شورای حکام و نگاه سیاسی به پرونده ایران

آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بر اساس فلسفه وجودي خود، وظيفه پايش فعاليت‌هاي هسته‌اي کشورها را با هدف استفاده صلح‌آميز از انرژي هسته‌اي و در عين حال عدم انحراف (استفاده نظامي) از اين دانش دنبال مي‌کند. ايران پرونده قطوري نزد آژانس دارد. اين پرونده ناشي از سوء ظن‌هايي است که در آژانس انرژي اتمي نسبت به فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران ايجاد کرده‌اند. از زماني که فعاليت‌هاي هسته‌اي جمهوري اسلامي شروع شد اين گزاره را در ذهن اعضاي شوراي حکام و افکار عمومي بين‌المللي گنجاندند که هدف ايران از داشتن توانمندي هسته‌اي جنبه نظامي اين فناوري است. اين دروغ بارها توسط آمريکا، رژيم صهيونيستي و متحدان آن‌ها مطرح شد و با تبليغات رسانه‌اي فراوان به صورت يک رسوب ذهني در ذهن مخاطب غربي در آمد. ايران براي رفع اين سوءظن‌ها که همه آن‌ها «برخاسته و بازنمايي شده» از سوي دشمنان جمهوري اسلامي بودند، تلاش کرد با جهان به گفت‌وگو بپردازد و سرانجام اين گفت‌وگو امضاي توافقي بين‌المللي به نام برجام بود. بر اساس اين توافق شفافيت صد در صدي در دستور کار روابط ايران با آژانس قرار گرفت و برجام مهم‌ترين سندي است که نشان‌ از صلح آميز بودن فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران دارد. به همان ميزان که ايران بايد به تعهدات خود در قبال آژانس پايبند باشد، آژانس نيز بايد نسبت به تعهدات خود پايبند باشد. اصلي‌ترين تعهد آژانس نيز حفظ محرمانگي فعاليت‌هاي هسته‌اي کشورهاي عضو است. طي ماه‌هاي گذشته که جمهوري اسلامي گام‌هايي را در راستاي کاهش تعهدات هسته‌اي برداشت، تمامي اين مراحل را به آژانس گزارش داد و کليه فعاليت‌ها زير نظر بازرسان آژانس صورت گرفت. به آن معنا که ايران وظيفه خود را نسبت به آژانس انجام داده و حال بر آژانس است که وظيفه خود را نسبت به ايران انجام دهد. بازرسان آژانس به طور معمول در تأسيسات هسته‌اي حاضر مي‌شوند و به نظارت بر فعاليت‌ها مي‌پردازند. وقتي يکي از بازرسان مواد مشکوکي همراه خود دارد که به گفته نماينده ايران در آژانس، آلوده به مواد انفجاري حاوي نيترات بوده يعني آژانس به وظيفه خود عمل نکرده است. اجلاس شوراي حکام که روز پنجشنبه برگزار شد، بايد بيش از هر موضوعي به بررسي صلح‌آميز بودن فعاليت‌هاي ايران اختصاص مي‌يافت، اما اين گونه نشد و بيشتر زمان اجلاس به گفت‌وگو در خصوص بازرس اخراجي آژانس اختصاص يافت. اين نهاد به علت فشارهاي سياسي به جاي پرداختن به فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران، مساله‌اي حاشيه‌اي را در دستور کار قرار داده است. آژانس دائما بر فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران نظارت داشته و مي‌داند که حاشيه سازي‌ها عليه اين برنامه ريشه سياسي دارد. تشکيل اين جلسه شوراي حکام، به صورت محتوايي به زيان اين نهاد خواهد بود؛ چرا که آژانس هيچ ايرادي به فعاليت‌هاي ايران نمي‌تواند بگيرد. اولا گزارش‌هاي آژانس بارها صلح آميز بودن فعاليت‌هاي ايران را تأييد کرده و در ثاني هر کاري ايران در حوزه هسته‌اي انجام داده در قالب توافق پادمان و مبتني بر اصل شفافيت است. هيچ کس نمي‌تواند از منظر فني و حقوقي به اين توافقنامه ايرادي وارد کند و تمامي انتقاداتي که اکنون عليه ايران مطرح مي‌شود ريشه در نيات سياسي اتهام‌زنندگان دارد.