رشد حاشیهنشینی با عدمتامین خانههای کوچکمتراژ
برخي کارشناسان بر اين باورند که اگر نياز مسکن در بخش خانههاي کوچکمتراژ تامين نشود، اين موضوع درنهايت خودش را به صورت حاشيهنشيني نشان ميدهد. البته به اعتقاد من، ما شاهد همين مساله بوده و آثار آن را طي ساليان اخير مشاهده کردهايم. در حال حاضر، چيزي حدود 20 ميليون نفر يعني يک چهارم جمعيت ما در حاشيه شهرها و بافتهاي فرسوده و نامناسب شهري زندگي ميکنند که اصولا اين بافتها داراي استانداردهاي لازم براي زندگي نيستند. يعني خود به خود اين آثار نمايان شده است. طي سالهاي گذشته هميشه اين نگراني در رابطه با اين سکونتگاهها وجود داشته که اگر براي مثال زلزلهاي رخ دهد، ممکن است نتايج اسفباري به دنبال داشته باشد. متاسفانه بافتهاي اين محلات فرسوده هستند و از نظر محيطي جاي مناسبي براي سکونت نيستند. من معتقدم سياستهاي غلطي که تاکنون اجرا شدهاند، باعث رشد اين نوع سکونتگاهها در حاشيه کلانشهرها شده و حال ميتواند بيشتر هم شود؛ يعني اگر نياز به واحدهاي کوچکمقياس برآورده نشود، ما شاهد افزايش جمعيت حاشيهنشين خواهيم بود. اين در حاليست که آمارها به ما ميگويند تعداد زيادي از جمعيت کشورمان در وضعيت بدي به لحاظ مسکن و سرپناه قرار دارند. عموما ميزان تبهکاري و بزهکاريها در اين نواحي بالاست که آن هم از فقر ناشي ميشود. بنابراين، بايد مناطق اسکان غير رسمي مورد ساماندهي قرار گيرند و آنچه که اهميت دارد در اين زمينه دنبال شود، آموزش تغيير و توانمندسازي به جوانان است تا آنها لزوم تغيير را دريابند و بتوانند از پس حل مشکلات اقتصادي و اجتماعي برآيند، البته در اين بخش کمبودي به لحاظ مقررات ديده نميشود، حتي مقررات خوبي هم وجود دارد، اما به معناي واقعي اجرا نميشوند. اخيرا در اين حوزه اجازه داده شده است که ساکناني که در اين نواحي سند ندارند، صاحب سند شوند. بنابراين، اگر دولت بتواند فکري به حال 20 ميليون نفر ساکن در اين نواحي کند، يک قدم بزرگي در اين زمينه برداشته است. دولت بايد بتواند بافتهاي مناسبي را براي زندگي ايجاد کند. البته اين موضوع نيازمند اين نيست که دولت منابع چنداني در دست داشته باشد، بلکه نيازمند يک مديريت منسجم است. ما حتما بايد با الگو گرفتن از مدلهاي خارجي سازوکار ويژهاي را در بحث مديريتي کشور پيادهسازي کنيم. متاسفانه دولت تا به الان نتوانسته اين کار را انجام دهد و در نتيجه ما شاهد رشد سکونتگاههاي غير رسمي هستيم. مهمترين وظيفهاي که وزارت راه و شهرسازي در اين زمينه بر عهده دارد اين است که بافتهاي فرسوده را احيا کند و اصلاح بافتهاي شهري را در پيش بگيرد. البته در برنامههاي آقاي اسلامي- وزير راه و شهرسازي- در اين باره اعلام شده که احداث 100 هزار واحد مسکوني در بافتهاي فرسوده شهري در راستاي اجراي برنامههاي بازآفريني شهري در دستور کار قرار گرفته که البته تعدادي از قراردادهاي احداث آماده شده و تعدادي هم به بهرهبرداري رسيدهاند.
