پيامدهاي منفي تغييراقليم براي سلامت
استاد دانشگاه بهداشت و ايمني دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي ضمن تشريح عوامل ميانجي که باعث تاثيرگذاري تغيير اقليم بر سلامت انسان ميشوند، گفت: سازگاري ملي در برابر تغيير اقليم نداريم و نيازمند مشارکت بينبخشي هستيم. ساناز سهرابيزاده در نشست ترويج علم با رويکرد شناخت سرزمين ايران در حوزه اقليم که در مرکز تحقيقات سياست علمي کشور برگزار شد به پيامدهاي سلامتي ناشي از تغيير اقليم پرداخت و گفت: تغيير اقليم از طريق افزايش مقدار گاز دياکسيد کربن، افزايش سطح درياها، افزايش دما و تغييرات شديد آب و هوايي در سلامت انسان تاثيرات اوليه و ثانويه دارد.به گزارش ايسنا، وي سلامتي را رفاه کامل جسمي، رواني، اجتماعي، فقدان بيماري و ناتواني و نقص عضو تعريف و اظهارکرد: بيماريهاي مربوط به آب و هوا، دما، مشکلات سلامت روان، بيماريهاي تنفسي و غيره از جمله تاثيرات تغييرات اقليمي بر سلامتي هستند که از طريق فاکتورهاي ميانجي همچون عوامل محيطي، زيرساختهاي اجتماعي بر توانايي و ظرفيت سيستم سلامت ما اثر ميگذارد.استاد دانشگاه بهداشت و ايمني دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي گفت: بدون پاسخ تاثيرگذار، تغيير اقليم بر حوزههاي کميت و کيفيت آب، امنيت غذا، کنترل بيماريهاي عفوني و محافظت در برابر فجايع اثر نامطلوب ميگذارد.سهرابيزاده سپس به تاثيرات مستقيم و غيرمستقيم تغيير اقليم پرداخت و افزود: بر اثر تعداد و شدت گرمايش خطر مرگ و مير مرتبط با گرما بهخصوص در افراد سالمند بالاي 65 سال و نيز کارگران و افرادي که در محيط روباز مشغول فعاليت هستند، افزايش پيدا ميکند.
تغييرات اقليم بيماري را تشديد ميکند
وي سپس به تاثيرات تغيير اقليم در حوزه سلامت روان اشاره و اظهار کرد: تغييرات اقليم بيماري افرادي را که دچار اختلالات رواني هستند، تشديد ميکند؛ اين در حالي است که استرسهاي ناشي از تغييرات آب و هوايي افراد سالم را نيز بيمار ميکند.سهرابيزاده تصريح کرد: در چنين شرايطي برخي افراد با شک از دست دادن عزيزان خود نيز همراه هستند که اين شک باعث ايجاد پرخاشگري و حتي خودکشي افراد ميشود، بهطوريکه بعد از زلزله بم ميزان خودکشي 45 تا 50 درصد افزايش يافته بود و 20 درصد افرادي که اقدام به خودکشي کرده بودند، فوت کردند. اين در حالي است که در جاهايي که خشکسالي و قحطي بهصورت تدريجي زياد ميشود، احتمالا پروراندن افکار مربوط به خودکشي در افراد وجود دارد.اين استاد دانشگاه ادامه داد: با توجه به اينکه تولد هر کودک در کشورهاي صنعتي 59 تن دياکسيد کربن در سال توليد ميکند، افراد دغدغهمند در اين حوزه نگران اين هستند که آيا بايد فرزندي به دنيا آورند يا خير.وي گروههاي حساس و آسيبپذير در برابر تغييرات اقليم را کودکان، سالمندان، زنان باردار، گروههاي متمايز از نظر اقتصادي و اجتماعي و افراد فقير و با درآمد پايين و افراد آسيبپذير از نظر منطقهاي عنوان کرد و گفت: برخي منافع تغيير اقليم اين است که مناطق داراي فصول سرد و يخبندان متعادل ميشود، اين در حالي است که وزن پيامدهاي منفي تغيير اقليم براي سلامت در ايران بيشتر است.
