زنان برابر مردان
لياقت انسان قرن بيستويکم در يکجا ايستادن و تحمل فريادهاي زورمندانه نيست...
منال شريف زن جوان سعودي با جسارتش در زندگي و به تحريردرآوردن آن در کتاب «جسارت رانندگي» اين را به جهانيان اثبات کرد. منال زاده 1979 در شهر مکه است. دوران کودکي و نوجوانياش را در محيطي بسته و پرتنش گذراند و بهسبب سلطه فرهنگ و آموزشها و قوانين و سنتهاي خاص خانواده و جامعه سعودي تبديل شد به دختري افراطي در باورهاي خاص.
عربستان کشوري است که يک پادشاه و ميليونها ملکه دارد، ملکههايي که ساليان سال از حقوق طبيعي شهروندي و اجتماعي خود محروم بودند و براي حضور در اجتماع محتاج قيوميت مردان و محارمشان بوده و هستند. در عربستان و جوامع افراطگرا اين زناناند که مادرزاد مجرم به دنيا ميآيند. اما منال شريف از معدود زنان سعودي است که با پشتکار و تحصيل و مقاومت در راهي پرفرازونشيب به پيش تاخت.
منال شريف يک مسلمان ليبرال است که شئونات را مانع پيشرفت زنان و رسيدن آنها به حقوق اجتماعي خود نميداند... او هرگز فکر نميکرد که به يک فعال حقوق زنان تبديل شود... دختر افراطگرايي که تنها تمردش در دوران جواني پيداکردن کار بود... او فارغالتحصيل کارشناسي علوم کامپيوتر است و در شرکت نفتي آرامکو مشغول به کار شد و تنها زني بود که در بخش امنيت اطلاعات در ميان مردان سعودي و غيرسعودي فعاليت داشت. او در اين سالها و با زندگيکردن در شهرکي که مختص کارکنان آرامکو بود و با تجربيات سفر و بعد از حادثه 11 سپتامبر، بيش از پيش به تبعيض جنسيتي و افراط در مذهب کشورش پي برد.
زنان در عربستان از بسياري از ورزشها و تفريحات سالم و مطالعه کتابها و... منع شدهاند و تخطي از آن جرم است از جمله رانندگي... منال شريف طي سفري که به آمريکا براي گذراندن دوره تخصصي کاري داشت، تعليم رانندگي ديد و گواهينامه بينالمللي دريافت کرد و بعد از يکسال به کشورش بازگشت. زنان سعودي اجازه رانندگي نداشتند و براي تردد با وسيله نقليه حتما بايد همراه با محارم خود يا قيم ميبودند و اين سنت مذهبي که به شکل قانون درآمده بود محدوديتهاي بسياري براي آنها ايجاد کرده است. در سال 1990، 47 زن در عربستان دست به هنجارشکني زدند و تابوي رانندگي را شکستند و منال راه آنها را سالها بعد ادامه داد... او با رانندگي در ملأعام و پخش فيلم رانندگياش در فضاي مجازي و حمايت برادر و خانواده و دوستانش پويش «رانندگي زنان» را ايجاد کرد. رانندگي او منجر به دستگيري و زندانيشدن او و برهمخوردن آرامش خانواده و تنها پسرش شد؛ همين نقطه عطفي براي آغاز کشمکش براي رسيدن به برابري در جامعهاي نابرابر شد.
منال سوار بر «صندلي سرنوشت» شتابان و بدون واهمه اوج گرفت تا جاييکه مجله تايم نام او را بين صد چهره تاثيرگذار دنيا قرار داد و جوايز بسياري دريافت کرد. در راستاي اصلاحات اقتصادي- اجتماعي بنسلمان، از سال 2018 دولت عربستان سعودي رسما رانندگي زنان در اين کشور را مجاز شمرد. پس از اعلام اين خبر، منال شريف در حساب توئيتر خود نوشت: «عربستان سعودي هرگز مثل قبل نخواهد شد. باران با اولين قطره آغاز ميشود.» او همچنين در پيام ديگري نوشت: «امروز، آخرين کشور روي کره زمين اجازه داد زنان رانندگي کنند، ما (زنان) اين کار را کرديم.»
در همين ساختار سالهاست برخي زنان همانند منال شريف براي حقوقشان مبارزه ميکنند، در شرايطي که حتي قدمزدن در خيابان بدون مرد هم دشوار است. مصاحبههاي گوناگوني از وضعيت اسفبار زنان در اين کشور صورت گرفته که نشان ميدهد آنها نهتنها از سوي دولت سعودي بلکه از جانب خانوادهها (پدر و برادران و حتي مادرانشان) نيز مورد بدرفتاري قرار ميگيرند و در خانه نيز با آنها همانند برده رفتار ميشود.
منال شريف اذعان دارد که زنان بدون عباي بلند مشکي و روبنده هنوز به بيعفتي متهم ميشوند، و بهعنوان «ناقضان اخلاق اجتماعي» از ورود آنها به اماکن عمومي جلوگيري ميشود و حتي کار خود را از دست ميدهند. در سال 2010 ظاهرا براي سهولت در امور اداري، اپليکيشن موبايل اَبشر طراحي شد و با استفاده از اين اپليکيشن مردان خانوادههاي سعودي خروج و رفتوآمد زنان را کنترل ميکنند. ابشر حتي خروج زنان عربستان به خارج از کشور را به سرپرستان اطلاع ميدهد. به تعبير رعنا احمد «اينجا زنان اجازه روياديدن ندارند...»
