«فشار حداکثری» در انزوا
آرمان ملي: سيدعباس عراقچي، معاون سياسي وزير امور خارجه روز جمعه در کنفرانس منع گسترش تسليحات هستهاي که در مسکو برگزار ميشود، حاضر شد تا در خصوص برجام، فشار حداکثري آمريکا و معضل يکجانبه گرايي در جهان به سخنراني بپردازد.
ايالات متحده پس از خروج از برنامه جامع اقدام مشترک، با اتخاذ راهبرد «فشار حداکثري» تلاش کرد که اقتصاد ايران را فرو بپاشد و جمهوري اسلامي را وادار به مذاکره و پذيرش شروط کاخ سفيد کند؛ راهبردي که نتيجه آن کاهش ناگهاني صادرات نفت ايران، قطع صادرات محصولات پتروشيمي و اختلال جدي در همکاري مالي و بانکي ايران و جهان بود. با اين وجود اين راهبرد نتوانست ايالات متحده را به هدف اصلي خود يعني کشاندن ايران پاي ميز مذاکره برساند و با توجه به موضع گيريهاي مقامات اکثر کشورهاي جهان ميتوان آن را يک راهبرد منزوي ناميد. به رغم اين انزواي سياسي اما آمريکاييها دست از تلاش برنداشتهاند. روز پنجشنبه وزير امور خارجه اين کشور بار ديگر از ديگر کشورها خواست تا فشارها عليه ايران را افزايش دهند. مايک پمپئو در بيانيهاي به آغاز غنيسازي اورانيوم در تاسيسات اتمي فردو واکنش نشان داد و گفت: «گسترش فعاليتهاي حساس هستهاي ايران نگرانکننده است و اين اقدام بايد همه کشورهاي جهان را به سمت افزايش فشار بر تهران سوق دهد». پمپئو هماکنون در آلمان بهسر ميبرد و بيانيه وزير امور خارجه آمريکا از سوي دفتر او در واشنگتن منتشر شده است. در بيانيه وزير خارجه آمريکا آمده است: ايران با اقدام اخير خود در ازسرگيري غنيسازي اورانيوم درصدد آن است که در صورت لزوم در زماني کوتاه قادر به ساخت سلاح هستهاي شود. پمپئو تاکيد کرد آمريکا هرگز به ايران اجازه نخواهد داد که به يک قدرت هستهاي تبديل شود. وزير خارجه آمريکا در ادامه بيانيه خود نوشت: «اکنون زمان آن فرا رسيده است که همه کشورها باجگيري هستهاي رژيم ايران را رد کنند و براي تشديد فشار عليه اين کشور گامهاي جدي بردارند.» به نوشته پمپئو «تحريکات هستهاي بيشمار و ادامهدار ايران» دستزدن به چنين اقدامي را ضروري ساخته است. اين درخواست پمپئو تا زمان انتشار اين گزارش با واکنش مثبت هيچ يک از کشورهاي عضو برجام همراه نشده است.
