الزامات واکسيناسيون HPV
5 سرطان اول در زنان ايراني
رئيس اداره پيشگيري از سرطان وزارت بهداشت ضمن برشماري پنج سرطان مهم ميان بانوان ايراني، اقدامات وزارت بهداشت براي پيشگيري، تشخيص و درمان سرطانهاي زنانه را تشريح کرد.دکتر علي قنبريمطلق در گفتوگو با ايسنا، با اشاره به اينکه بروز سرطان در کشور به عوامل متعددي وابسته است، گفت: با افزايش سن، سرطانها نيز روند رو به افزايشي را پشتسر ميگذارند و اين موضوع درحالي است که جمعيت کشور رو به پيري رفته و نسبت جمعيت سالمند افزايش يافته است. از ديگر عوامل موثر در اين زمينه، ميتوان به شيوه زندگي ناسالم، تغذيه ناسالم و عوامل محيطي اشاره کرد. بهعنوان مثال افزايش وزن بهدنبال تغذيه اشتباه و استفاده از غذاهاي فرآوري شده، چرب و پرکالري در کنار مصرف سيگار و الکل با خطر افزايش سرطانهايي مانند سرطان پستان و روده بزرگ که وزن فرد و کمتحرکي در بروز آن نقش دارد، ارتباط دارد.
لزوم مقابله با افزايش وزن
رئيس اداره کنترل و پيشگيري از سرطان وزارت بهداشت با بيان اينکه 65درصد جمعيت بالاي 30سال در ايران با افزايش وزن مواجه هستند، افزود: بايد با افزايش وزن به عنوان يکي از عوامل بيماريزا مقابله کرد. درحال حاضر تنها 35درصد جمعيت کشور فعاليت بدني مناسب دارند که اين رقم با شعار افزايش فعاليت مساوي است با کاهش بروز سرطان مغايرت دارد.وي در ادامه به نقش آلودگي هوا در بروز سرطانها اشاره کرد و گفت: بنابر اعلام مرکز بينالمللي تحقيقات سرطان در سال 2014، آلودگي هوا يکي از عوامل سرطانزا است. ميزان مصرف انرژي در ايران به ازاي هر نفر 2800 کيلوگرم است؛ درحالي که متوسط جهاني آن 1900 کيلوگرم بوده يا ميزان توليد گاز Co2 ÏÑ ÇíÑÇä Èå ÇÒÇí åÑ äÝÑ 7.8Êä ÇÓÊ ˜å ãÊæÓØ ÌåÇäí Âä 4.9 Êä ÇÓÊ.
شايعترين سرطانها در زنان ايراني
مطلق اضافه کرد: درحال حاضر شايعترين سرطان در کشور ميان خانمها سرطان پستان است. سالانه 13هزار نفر در ايران به سرطان پستان مبتلا ميشوند که اين يعني از 100هزار نفر 33 نفر مبتلا داريم. سرطان روده بزرگ، سرطان پوست، سرطان تيروئيد و سرطان معده به ترتيب در رتبههاي بعدي قرار دارند و رتبه هشتم نيز به سرطان تخمدان اختصاص دارد.وي با اشاره به اينکه بيش از يک چهارم بانوان ايراني به سرطان پستان مبتلا ميشوند، تصريح کرد: به طور کلي علاوه بر ايران، در جهان نيز سرطان پستان بيشترين شيوع را دارد؛ البته اين آمار در ايران کمتر از متوسط جهاني است؛ اما نبايد از اين نکته غافل بود که با پيرشدن جمعيت کشور، روند ابتلا به سرطان پستان نيز رو به افزايش خواهد بود.وي به نقش هورمونها در ابتلا به سرطان پستان اشاره کرد و افزود: هر عاملي که ميزان مواجهه با برخي عوامل هورموني را در بدن خانمها افزايش دهد، احتمال بروز سرطان را نيز افزايش ميدهد و هرچه طول دوره مواجهه عوامل هورموني بيشتر باشد، يعني قاعدگي در سنين پايينتري اتفاق افتد يا در سنين بالاتري يائسگي اتفاق افتد؛ احتمال بروز سرطان پستان نيز زياد ميشود. در اين بين تا سه بار حاملگي و شيردهي هم در کاهش بروز سرطان پستان بيتاثير نخواهد بود.مطلق در ادامه گفت: سالانه 1850 نفر در ايران به سرطان تخمدان مبتلا ميشوند؛ يعني از هر 100هزار نفر 5 نفر. در سرطان تخمدان با نوعي از بيماري روبهرو هستيم که بالقوه درمانپذير است و هرچه شناسايي بيماري زودتر اتفاق افتد، درمان به شکل موثرتري دنبال ميشود؛ اما متاسفانه تست تشخيص زودهنگام و غربالگري مشخص شدهاي براي سرطان تخمدان وجود ندارد. بنابراين، در اين نوع از سرطان بيمار با مواجهه با دردهاي شکمي، تغييرات عادت ماهانه، افزايش تورم شکمي و... ميتواند متوجه بيماري شود.وي با اشاره به اينکه وزارت بهداشت برنامه ثبت سرطان مشخص دارد، گفت: آمار ابتلا به انواع سرطانها در کشور مشخص است. به طور مثال سرطان پستان در نواحي مرکزي مانند استانهاي تهران، يزد، فارس، خوزستان و اصفهان ميزان بروز بيشتري دارد.وي در خصوص سرطان دهانه رحم و راههاي تشخيص آن نيز اظهار کرد: اين نوع از سرطان برخلاف سرطان تخمدان، قابل پيشگيري و درمان است.
