عاقبت برجام

گام چهارم از نظر سياسي از اهميت زيادي برخوردار است اما از نظر فني، اقدامات ايران تا رسيدن به خط قرمز اروپا فاصله دارد. اقدامات فني ايران تا به امروز اين است که بدون افزايش درجه غلظت اورانيوم، ميزان ذخاير اورانيوم غني شده خود را افزايش مي‌دهد. ميزان توليد اورانيوم تا پيش از اقدامات ايران در کاهش تعهداتش در برجام، 35 کيلوگرم در ماه با درجه غني‌سازي 67/3درصد بود که هم‌اکنون با اقدمات انجام شده، اين ميزان به 100 کيلوگرم در ماه رسيده است يعني ميزان توليد اورانيوم غني شده ايران 5/2 برابر شده اما درجه غلظت غني‌سازي آنها زير پنج درصد است. در بيانيه‌هاي اتحاديه اروپا درخصوص کاهش تعهدات هسته‌اي ايران مسائلي همچون تلاش اروپا براي حفظ توافق هسته‌اي و ابراز نگراني از اقدامات تهران مطرح و از ايران خواسته مي‌شود که کاهش تعهداتش را متوقف کند. من فکر مي‌کنم تا زماني که ايران درجه غني‌سازي‌اش را تا 20درصد نرساند، اروپايي‌ها هم واکنش تندي نشان دهند و از آن به بعد، به سمت استفاده از مکانيزم ماشه حرکت کنند. با توجه به شرايط اقتصادي و نزديک شدن به انتخابات مجلس شوراي اسلامي، دولت هم علاقه‌اي ندارد مساله هسته‌اي به تنش جدي براي کشور و سياست خارجي تبديل شود. اروپا در وضعيت سخت و دشواري قرار دارد و ميان زمين و هوا معلق مانده است. شکافي که ميان اتحاديه اروپا و آمريکا در زمان ترامپ به وجود آمده، از شکاف فراآتلانتيکي ايجاد شده در زمان جورج بوش پسر هم بيشتر است. اين تحليلگر ارشد مسائل سياست خارجي اضافه کرد: اروپا و آمريکا درباره ناتو، توافق آب و هوايي پاريس، مساله مهاجران، اعمال تعرفه تجاري بر کالاهاي اروپايي، سوريه و برجام و... اختلاف نظرات شديدي دارند و اين اختلافات شکاف شديدي ميان طرفين ايجاد کرده است. در بيانيه‌اي که هفته گذشته توسط فدريکا موگريني قرائت شد، به اهميت امنيتي برجام اشاره شد. حقيقت آن است که اروپا به دليل نزديکي جغرافيايي به خاورميانه به شدت نگران وضعيت امنيتي غرب آسيا است و براساس ارزيابي آنها، فروپاشي برجام موجب تشديد تنش‌ها، درگيري و ناامني در اين منطقه مي‌شود. اروپايي‌ها هراس آن را دارند که در پي افزايش تنش و ناامني در غرب آسيا، مجددا شاهد موج ديگري از آوارگان و پناهجويان باشند، آنها در وضعيت کنوني، توان مقابله با موج جديد آوارگان را ندارند. به همين خاطر، آنها دست به عصا راه مي‌روند تا از يک طرف برجام فرونپاشد تا خاورميانه بي‌ثبات نشود و هم از طرفي، نمي‌خواهند با آمريکاي ترامپ موضوع جديدي براي سرشاخ شدن پيدا شود. اين سؤال وجود دارد که که اروپا تا چه اندازه منتظر نتايج انتخابات رياست جمهوري آمريکا در سال 2020 براي تصميم‌گيري نهايي است. معتقدم شرايط در آمريکا به گونه‌اي است که اگر ترامپ هم در انتخابات آتي شکست بخورد، ايالات متحده بلافاصله نمي‌تواند به برجام برگردد.