چه کساني واکسن «سينه پهلو» تزريق کنند؟
پنوموني (عفونت ريه يا ذاتالريه) بهعنوان بيماري عفوني کشنده در کودکان زير پنج سال و افراد بالاي 65 سال شناخته ميشود و هر ساله منجر به مرگ افراد زيادي در سراسر دنيا ميشود؛ از اينرو سازمان بهداشت جهاني با هدف افزايش آگاهي افراد و توجه بيشتر به اين بيماري، 12 نوامبر يا 21 آبان ماه را بهعنوان روز جهاني پنوموني نامگذاري کرده است. دکتر مسعود مرداني، عضو کميته کشوري آنفلوآنزا در گفتوگو با ايسنا، اظهارکرد: پنوموني يا عفونت ريه که بهدنبال عوامل ويروسي، باکتريايي، قارچي و يا عوامل استرپتوکوک ايجاد ميشود، در همه جاي دنيا و در فصول سرد سال شايع است.
انواع پنوموني
وي با اشاره به انواع پنوموني، به بروز عفونت ريه با عامل ويروسي اشاره کرد و گفت: اين نوع از پنوموني جزو بيماريهاي خود محدودکننده محسوب شده و پس از گذشت دوره بيماري، خودبخود و بدون ايجاد عارضه بهبودي پيدا ميکند. دسته بعدي پنومونيها بهدنبال عوامل بيماريزاي مهاجم اتفاق افتاده و ميتواند عارضهزا بوده و منجر به بستري در بيمارستان و در موارد شديد بستري در آي سي يو و مرگ و مير شود.
زمان شيوع و علائم
وي با بيان اينکه اين نوع از عفونت ريه وسعت بسيار زيادي داشته و در همه جاي دنيا ديده ميشود، تصريح کرد: عمده شيوع پنوموني از نظر زماني در فصول سرد سال بوده و تب و لرز، کم اشتهايي، سردرد، درد قفسه صدري، سرفه خلطدار که اين خلط در ابتدا بيرنگ بوده ولي به مرور به زرد مايل به سبز تبديل شده، تنگي نفس و تنفس سريع و سطحي، افزايش ترشح دهان به داخل مجاري دستگاه تنفسي و تجربه يک لرز واقعي برخي از علائم بيماري پنوموني است.وي در ادامه با بيان اينکه آنفلوآنزا يکي از عفونتهايي است که بهصورت اوليه ميتواند به بروز پنوموني منجر شود، افزود: سرماخوردگي و آنفلوآنزا در اين موارد جزو امالامراض محسوب ميشوند. در هين رابطه پنوموني بعد از آنفلوآنزا، از انواع بسيار شديد اين بيماري بوده که عمدتا منجر به بستري در بيمارستان و حتي آيسييو جهت استفاده از دستگاه تنفس مصنوعي شده و گاهي با نارسايي تنفسي منجر به مرگ بيمار ميشود.
چه زماني به پزشک مراجعه کنيم؟
مرداني با تاکيد بر اينکه بيماران با مشاهده علائم مذکور حتما بايد به پزشک مراجعه کنند، تصريح کرد: پزشک ضمن معاينه و گوش دادن به صداهاي ريوي و قفسه صدري ميتواند تغييرات پيش آمده وجود عوامل بيماريزا، چرک و آب در سينه فرد را تشخيص دهد. همچنين در صورت نياز با تصويربرداري يا سيتياسکن، اسکن HR يا اسپيرال ريه ميتوان از بروز پنوموني اطمينان قريب به يقين حاصل کرد.
راههاي تشخيص و درمان
اين استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به ساير راههاي تشخيص پنوموني، عنوان کرد: آزمايش و نمونهبرداري از خلط بيمار نيز به تشخيص بيماري و ميزان عامل بيماريزا کمک کرده و به تجويز داروي مناسب بيمار براي درمان بهتر کمک ميکند.مرداني با اشاره به روشهاي درماني مناسب پنوموني، اظهارکرد: درمان پنوموني در خيلي از موارد بهصورت سرپايي و با تزريق و تجويز آنتيبيوتيک انجام ميشود.