الزامات واکسيناسيون HPV
مطلق درخصوص پيشگيري از بروز سرطان دهانه رحم گفت: با افزايش آگاهي ميان زنان و دختران ميتوان جلوي بروز اين نوع از سرطان را گرفت. همچنين يکي از روشهايي که در نيمي از کشورهاي جهان انجام ميشود، برنامه مستقر واکسيناسيون HPV است. اين برنامه از سوي سازمان بهداشت جهاني توصيه شده و جزو روشهاي استاندارد پيشگيري از بيماري شناخته ميشود. درکشور ما مهمترين چالش در اجرايي شدن فرايند واکسيناسيون HPV قيمت اين واکسن است که با مصرف توليد داخلي آن ميتوانيم اين چالش را نيز برطرف کنيم.وي با اشاره به اينکه در حال حاضر برخي از مجموعهها اقدام به توليد اين واکسن کردهاند، گفت: در صورتي که بررسيهاي باليني و آزمايشگاهي اين واکسنها تا پايان سال انجام شود و تاييديه آن گرفته شود، ميتوان نسبت به واکسيناسيون دختران 9تا 14 ساله اقدامات مناسبي انجام داد. يکي از برنامههاي ما براي سال آينده اين است تا در مناطق محدودي واکسيناسيون را آغاز کرده و بهدنبال توسعه آن باشيم. البته، ورود واکسن HPV به برنامه واکسيناسيون کشوري با ملاحظاتي همراه است که درصورت فراهم شدن شرايط، ميسر خواهد شد. يکي از اقداماتي که در زمينه تشخيص سرطان دهانه رحم صورت گرفته است ستآپ تست HPV است تا جايگزين تست پاپ اسمير شود.رئيس اداره کنترل و پيشگيري از سرطان وزارت بهداشت گفت: ما براي سرطانهاي پستان، روده بزرگ و دهانه رحم اقدامات گستردهاي را در دست انجام داريم. درمورد تشخيص زودهنگام بيماري اصولا دو راهبرد متفاوت وجود دارد. راهبرد اول تشخيص زودرس به معناي شناسايي افراد با علائم بيماري است و راهبرد دوم شناسايي خانمهايي است که هيچگونه علامتي از بيماري ندارند.وي افزود: طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت تمام کشورها بايد برنامه مشخصي براي تشخيص زودرس سرطان داشته باشند و ارائهدهندگان خدمت نيز در ابتداييترين سطوح، با دستورالعملهاي شناسايي بيماري آشنايي داشته باشند و افراد داراي علامت را به سطوح درماني بعدي ارجاع دهند.براي تشخيص سرطان پستان يا سرطان دهانه رحم نبايد منتظر بمانيم تا يک متخصص در يک بيمارستان بزرگ يا يک کلانشهر بتواند بيماري را تشخيص دهد، بلکه بايد بهورز، ماما و مراقب سلامت در خانه بهداشت توانايي تشخيص سرطان و ارجاع افراد مشکوک به سطح دو خدمات را داشته باشند.وي در خصوص اهداف و مراحل اجرا و غربالگري سرطانهاي مهم زنان ادامه داد: براي شناسايي سرطان پستان افراد بين 30 تا 69 سال، براي شناسايي سرطان دهانه رحم خانمهاي 30 تا 59 ساله به مراکز بهداشتي فراخوان داده شدهاند تا توسط ماماي دوره ديده معاينه شده و درصورت مشاهده علائم و داشتن سابقه خانوادگي، به مراکز درماني ارجاع داده ميشوند. براساس برنامه پايلوت حدود چهار تا پنج درصد از جمعيت هدف نيازمند خدمات سطح دو هستند و متناسب با اين نياز، مراکزي پيشبيني کردهايم تا بتوانند نسبت به درمان افراد، اقدامات مقتضي را انجام دهند.مطلق افزود: وظيفه مراکز تشخيص زودهنگام سرطان در سطح بيمارستاني ارائه خدمات تخصصي شامل ويزيت تخصصي و انجام خدمات ماموگرافي، سونوگرافي و... است. سرطان سومي که در غربالگريها به آن ميپردازيم سرطان روده بزرگ است. در اين فرآيند خانمها و آقايان 50 تا 69 ساله طبق فراخوان به مراکز ارائه خدمت مراجعه ميکنند و در صورتي که علائمي مانند خونريزي و تاخير در اجابت مزاج داشتند، به سطوح بالاتر ارجاع داده ميشوند.