بی‌اعتنایی بورس به بنزین

در پاسخ به اين پرسش که گراني بنزين چه تاثيري بر سهام شرکت‌هاي بورسي مي‌گذارد نمي‌توان پاسخ مطلق و يکساني داد. زيرا سهام هر شرکت را بايد از لحاظ تکنيکال و بنيادي به صورت جداگانه بررسي کرد. اما به هر حال بروز شوک رواني در ابتداي تغييرات دور از ذهن نيست و روز گذشته هم معامله‌کنندگان تحت تاثير گراني بنزين به خريد و فروش سهام پرداختند و با احتياط بيشتري در اين زمينه گام برداشتند تا در پايان بورس با افت شاخص مواجه شود. در اين روز به‌رغم رشد قيمت پالايشي‌ها، شدت عرضه در ديگر گروه‌ها سبب شد شاخص‌ کل بورس با 208 واحد کاهش روبه‌رو شود. اما تاثير تصميم سران قوا را در بلندمدت از چند جهت مي‌توان مورد بررسي قرار داد. به‌ويژه تاثير بر بدنه اصلي توليد شرکت‌ها و تغيير در هزينه حمل‌ونقل شرکت‌هاي فعال در بورس مي‌تواند بر ارزش سهم آنها و درنهايت معامله آن تاثير بگذارد. بنابراين ممکن است عده‌اي با رشد ارزش سهام مواجه شوند و گروهي ديگر کاهش ارزش را تجربه کنند. همچنين نرخ جديدي که براي بنزين معمولي در نظر گرفته شده از آنجايي که رشد چنداني ندارد نمي‌تواند نقش مهمي در اين زمينه بيافريند. اطلاعيه شرکت پخش فرآورده‌هاي نفتي حاکي از آن است که نرخ سوخت يارانه 500 تومان و قيمت بنزين آزاد 1500 تومان رشد داشته است. در اين زمينه کارشناسان پيش‌بيني مي‌کنند که از حدود 80 ميليون ليتر سوختي که ايرانيان به‌طور ميانگين در روز به مصرف مي‌رسانند تنها 20 درصد آن به شکل آزاد و 80 درصد آن به شکل يارانه‌اي تامين خواهد شد. بر اين اساس افزايش نرخ به حدي نيست که بخواهد تاثير چنداني بر نوسانات بورس بگذارد. تحليلگران بازار سرمايه نيز اين اتفاق را در بخش‌ حمل‌‌ونقل موثر مي‌دانند و اعتقاد دارند بهاي تمام‌شده شرکت‌هاي بورسي تحت تاثير شاخص‌هاي مهم‌تري قرار دارد که نرخ سوخت در مقابل آنها هيچ به حساب مي‌آيد. چراکه هزينه‌هاي حمل‌ونقل در بسياري از شرکت‌ها حتي به يک درصد کل هزينه‌ها هم نمي‌رسد. از سوي ديگر، همان‌طور که اشاره شد مطالعات بانک مرکزي هم نشان از اثر تورمي افزايش نرخ بنزين دارد؛ تجربه نشان مي‌دهد که رابطه مستقيمي بين بازدهي بورس و تورم وجود دارد که اگر بر اين اساس به تحليل بازار بپردازيم، متوجه مي‌شويم که در ميان‌مدت سودآوري و درآمدزايي شرکت‌هاي بورسي افزايش مي‌يابد و شاخص بورس سبزرنگ مي‌شود. اما بررسي شاخص سهام شرکت‌ها حاکي از آن است که صنايع روانکار و پالايشي‌ها به‌طور مستقيم تحت تاثير قيمت بنزين قرار دارند و بر اين اساس روند رو به رشد را تجربه خواهند کرد. اما در سوي ديگر ماجرا شرکت‌هاي وابسته به صنايع معدني تاثير منفي معناداري از اين اتفاق مي‌گيرند. البته بيشتر اين صنايع وزنه چندان سنگيني در بورس نيستند که بتوانند تاثير بسزايي در شاخص کل بگذارند. بيشتر صنايع و شرکت‌هاي تاثيرگذار به هيچ طريقي از گران‌شدن بنزين تاثير نمي‌پذيرند و در مجموع مي‌توان به روند مثبت حرکت شاخص کل بورس اميد داشت.

