2‌هزار‌میلیارد تومان در آتش اعتراضات بنزینی سوخت

از سوي ديگر 600‌ميليارد تومان به شبکه بانکي کشور آسيب وارد شد و طبق اعلام مسئولان 63 شعبه در اصفهان، 40 شعبه در خرم آباد، همه بانک‌هاي فرديس و کرج و 300 شعبه در تهران خسارت 20 تا 100‌درصدي ديدند. بنا به آمار استان اصفهان بيشترين ميزان خسارت را در کشور داشت و مسئولان شهر اصفهان نيز برآورد خسارت چند روز گذشته را در اين شهر 300‌ميليارد تومان اعلام کردند و چندين اتوبوس به آتش کشيده و معابر و تاسيسات اين شهر دچار تخريب شدند. پمپ بنزين‌ها هم از آتش آشوبگران در امان نماندند و تخريب و آتشي که به جان 180 جايگاه سوخت در کشور افتاد 63‌ميليارد تومان خسارات به اين جايگاه‌هاي سوخت وارد کرد. طبق اعلام روابط عمومي اورژانس کشور نيز 32 آمبولانس در آتش سوخت و 5 پايگاه اورژانس کشور آسيب ديد و ميزان خسارت آنها 60‌ميليارد تومان برآورد شده است. روابط عمومي وزارت بهداشت اعلام کرد که حداقل 124 دستگاه آمبولانس و خودروي پشتيباني و عملياتي آسيب کلي و جدي ديده‌اند؛ به‌نحوي که تعداد زيادي از آنها به کلي از چرخه عمليات خارج شده‌اند. ده‌ها دستگاه AED¡ æäÊíáÇÊæÑ æ ÏÓÊÇå Êáå ãÏíÓíä æ ÊÌåíÒÇÊ ÒÔ˜í æÑÊÇÈá ÂÓíÈ ÏíÏäÏ æ ÈíÔ ÇÒ 40 ÇíÇå ÇæÑŽÇäÓ 115 äíÒ ÛÇÑÊ æ ÊÎÑíÈ ÔÏå ÇÓÊ. ÇÒ Óæí ÏíÑ åÔÊãíáíÇÑÏ ÊæãÇä äíÒ Èå ÌåÇÏ ÏÇäÔÇåí ÔíÑÇÒ ÂÓíÈ æÇÑÏ ÔÏ æ ÓÇÎÊãÇä ÇÏÇÑå ÌåÇÏ ÏÇäÔÇåí Çíä ÔåÑ Èå ÂÊÔ ˜ÔíÏå ÔÏ. ÇÒ Óæí ÏíÑ í˜í ÇÒ ÈÒÑÊÑíä ˜ÊÇÈÎÇäååÇí ˜ÔæÑ ÏÑ ÔåÑíÇÑ ÈÇ 13åÒÇÑ ÌáÏ ˜ÊÇÈ Èå ÂÊÔ ˜ÔíÏå ÔÏ æ ÏæãíáíÇÑÏ ÊæãÇä ÎÓÇÑÊ ÏíÏ.

دستگيري تعداد زيادي از اغتشاشگران

نيروي انتظامي نيز همواره تاکيد کرده که با اينگونه اقدامات برخورد خواهد کرد و با افرادي که قصد تعرض و ايراد خسارت به اموال عمومي و مردم را داشته باشند، با قاطعيت برخورد مي‌کند. سردار احمد نوريان سخنگوي ناجا در اين رابطه مي‌گويد: پس از اجراي طرح مديريت سوخت، شاهد اظهار نگراني هايي از سوي بخشي از مردم بوديم که با اعتراضاتي همراه بود و عده‌اي فرصت طلب با سوء استفاده و بهره برداري از فضاي حاکم بر جامعه، بستر برخي تحرکات خرابکارانه را به وجود آوردند که تعداد قابل توجه‌اي از آنها دستگير شدند.

چرا اعتراض به سمت خشونت مي‌رود ?