افراد در معرض خطر
وي ادامه داد: البته بيماران بالاي 65 سال، افراد داراي اوره بالا يا بيماريهاي زمينهاي مانند بيماريهاي قلبي، ريوي، آسم، آنفلوآنزا و يا افراد داراي سابقه پيوند، امکان دارد به درمانهاي سرپايي پاسخ نداده و نياز به بستري در بيمارستان براي تجويز آنتيبيوتيکهاي قوي و يا ساير درمانها داشته باشند.عضو کميته کشوري آنفلوآنزا در ادامه با اشاره به برخي از آمارهاي مرتبط با آنفلوآنزا و پنوموني، تصريح کرد: ساليانه طي فصول سرد سال، ميليونها مورد بيماري آنفلوآنزا در جهان اتفاق ميافتد که از اين تعداد 3 تا 5 ميليون نفر به پزشک مراجعه کرده و بين 500 تا 600 هزار نفر آنها به ويزيت پزشک متخصص نياز پيدا ميکنند. يک چهارم اين افراد در بيمارستان بستري شده و سالانه بين 250 تا 500 هزار نفر از اين بيماري فوت ميکنند.وي پنوموني بعد از آنفلوآنزا را يکي از موارد مرگ و مير در اين بيماري عنوان کرد و افزود: بنابراين پيشگيري از بروز آنفلوانزا تا حد زيادي به کاهش مرگ و ميرهاي ناشي از پنوموني منجر ميشود.مرداني گفت: به کليه افراد در معرض خطر بروز آنفلوآنزا يعني افراد بالاي 65 سال، زنان باردار، کودکان 6 ماه تا 6 سال، بيماران کليوي، ديابتي، پيونديها، مبتلايان به ايدز و سرطان و يا مصرفکنندگان داروهاي سرکوبگر سيستم ايمني و کليه پرسنل پزشکي، توصيه شده که در آستانه شروع فصل سرد سال (مهر و آبان) حتما نسبت به تزريق يک دوز واکسن آنفلوآنزا بهصورت ساليانه اقدام کنند.
با واکسن خطر بيماري صفر نميشود
وي با تاکيد بر اينکه با تزريق واکسن خطر بروز بيماري صفر نميشود، گفت: ولي بهطرز چشمگيري از بروز بيماري پيشگيري ميشود، بنابراين با پيشگيري از آنفلوانزا از بروز پنوموني جلوگيري ميشود؛ چراکه در صورت ابتلا به پنوموني بعد از آنفلوآنزا، نيازمند بستري بوده و در صورت عدم درمان احتمال مرگ و مير وجود دارد.عضو کميته کشوري آنفلوآنزا گفت: به افراد در معرض خطر، افراد مسن بالاي 60 سال و کودکان توصيه ميشود که حتما نسبت به تزريق واکسن سينه پهلو يا پنوموني اقدام کنند؛ چراکه از بروز پنوموني تا حد زيادي پيشگيري ميکند.وي اظهارداشت: براساس نتايج مطالعات صورت گرفته در ژاپن، حتي شستوشوي دست به مدت 30 ثانيه با آب لوله کشي معمولي باعث از بين رفتن اثر بيماريزايي ويروس آنفلوآنزا و مانع انتقال بيماري از بيمار به ديگران ميشود.
آمار مرگ و مير بيماري
اين فوق تخصص بيماريهاي عفوني گفت: بهعنوان نمونه پنومونيهاي ويروسي اصلا مرگ و مير ندارند و پنوموني بعد از آنفلوآنزا يک صدم درصد باعث مرگ و مير ميشود. ولي پنوموني نوع 3 که در افراد داراي نقص ايمني و ضعيف بروز ميکند، بدخيم بوده و درصد مرگ و مير بالاتري دارد.وي در پاسخ به ضرورت تزريق واکسن آنفلوانزا در افراد سالم، گفت: افراد عادي مراقب سالمند، کليه کارکنان مراکز سالمندان و پرسنل بيمارستاني براي جلوگيري از انتقال بيماري، افراد زير 60 سال در صورت دارا بودن بيماري زمينهاي مثل آسم، فشار خون و بيماريهاي قلبي نيز توصيه ميشود که نسبت به تزريق واکسن اقدام کنند.