پالايشي‌ها رهبر بازار سرمايه شدند

در بررسي نوسانات شاخص بورس نمي‌توان عاملي نظير گراني سوخت را به‌تنهايي اثرگذار دانست. به هر حال تغيير قيمت بنزين هم شايد چند روز شوکي را در بازار به وجود آورد و پس از آن به باد فراموشي سپرده شود. به‌ويژه بازار سرمايه ايران در اين مدت به سمتي حرکت کرده است که افراد در آن به شکل حرفه‌اي‌تري عمل مي‌کنند و چندان تحت تاثير خبرهاي اين‌چنيني قرار نمي‌گيرند. با اينکه روز گذشته درنهايت شاخص بورس با افت مواجه شد، اما در شروع کار بازار پالايشي‌ها شاخص بورس را بالا نگه داشتند. در همين زمينه ايسنا گزارش داده است که روز گذشته پالايشي‌ها رهبر بازار شدند و سعي کردند شاخص‌هاي بازار را به سمت بالا هدايت کنند. از مهم‌ترين نمادهاي اين گروه مي‌توان به پالايش نفت تهران، پالايش نفت اصفهان و پالايش نفت بندرعباس اشاره کرد که هر کدام به ترتيب 240، 180 و 155 واحد تاثير مثبت روي شاخص‌هاي بازار سرمايه داشتند. طوري‌که مجموعه گروه فرآورده‌هاي نفتي شاهد معامله 152 ميليارد سهم به ارزش 113 ميليارد تومان بودند و جايگاه دوم را از نظر ارزش بازار به خود اختصاص دادند. البته در اين ميان صنايع پتروشيمي خليج فارس، ايران خودرو و پتروشيمي پارس نيز سه نمادي بودند که بيشترين تاثير کاهشي را روي شاخص‌هاي بازار داشتند. هر کدام از نمادهاي يادشده 153، 152 و 108 واحد شاخص‌هاي بازار را با کاهش مواجه کردند. بررسي روند حرکت سهام شرکت‌ها در هفته‌هاي اخير نشان مي‌دهد که روز گذشته بورس واکنش چنداني به افزايش نرخ بنزين نداشته است. البته بايد ديد در روزهاي آينده شاخص بازار سرمايه چه روندي را طي مي‌کند، اما به نظر مي‌رسد با عبور از اين شوک رواني شاخص بورس طبق پيش‌بيني‌هاي گذشته در پايان زمستان يا درنهايت بهار سال 99 مرزشکني کند و به ارتفاع 400 هزار واحد برسد. طوري‌که حتي برخي کارشناسان رسيدن به کانال 420 هزار واحد را تا خرداد ماه دور از ذهن نمي‌دانند. البته طي هفته‌هاي اخير فضاي اصلاحي بر تالار شيشه‌اي حاکم شده که گروهي از کارشناسان آن را به‌منزله‌ توقف رشد بورس قلمداد مي‌کنند و يک موج نگراني را بين سهام‌داران راه انداخته‌اند. در حالي که به نظر مي‌رسد پس از خروج از اين فضاي اصلاحي بار ديگر سرعت حرکت بورس به روند نيمه ابتدايي امسال بازگردد. البته سهامداران خرد هم مي‌توانند با بالابردن اطلاعات خود، با ريسک کمتري اقدام به معامله سهام کنند. حال علاوه بر بورس اوراق بهادار، عده‌اي نسبت به عرضه و قيمت‌گذاري بنزين در رينگ بين‌المللي بورس انرژي نگراني‌هايي را مطرح مي‌کنند که در اين زمينه علي حسيني، مديرعامل بورس انرژي ايران، گفت: افزايش قيمت‌ها مربوط به فروش داخلي است؛ اين در حالي ‌است که در بورس انرژي، بنزين براي مصرف داخل، عرضه نمي‌شود. او اظهار کرد: فرآورده‌اي که به بورس انرژي مي‌رود فقط در رينگ بين‌الملل و با هدف مقاصد صادراتي معامله مي‌شود.