تـــاثیر بـــد عدم تصویب FATF بر اقتصاد کشور
آرمان ملي: بررسي اقدامات ايالات متحده در پيگيري «فشار حداکثري» و تلاش اين کشور در راستاي جلوگيري از هر تجارتي با ايران، شرايط را براي دولت و دستگاههاي مسئول در عرصه تجارت خارجي سخت کرده است. از سوي ديگر با برداشته شدن گام چهارم کاهش تعهدات هستهاي، اروپاييها دچار هراس شدهاند و تهديد کردهاند که امکان دارد به فعالسازي «مکانيزم حل اختلاف» يا همان «اسنپ بک» بينديشند. در اين شرايط برخي کارشناسان معتقدند ايران بايد گامهاي کاهش تعهدات را متوقف کند؛ چرا که اين گامها وسيلهاي براي حفظ توافق هستهاي است و هدف استراتژيک نظام جمهوري اسلامي ايران محسوب نميشود. با اين وجود برخي کارشناسان متفاوت ميانديشند و معتقدند ايران بايد به برداشتن گامهاي کاهش تعهدات خود ادامه دهد. «آرمان ملي» در گفتوگو با عبدالرضا فرجيراد، سفير اسبق ايران در نروژ و مجارستان و استاد ژئوپليتيک دانشگاه به بررسي اين موضوع پرداخته است. او ميگويد اروپا دست کم تا زمان مشخص شدن نتيجه انتخابات رياست جمهوري آمريکا دست به اقدامي جدي نميزند و اصلاحات اقتصادي در ايران ميتواند قدرت مقاومت کشور را افزايش دهد. اين استاد دانشگاه همچنين معتقد است در صورتي که FATF ÊÕæíÈ äÔæÏ¡ ˜ÇÑ ÈÑÇí ÇíÑÇä ÓÎÊ ÊÑÎæÇåÏ ÔÏ. Çíä ÝÊææ ÑÇ ÏÑ ÇÏÇãå ãíÎæÇäíÏ:
با توجه به احتمال خروج اروپا از برجام در صورت برداشته شدن گامهاي بعدي کاهش تعهدات و همچنين امکان استفاده کشورهاي اروپايي از «اسنپ بک» آيا معتقديد ايران بايد به کاهش گام به گام تعهدات هستهاي خود ادامه دهد؟
اروپا بعد از گام چهارم احساس خطر کرده است. آنها هشدار دادهاند که بسيار از برداشته شدن اين گام توسط ايران ناراحت هستند و تلاش ميکنند تا واکنشي مناسب به اين مسأله داشته باشند. تا گام پنجم ايران نيز هنوز زمان وجود دارد و مشخص نيست گام بعدي کاهش تعهدات هستهاي شامل چه اقداماتي خواهد بود. من تصور نميکنم تا زمان انتخابات رياست جمهوري سال 2020 ايالات متحده، اروپاييها هيچ اقدام جدي عليه جمهوري اسلامي ايران انجام دهند. يعني آنها دست کم تا آن زمان از بردن پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل متحد و همچنين خروج از برجام پرهيز خواهند داشت. با اين که ايران به تدريج در حال بازگشت به نقطه صفر تعهدات فني است، اروپا هنوز اميد دارد که اين توافق حفظ شود؛ چرا که کانديداهاي دموکرات گفتهاند حتما به برجام بازخواهند گشت و با توجه به روند استيضاح دونالد ترامپ در آمريکا اين امکان وجود دارد که جمهوري خواهان در انتخابات شکست بخورند. ايران وعده داده اگر اروپا يا آمريکا به تعهداتشان بازگردند خود نيز به تعهداتش بازميگردد. همين موجب ميشود تا طرف مقابل از اقدامات راديکال بپرهيزد و دست کم تا انتخابات صبر کند.
با توجه به فشار تحريمها عليه ايران، شرايط هرروز سختتر ميشود و همانطور که در بحث بيماران پروانهاي شاهد بوديم ورود دارو نيز عملا امکانپذير نيست. آيا فکر ميکنيد در اين شرايط ايستادگي ايران تا کجا ادامه خواهد داشت؟
در ايران تدابير لازم براي مقابله با اقدامات آمريکا انديشيده شده و مسئولان تلاش دارند در برابر تروريسم اقتصادي ايالات متحده ايستادگي کنند. نمونهاي از اين تدابير را ميتوان در موضوع افزايش قيمت بنزين مشاهده کرد. اين اقدام سبب افزايش درآمدهاي دولت ميشود و در ارتباط با کاهش فشارهاي اقتصادي است که از سوي ايالات متحده بر ايران وارد ميگردد. دولت ايران در حال حاضر در مقابله با آمريکا به دو فاکتور اميدوار است: فاکتور اول مسالهاي که رئيسجمهور در يزد به آن اشاره کرد، مبني بر اين که اقداماتي جدي با اروپا در حال برنامهريزي است و مذاکرات ممکن است به جايي برسد. به شخصه احتمال حصول اين توافق را اندک ميدانم اما به هر حال نبايد مذاکرات با اروپا پايان يابد. فاکتور دوم هم تحولات داخلي آمريکا است که اين اميد وجود دارد دونالد ترامپ براي دومين دور انتخاب نشود.
شما از تصميم بنزيني به عنوان اتفاقي مثبت نام برديد. آيا شلوغيهاي ناشي از اين اعتراضات را در موضع بينالمللي ايران مؤثر ميدانيد؟
بعيد ميدانم تأثير چنداني داشته باشد. اين تصميم دولت اتفاقا نشان خواهد داد که ايران راهکارهايي را براي کاهش بخشي از فشارهاي ناشي از تحريم پيدا کرده و براي ديگر مسائل نيز ميتواند راهکارهايي بيابد. به هر حال آمريکاييها هم ميدانستند که ايران با کسري بودجه مواجه است و مسئولان امر نيز اين موضوع را اعلام کردند. وقتي به هر طريقي اين معضل حل شد يعني ايران در مقاومت موفق بوده است. وقتي نگاه به داخل باشد ميتوان مسأله را حل کرد.
يکي از پيش نيازهاي مقاومت اقتصادي توسعه تجارت با شرکاي خارجي است. بدون FATF حتي دوستانمان نيز حاضر به تجارت با ما نيستند. آيا شما فکر نميکنيد اين مسأله در آينده عليه ايران استفاده شود؟
اين مسأله به طور حتم مؤثر خواهد بود. عدم تصويب لوايح چهارگانه ميتواند باعث قطع تجارت جهاني ما حتي با دوستانمان شود و آسيب جدي بر اقتصاد کشور وارد خواهد آورد. با توجه به شرايط موجود بعيد ميدانم در کشور تصميم جديدي اتخاذ شود اما اميدوارم در لحظات آخر تصميمي اتخاذ شود تا تبعات ورود به ليست سياه گروه ويژه اقدام مالي متوجه ايران نشود.
