سيدجلال ساداتيان: تهران و رياض مايل به گفتوگو هستند
زمان پايان تنش ميان ايران و عربستان؟
سيدجلال ساداتيان: تهران و رياض مايل به گفتوگو هستند
ارسال نامه از سوي حسن روحاني رئيسجمهور ايران به ملک سلمان پادشان عربستان دعوتي براي پايان تنش چهارساله بين تهران و رياض است. تنش بين ايران و عربستان از سال 94 ابتدا با تعرض چند مامور پليس در فرودگاه جده به دو نوجوان ايراني آغاز شد. حادثه منا اين تنش را افزايش داد و سپس با حمله برخي گروههاي خودسر به سفارت و کنسولگري عربستان در تهران و مشهد روابط سياسي به پايان رسيد. بعد از انقلاب اسلامي ايران و عربستان رابطه پر فراز و نشيبي با يکديگر داشتهاند. عربستان در دوران جنگ تحميلي ايران و عراق از رژيم بعث حمايت ميکرد. کشتار حجاج در مراسم برائت از مشرکين سال 66 نيز رابطه بين دو کشور را پرتنش کرد. بعد از پايان جنگ تحميلي و آغاز دولت مرحوم آيتا... هاشمي رفسنجاني در ايران، روابط دو کشور از سر گرفته شد. با شروع دولتي که به منادي گفتوگوي تمدنها معروف شد رابطه ايران و عربستان نيز نسبت به گذشته بهبود پيدا کرد تا جايي که اين دوره را «دوره طلايي» رابطه دو کشور ميخوانند. اما اين دوران طلايي با روي کار آمدن محمود احمدي نژاد در ايران به پايان رسيد و دوران پر تنشي آغاز شد که تا سالهاي بعد بهويژه با روي کار آمدن دونالد ترامپ در واشنگتن تشديد شد. حسن روحاني نامه اي به سران کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس و عراق ارسال کرده است. ائتلاف اميد طرحي بود که حسن روحاني در نشست امسال مجمع عمومي سازمان ملل از آن براي تامين امنيت تنگه هرمز از آن سخن گفت. رئيسجمهور، کشورهاي متاثر از تحولات خليج فارس و تنگه هرمز را براي حفظ امنيت، صلح، ثبات و پيشرفت در منطقه خليج فارس و تنگه هرمز به ابتکار صلح هرمز دعوت کرده بود. در همان زمان اعلام تحرکاتي براي ميانجي گري بين تهران و رياض شکل گرفت. برخي رسانهها از سفر عادل عبدالمهدي، نخست وزير عراق به عربستان براي وساطت بين ايران و عراق خبر دادند. عمران خان، نخست وزير پاکستان نيز به درخواست محمد بن سلمان، وليعهد عربستان براي ميانجي گري وارد تهران شد.
*تمايل ايران
در همين زمينه، کاردار پيشين ايران در انگليس گفت: جمهوري اسلامي از ابتدا تمايل خود را براي استفاده از ظرفيتهاي منطقهاي با مشارکت کشورهاي منطقه براي امنيت و ثبات در منطقه مطرح کرده بود. سيدجلال ساداتيان افزود: از زماني که جنگ شروع شد، کشورهاي عربي با تشکيل شوراي همکاري خليج فارس به کمک صدام رفتند و از صدام حمايتهاي بيدريغي را داشتند. اما بعدا شاهد اين بوديم که صدام چگونه مزد آنها را داد. او کويت را اشغال کرد و ميخواست به سمت عربستان برود اما براي اين کار فرصت پيدا نکرد. در دوره مرحوم آقاي هاشمي رفسنجاني هم بهترين روابط با عربستان برقرار شد و ميزان تنشها پايين آمد. اين کارشناس سياست خارجي افزود: جمهوري اسلامي دنبال اين نبوده و نيست که بخواهد با اين کشورها به خصوص کشورهاي اسلامي در جهت تخاصم حرکت کند و منابع را از بين ببرد. اما اين کشورها بودند که بعضا تحت تاثير غربي ها، آمريکا و به خصوص اين اواخر رژيم صهيونيستي و تحريکات او بهدنبال اين بودند که تنش آفريني کنند. اين ديپلمات سابق ايران با اشاره به تلاش براي ميانجي گريهايي که بين دو پايتخت شده است گفت: ابراز تمايل عربستان براي گفتوگو با ايران از طريق عمران خان و همچنين نخست وزير عراق به تهران منتقل شد. وزير خارجه بهطور شفاهي از آن استقبال کرد. حالا هم رئيسجمهور بهعنوان بالاترين مقام اجرايي و دوم شخص کشور نامه اي نوشته است. اينها جديت جمهوري اسلامي و اين را نشان ميدهد که ايران بهدنبال تخاصم با کشورهاي همسايه و کشورهاي مسلمان نيست. ايران دنبال آن است که با همکاري و مشارکت آنها بتواند در اين منطقه ترتيباتي تنظيم و اجرا کند که همه کشورها احساس امنيت کنند، با امکانات آنها امنيت منطقه از نظر اقتصادي، سياسي و ... برقرار باشد و منابع اين کشورها به نفع کشورهاي غربي و به خصوص آمريکا مصرف نشود. وي با تاکيد بر آنکه عربستان اکنون مايل به گفتوگو با ايران است ادامه داد: وقتي عربستان از طريق عمران خان و عبدالمهدي به ايران پيام ميدهد آن را به چه معنا تلقي ميکنيد؟ وقتي آنها ابراز ميکنند که ما آمادگي اين را داريم که مسائل يمن را حل کنيم معناي آن را چه ميدانيد ؟ امارات نيروهاي خود را از يمن خارج کرد، سپس هيات اماراتي به ايران آمد و با ايران وارد مذاکره شد؛ حتي حداقل بهطور شفاهي اطمينان ميدهد که حسابهاي ايرانيها را بازگشايي ميکند و براي ايرانيها که در مقطعي مورد فشار قرار گرفته بودند تسهيلات فراهم خواهد کرد. اينها را به چه معنا تلقي ميکنيد؟ کاردار پيشين تهران در لندن افزود: اگر صادقانه بخواهيم صحبت کنيم امروز جمهوري اسلامي در شرايط موازنه قدرت خوبي قرار گرفته، يعني هم در بعد ديپلماسي و هم در بعد نظامي خود قوي عمل کرده است. در نتيجه آنها ميفهمند که اين درونزايي از طرف جمهوري اسلامي پايدارتر و قابل اعتمادتر و قابل اعتناتر است و چاره اي جز اين ندارند که از اين راه وارد شوند. آنها مشاهده کردند که نه تنها عربستان حتي اسرائيل بدون آمريکا هيچکاري نميتواند بکند. آمريکا هم ناکارآمدي خود و عدم توانمندي خود را در اين منطقه نشان داد. اين کارشناس سياست خارجي در پايان گفت: با وجود آنکه آمريکا ناوهاي جنگي خود را به اين منطقه آورد تا کنون چه اقدام جدي و عملي در راستاي حمايت از اعراب از خودش نشان داده است؟ در عراق، سوريه و يمن چه اقدامي جدي انجام داده است؟ در افغانستان چه موفقيتي به دست آورده است؟ در کجا صاحب اعتبار شده است؟ اخيرا در شمال سوريه و در منبج کردها را رها کرد و اجازه داد ترکيه وارد آنجا شود تا نيروهاي خود سوريه وارد شوند.