يک جامعه شناس اجتماعي درباره تبديل اعتراضات مدني به آشوب در جامعه ما به «آرمان ملي» مي‌گويد: ما در اعتراضات اخير که به‌دليل افزايش 200 برابري نرخ بنزين که از سوي دولت همراه بود، با دو نوع بيان اعتراض روبه‌رو بوديم، اول اعتراض مدني يا بخشي از مردم به تصميم دولت و اعتراض دوم، آشوب و تخريب اموال عمومي. دکتر بهرام بيات در ادامه خاطرنشان مي‌کند: ما در چند دهه گذشته همواره شاهد اين موضوع بوده‌ايم که افزايش نرخ بنزين و دلار بدون فوت وقت، تاثير مستقيم بر روي زندگي مردم و افزايش قيمت‌ها مي‌گذارد و همين امر باعث حراص در ميان قشر متوسط و ضعيف جامعه شد. شايد اگر از چند ماه قبل دولت ذهن جامعه را به سمت اين افزايش قيمت و راه‌هاي پيشگيري از افزايش قيمت‌ کالاها را آماده مي کرد، کمتر شاهد اين حجم از اتفاقات و خسارات بوديم. چرا در کشور ما هر اعتراضي منجر به خشونت و تخريب اموال عمومي و دولتي مي‌شود، وي در پاسخ به اين سوال مي‌افزايد: اين امر به هيجانات جامعه ما باز مي‌گردد. متاسفانه جامعه ايراني بنا به دلايل مختلفي قابليت واکنش‌هاي هيجاني را دارد و از طرف ديگر تمرين تخليه هيجانات جامعه نداشته‌ايم. به لحاظ جامعه شناسي، اعتراض حق جامعه است، اما چرا رفتارهاي اعتراضي و به تعبير جامعه شناختي و روانشناسي، کنش جماعت با رفتارهاي هيجاني که کنترل را از دست افراد خارج مي‌کند منجر مي‌شود؟ سه تيپ از افراد در جامعه ما به آشوب و تخريب اموال عمومي مي پردازند، تيپ نخست افراد معاند نظام و منافقين هستند که از رفتارهاي جمعي و مدني سوء استفاده مي‌کنند. بخش دوم اراذل و اوباش جامعه هستند که در شرايط عادي امکان عرضه رفتارهاي تخريب‌گرانه را در جامعه ندارند و تيپ سوم برخي از افراد هستند که نمي‌دانند در جمع چه کاري انجام مي‌دهند و نمي‌توانند رفتارهاي خود را کنترل کنند و رفتارهاي هيجاني آنها منجر به تخريب اموال عمومي و دولتي مي‌شود.

دولت از گذشته درس نگرفت

اين جامعه شناس با اشاره به اينکه ما در اعتراضات اخير اين سه تيپ از مردم را ديديم که باعث تخريب و آشوب شدند، مي‌افزايد: وقتي دولت مي‌داند که شرايط جامعه ما به اين شکل است، چرا هر بار با اخبار شوک آور، باعث بهم ريختگي جامعه مي‌شود، چرا آنها از اتفاقات گذشته درس نمي‌گيرند. ما در دولت گذشته اين تجربه را داشتيم و زمانيکه ساعت 9 شب اعلام شد که از ساعت 12، بنزين سهميه بندي و نرخ آزاد آن 700 تومان مي‌شود در همان شب مردم به خيابان‌ها ريختند و به تخريب اموال عمومي و آتش زدن پمپ بنزين‌ها پرداختند. ما تجربه اين اتفاق را در سال 86 داشتيم و بايد در آينده از اخبار شوک آور و اعلام در لحظه آن جلوگيري نماييم. قبلا بنزين سهميه‌بندي و دو نرخي شده بود و اگر اين کار موفق بود چرا آن را لغو کرديم و اگر ناموفق بود چرا اين سهميه بندي و افزايش نرخ بنزين را دوباره اجرا کرديم. دولت بايد جامعه را کمتر با شوک روبه‌رو کند وگرنه در اين شرايط اقدام برانگيختگي يک رفتار عادي به حساب مي‌آيد، اما اين برانگيختگي نبايد به رفتارهاي آشوبگرانه تبديل شود. حالا اين همه خسارت به کشور وارد شده و بايد چند روز فروش بنزين را براي جبران اين ميزان خسارت‌ اختصاص دهيم و متاسفانه تعدادي نيز در اين رابطه جان خود را از دست داده‌اند، در حالي که مي‌شد با تدبير بيشتر شوک خبر افزايش نرخ بنزين را در جامعه کنترل کرد.

دو نوع اعتراض را شاهد بوديم

سعيد زاهد، جامعه‌شناس و عضو هيأت علمي دانشگاه شيراز نيز مي‌گويد: ما در چند روز اخير با دو نوع اعتراض روبه‌رو بوديم. عده‌اي مردم عادي که مي‌خواستند در برابر فشارهاي اقتصادي اعتراض کنند و عده‌اي ديگر اخلال‌گرند و به‌دنبال آشوب و خسارت به دولت و مردم بودند. طبيعي است که در چنين شرايطي ممکن است بعضي از مردم که معترض هستند فريب نيروهاي آشوبگر را بخورند و آنها هم وارد صحنه شوند و اين تخريب‌ها اتفاق بيفتد. اين افراد قصد برهم زدن آرامش جامعه را دارند . از ديگر سو، نمايندگان مردم هم بايد در مجلس از حق مردم دفاع کنند و اظهارات مردم را به گوش مسئولان برسانند. نيروهاي انتظامي ما هم به اندازه کافي تجربه برخورد با اين اتفاقات را دارند و به‌نظر مي‌رسد به سطحي از ادراک رسيده‌اند که چگونه بايد با اين اعتراضات برخورد کنند. آنها بايد بدانند که حساب آشوبگر را از مردم عادي جدا کنند.