هشدار در استفاده از آنتيبيوتيکها
کتايون جهانگيري، دانشيار سلامت در بلايا و فوريتهاي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي نيز ضمن پرداختن به بيماريهاي عفوني که بر اثر تغيير اقليم بهوجود ميآيند، تاکيد کرد: دو سوم بيماريهاي عفوني نوپديد مشترک بين انسان و حيوان هستند و بهدليل تجاوز ما به حريم حيوانات و نگهداري برخي حيوانات در خانه به وجود ميآيند.وي به موضوع بيماريهاي عفوني در زمان تغيير اقليم پرداخت و گفت: اين بيماريها ميتوانند از نوع نوپديد يا بازپديد باشند. بهطورکلي بيماريها به دو گروه واگير و غيرواگير تقسيم ميشوند که در اين ميان بيماريهاي عفوني جزو بيماريهاي واگير هستند.جهانگيري با اشاره به اينکه عامل ايجادکننده بيماري پاتوژن نام دارد، گفت: انواع پاتوژنها، انگل، ويروس، باکتري، قارچ و پريون هستند که به دو گروه عوامل داراي سلول همچون ميکروب، انگل قارچ يا عوامل فاقد ديواره سلولي همچون ويروسها و پريونها تقسيم ميشود.دانشيار سلامت با اشاره به اينکه راههاي انتقال عوامل عفوني متفاوت هستند، گفت: عوامل عفوني به طرق انسان به انسان و حيوان به انسان منتقل ميشوند که اين انتقال ميتواند بهصورت مستقيم غيرمستقيم و وکتور منتقل ميشوند.وي با بيان اينکه بيماريهاي عفوني در قرن 20 بهدليل کشف آنتيبيوتيک روند کاهندهاي داشتند، گفت: با اين وجود 25 سال آخر قرن 20 شاهد بازگشت مجدد بيماريهاي عفوني هستيم که رخداد آنها در مناطقي وجود نداشته است.وي با اشاره به اينکه بيماريهايي همچون جذام، سل و وبا و ... بيماريهاي بومي کشور ما هستند، گفت: در عين حال بيماري مثل فلج اطفال يک بيماري بازپديد به شمار ميآيد.دانشيار سلامت در بلايا و فوريتهاي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي گفت: زماني واکسيناسيون در سال 1970 ميلادي آبله نزديک به ريشهکن شدن بوده است. در مواردي شاهد هستيم که واکسيناسيون به خاطر بلاياي طبيعي متوقف شده و اپيدمي بيماريهاي عفوني بازپديد همچون سياهسرفه و ديفتري بهوجود آمده است.جهانگيري افزود: برخي بيماريهاي عفوني بر حسب مناطق جغرافيايي وجود دارد که از اين دست در ايران ميتوان به ايدز، هپاتيت E، آنفلوآنزاي پرندگان و آنفلوآنزاي انساني اشاره کرد.وي با تاکيد بر آنکه در انتقال بيماريهاي عفوني ناقلان، محيط و حيوانات نقش دارند، گفت: دو سوم بيماريهاي عفوني نوپديد مشترک بين انسان و حيوان هستند و بهعبارتي بهدليل واردشدن ما به حريم حيوانات و نيز نگهداري حيوانات در خانه بيماريهاي آنها با ما تداخل پيدا کرده است.وي گفت: تغيير عادات غذايي باعث تغيير بيماريهاي عفوني ميشود. اين در حالي است که گاهي تجويز اشتباه به اصرار مريض صورت ميگيرد و استفاده ناقص از آنتيبيوتيکها نيز مقاومت بدن در برابر آنها را افزايش ميدهد.دانشيار سلامت در بلايا و فوريتهاي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي با بيان اينکه يک پاي چرخه بيماريهاي عفوني تغيير اقليم است، گفت: تغيير کاربري اراضي، برنج کاري، نگهداري حيوانات در خانه، جابهجاييها و مسافرتها از جمله عواملي است که باعث ايجاد بيماريهاي عفوني ميشود. در اين راستا مرزباني زيستي ضرورت دارد.
