و تخصيص هم به صورت مرکزي انجام ميشود. شادنوش درباره اهداي عضو براي اتباع خارجي نيز گفت: اتباع خارجي نيز نميتوانند در کشور اهداي عضو انجام دهند. در همه جاي دنيا هم همين روال مرسوم است.
جلوگيري از اختلالات کليوي
وي در ادامه سخنانش تاکيد کرد: البته برنامه اصلي ما اين است که مردم با تغيير سبک زندگي و رعايت موارد بسيار مهمي مانند تغذيه، تحرک، مراقبت از عدم ابتلا به ديابت، فشار خون و... از افزايش اختلالات و بيماريهاي کليوي جلوگيري کنند. وي با بيان اينکه در حال حاضر با رشد سالانه هفت درصدي بيماران مبتلا به اختلالات کليوي مواجهيم که آمار بسيار بالايي است، گفت: واقعا در سالهاي آينده امکان پاسخدهي به اين ميزان از بيماران کليوي وجود نخواهد داشت. کار اساسي پيشگيري است؛ بهطوري که بايد زندگي باکيفيتتر و سالمتري را براي خودمان فراهم کنيم.شادنوش با بيان اينکه در حال حاضر حدود 34 هزار بيمار کليوي در کشور وجود دارد، گفت: در حوزه دياليز تلاش کردهايم که زيرساختهايمان پاسخگوي اين تعداد بيماران باشد. در مدت اخير با حدود 1450 دستگاه دياليز اعم از توليد داخلي و وارداتي در حال توسعه مراکز600گانه دياليزمان هستيم. علاوهبر توسعه اين مراکز، کار جايگزيني دستگاههاي دياليز فرسوده با دستگاههاي جديد را هم انجام ميدهيم؛ بهطوري که حدود 650 دستگاه دياليز جايگزين دستگاههاي قديمي و فرسوده خواهند شد.وي از اضافه شدن 800 تخت جديد دياليز به مراکز دياليز خبر داد و گفت: اين اقدام نسبت تخت دياليز به بيمار را از 86/4 به 31/4 ميرساند. به اين معني که به ازاي هر 31/4 بيمار، يک تخت دياليز وجود خواهد داشت که اين رقم با استانداردهاي جهاني برابري ميکند.