چه نهادی تصمیم گرفت که بنزین گران شود؟

با وجود اينکه اعلام افزايش نرخ بنزين توسط مقامات دولتي صورت گرفته، اما تصميم‌ براي اين موضوع در اين خصوص در شوراي‌عالي هماهنگي سران قوا گرفته شده است. بنزين از ابتداي روز جمعه، 24 آبان سهميه‌بندي شده است. اين موضوع با اطلاعيه شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده‌هاي نفتي به اطلاع مردم رسيده و مسئولان دولتي اعم از نوبخت رئيس سازمان برنامه و بودجه، واعظي رئيس دفتر رئيس‌جمهور و ربيعي سخنگوي دولت در ساعات اوليه در اين خصوص صحبت کردند و توضيحات لازم را به مردم دادند. با اين‌حال، آيا اين تصميم را دولت گرفته است؟ همان‌طور که پيش از اين هم گفته شده است، تصميم‌گيري براي افزايش قيمت بنزين توسط «شوراي هماهنگي اقتصادي سران قوا» صورت گرفته است. شورايي که در ارديبهشت ماه 1397 با دستور رهبر انقلاب تاسيس شد. آن‌طور که محمدرضا پورابراهيمي، رئيس وقت کميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي و يکي از اعضاي اين شورا در نشريه خط حزب‌ا... دفتر رهبر انقلاب نوشته، «رهبر انقلاب مطرح کردند که رئيس‌جمهور و قوه‌ مجريه، مسئول شوراي هماهنگي اقتصادي قوا هستند، به همين دليل دبير آن از سوي رئيس‌جمهور انتخاب شده و جايگاه دبيرخانه‌ آن نيز در معاونت اقتصادي رياست جمهوري قرار گرفت». با اين حال اين شورا اعضاي ديگري هم دارد. از مجلس، روساي کميسيون اقتصادي و برنامه و بودجه و نيز رئيس مرکز پژوهش‌هاي مجلس، از قوه‌ قضائيه، رئيس، معاون اول و دادستان کل کشور و از دولت معاون اول رئيس‌جمهور، وزير امور اقتصادي و دارايي، رئيس سازمان برنامه و بودجه، معاون اقتصادي رئيس‌جمهور، وزير کشور و رئيس کل بانک مرکزي حضور داشته و دارند.

جايگاه حقوقي شورا

اما تصميمات اين شورا، چه جايگاهي از نظر حقوقي دارد؟ به نوشته پورابراهيمي در نشريه دفتر رهبر انقلاب؛ «رهبر انقلاب در اولين جلسه‌ اين شورا تاکيد کردند که اگر در اين جلسات به حمايت بنده نيازي است، تاييد مصوبات مورد توافق جلسات قوا توسط رهبري صورت مي‌گيرد و ايشان نيز به‌عنوان پشتيبان از اين مصوبات براي اجرايي شدن حمايت مي‌کنند.» از اين‌رو مي‌توان اين برداشت را کرد که اجرايي شدن اين مصوبات از ديد رهبري در شئون ولايت فقيه و در حد حکم حکومتي است. جالب است بدانيد که به گفته پورابراهيمي، حتي رهبر انقلاب در پيام خود به رئيس‌جمهور بر اين نکته تاکيد فرمودند که هرجا مصوبه‌اي در اين شورا به تصويب رسيد، ديگر معطل موافقت ايشان نشده و کارها را سريع‌تر آغاز کنند. ضروري است اين نکته هم بيان شود که در خصوص مصرف بنزين، توصيه اکيدي از سوي رهبر انقلاب در ديدار با رئيس‌جمهور و اعضاي هيات دولت در سال 1397 انجام شده است. رهبر انقلاب در اين ديدار فرمودند: «حالا در داخل کشور هم يکي از مشکلات بزرگ ما از اين به‌اصطلاح به نظر من بد استفاده کردن از ظرفيّت‌هاي داخلي، مصرف بالاي بنزين در داخل است؛ آن روز ايشان (رئيس‌جمهور) به من گفتند که روزانه 105ميليون ليتر مصرف بنزين کشور است؛ حالا يک‌جاي ديگر من خواندم در يک گزارشي که بيشتر است، 120 ميليون [ليتر]. حالا، 105 ميليون ليتر! چرا؟ چرا بايد اين‌قدر ما مصرف بکنيم؟ يک دوره‌اي مسئولان توانستند مصرف روزانه را برسانند به حدود 65 ميليون ليتر، يعني کمتر از 65 ميليون ليتر؛ شد اين کار؛ البتّه خود آنها بعدا خرابش کردند، لکن اين کار ممکن است، اين کار مي‌شود، شدني است، راه‌هايي وجود دارد، دنبال کنيد آن راه‌ها را، با قدرت پيش برويد. حالا ممکن است يک تعدادي آدم‌هايي يا هر خانواده‌اي که پنج ماشين دارند و مصارف زياد دارند ناراحت بشوند؛ خب بشوند! از اين 105 ميليون ليتر در روز، چقدرش دست آحاد مردم و اکثريّت مردم کشور مي‌افتد؟ يعني اينها به‌نظر من يک چيزهاي مهمي است؛ جلوي اين را بگيريد، نگذاريد. بخش عمده‌اي‌ از اين به عهده‌ وزارت نفت است و [نيز] مجموعه‌ دولت؛ بايد روي اين تصميم‌گيري کنيد و نگذاريد.