فرصت کنفرانس منع اشاعه تسليحات هستهاي
کنفرانس بينالمللي منع گسترش تسليحات هستهاي و خلع سلاح با حضور عباس عراقچي معاون وزير امور خارجه کشورمان و 250 تن از شخصيتها و مقامات 40 کشور در مسکو برگزار شد. سيدعباس عراقچي معاون سياسي وزير خارجه کشورمان که در اين کنفرانس شرکت کرده است، در پنل اختصاصي با موضوع توافق هستهاي ايران، آخرين وضعيت برجام را تشريح کرد. در اين پنل «سرگئي ريابکوف» معاون وزير خارجه روسيه، هلگا اشميت مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا و «فو کونگ» مديرکل دپارتمان کنترل تسليحات و خلع سلاح وزارت خارجه چين نيز سخنراني داشتند. عراقچي در اين نشست گفت: «هيچ کشوري در حسن نيت ايران در حفظ برجام ترديد ندارد. هيچ کسي ترديد ندارد که اگر ايران از منافع برجام بهرهمند نشود، به کاهش تعهدات برجامي ادامه خواهد داد». او افزود: «ايران به اندازه کافي به ديپلماسي فرصت داده و اگر شرايط تغيير نکند در مسير کاهش تعهدات حرکت خواهد کرد. اکنون فرصت دوماهه جديدي براي ديپلماسي وجود دارد. قاطعيت جمهوري اسلامي ايران در دفاع از منافع خود روشن است و اين موضوعي است که در تمام محافل بينالمللي مورد بحث قرار دارد». معاون سياسي وزير امور خارجه کشورمان تصريح کرد: «بسياري از کشورها از جمله شرکت کنندگان در اين کنفرانس بينالمللي، يکجانبه گرايي آمريکا را محکوم کردهاند. حتي بسياري از کشورهاي اروپايي نيز يکجانبهگرايي مفرط آمريکا را محکوم ميکنند و امروزه حرکتي در سراسر جهان بر عليه اين يکجانبهگرايي شکل گرفته که هر روز تقويت ميشود».
حمايت تمام قد روسيه از موضع برجامي ايران
پس از عراقچي نيز مسئولان روسيه و نماينده روسيه در کنفرانس منع اشاعه تسليحات هستهاي به حمايت از موضع ايران پرداختند. سرگئي ريابکوف در پنل تخصصي برجام با اشاره به اين که خروج آمريکا از توافق هستهاي، جرياني منفي را تعيين کرد، گفت که رويدادهاي اخير پيرامون برجام، تلاشهاي اخير سياسي و ديپلماتيک را در راستاي حلوفصل مسائل دچار پيچيدگي ميکند. ريابکوف همچنين اظهار کرد که برنامه دارد در حاشيه نشست ادامه دار منع اشاعه تسليحات هستهاي با ديپلماتهاي ايراني براي گفتوگو درباره وضعيت موجود برجام، ديدار کند. پس از ريابکوف، سخنگوي وزارت امور خارجه روسيه در واکنش به آغاز گام چهارم کاهش تعهدات برجامي ايران، آمريکا را مقصر پيش روي ايران در اين راستا تلقي کرد. صفحه توييتر وزارت امور خارجه روسيه به نقل از ماريا زاخارووا، سخنگوي اين وزارتخانه روسي نوشت: دو ماه پيش ما متوجه شديم که ايران ممکن است در اوايل ماه نوامبر به تعليق تعهداتش در برجام ادامه دهد. تهران شروع به گازرساني زنجيره سانتريفيوژها در تاسيسات فردو کرده است. اگر آمريکا کارشکني در برجام و قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل کارشکني را متوقف ميکرد، اين اتفاق نميافتاد. سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه نيز اقدامات آمريکا عليه ايران را غيرقابل قبول خواند و بر مشروعيت توافق هستهاي ايران تاکيد کرد. او با «غيرقابول قبول» خواندن اقدامات آمريکا عليه ايران از جمله اعمال تحريمهاي يکجانبه بر جمهوري اسلامي، تاکيد کرد که توافق هستهاي هنوز مشروعيت، قدرت و اهميت خود را از دست نداده است. به نوشته خبرگزاري روسي «ريانووستي» گزارش داده است که لاوروف ضمن اشاره به فوايدي که توافق هستهاي ايران تا کنون داشته، توضيح داد: برجام کمک کرد تا تمام سوالاتي که آژانس بينالمللي انرژي اتمي از تهران داشت، برطرف شود، نظام شفافيت حداکثري براي برنامه هستهاي جمهوري اسلامي ايجاد کرد و بر حقوق قانوني اين کشور جهت توسعه برنامه هستهاي صلحآميز تحت نظارت آژانس تاکيد کرد. وي علاوه بر اين، اظهار کرد: ما مطمئن هستيم که به نفع تمام کشورهاست که برجام را حفظ کرده و شرايط مطلوبي براي اجراي مداوم و کامل آن را در گذر زمان فراهم کنند.
