آرمان ملي- سهيل ثابت: طي يک سال گذشته انتقادات به دولت در هر حوزهاي افزايش داشته و هر کسي از ظن خود روحاني و مردانش را مورد خطاب قرار داده است. البته بسياري از منتقدان از دلواپسان و مخالفان دولت بودهاند که صرفا درصدد تخريب دولت برآمدهاند و نيت ديگري نداشتند. هرچند منتقدين دلسوز هم کم نبوده، اما دولت روحاني کمتر به نصيحتهاي دلسوزانه گوش داده و طبق منويات خود پيش رفته که اين امر موجبات نارضايتي مردم را فراهم آورده است. عباس آخوندي وزير مستعفي راه و شهرسازي دولت تدبير و اميد معتقد است: «مشکل دولت دوم روحاني اين بود که مرعوب منطق رقيب شد و به همين خاطر ميبينيد در دولت دوازدهم، منطق دولت عوض شده است».
لزوم ايجاد تغيير در جامعه
انتقادات بسياري به دولت حسن روحاني در حوزههاي مختلف وارد است. کما اينکه بسياري بر اين عقيدهاند که توفيقات دولت عمدتا در عرصه سياست خارجي بوده و به سبب بروز تحريمها و برخي ناکارآمديهاي دروني دولت روحاني و مردانش نتوانستند در عرصه سياست داخلي بهخصوص عرصه اقتصاد و معيشت مردم گامهاي مثبت و موثري بردارند. همين مسائل باعث شده تا بخش اعظمي از سرمايه اجتماعي دولت و اصلاحطلبان نيز با ريزش محسوسي مواجه شود. آنچه امروز جامعه را نسبت به رئيسجمهور ودولت متبوعش نااميد و بياعتماد کرده عدم تحقق وعدهها و مطالبات مردمي است که با اميد در ارديبهشت 96 به روحاني راي دادند، اما امروز هر روز کمتر از ديروز به انجام وعدههاي رئيسجمهور اميدوارند. هر چند شرايط فعلي کشور نيز صرفا بر مبناي قصور دولت نيست و مولفهها و عناصر ديگري نيز هستند که به نوبه خود رقم زننده حال فعلي جامعه هستند. اما از آنجا که دولت پيشاني عملکردها و مطالبات است خوب يا بد مردم همه چيز را از چشم دولت ميبينند و از دولت طلب ميکند. از اين جهت هرچند که سرمايه اجتماع دولت ريزش بسياري داشته، اما رئيسجمهور و مجموعه دولت ميتوانند با تغييرات اقتصادي درست، مفيد و بهنگام بخشي از سرمايه اجتماعي را بازيابي کرده و ميزاني از رضايتمندي را در جامعه حاصل کنند. البته اين به شرطي است که دولت بخواهد و برنامه مدوني براي اين امر داشته باشد.
دولت روحاني فاقد نظريه است
وزير سابق راه و مسکن دولت تدبير و اميد در خصوص علل انفعال دولت در مقابل جريان رقيب اظهار داشت: الان اين مرعوب شدن در برابر دولتدرسايه يک مقدار عجيب ميآيد از آقاي روحاني. شايد اگر فرد ديگري بود، قابل قبول بود، از شخص آقاي روحاني با اين تجربه حضور در قدرت در عرصه، اين همه کوتاه آمدن در برابر رقيب با توجه به اينکه ميداند همه چيز دارد به اسم خودش تمام ميشود، يک مقدار براي مردم و رسانهها عجيب است. عصر ايران نوشت؛ عباس آخوندي گفت: مثلا مساله حجاب که ارتباطي به تحريم ترامپ ندارد. مثلا آقاي روحاني نميتواند يک مقدار بيشتر فعاليت کند در اين زمينهها؟ يک مقدار مقاومت بيشتر؟ نظر من اين است که در هر صورت دولت فاقد نظريّه است. وي ادامه داد: مديريت اين تعارض نيازمند يک نظريه اجتماعي کارآمدي است که ميبايست دولت داشته باشد تا چگونه وارد موضوع شود و بر آن غلبه کند. وقتي اين شکاف وجود دارد، هر موضوعي ميتواند يک دستاويزي باشد براي دوقطبيشدنِ جامعه. حالا اين ميخواهد حجاب و يا رفتن خانمها به استاديوم باشد. ميخواهد احداث يک سد، مذاکره بينالمللي، مساله مالي و يا مساله موسسات اعتباري باشد، اصلا موضوع مهم نيست، يعني با وجود اين شکاف اجتماعي هيچ گفتوگويي صورت نميگيرد، هر چيزي ميتواند موجب صفبندي شود. آخوندي افزود: قطعا يکي از مشکلاتي که مخصوصا در کابينه به وجود آمد، اينکه هر کسي اگر با بدنهاي که از آن پشتيباني کرده، ارتباط منطقي نداشته باشد، اولين کسي که جا ميماند خودش است. در دولت دوم بزرگترين مشکلي که پيش آمد، رقيب توانست منطق خودش را تحميل کند و دولت دوازدهم مرعوب منطق رقيب شد و به همين خاطر شما ميبينيد در دولت دوازدهم، منطق دولت عوض شده است. اين موضوع از نظر من خيلي مهمتر از انتصابات است. وقتي منطق او عوض شود، بعدش در رفتار سياسياش، رفتار اقتصادياش، رفتار اجتماعياش، رفتار فرهنگياش، در همه جا شما ميبينيد؛ مشکل دولت دوازدهم از نظر من که خودم هم نتوانستم دوام بياورم، اين است که من حسم اين بود که دولت دوازدهم دچار تغيير در منطق شده، نه تغيير در تصميم. وزير سابق دولت تدبير و اميد تصريح کرد: هر چند دولت تا حد زيادي سرمايه اجتماعياش را از دست داده، ولي اگر با اعتماد بهنفس و مصمم عمل کند، هنوز هم ميتواند مؤثر باشد. مردم دولت توانمند را دوست دارند. ولي، اقدامهاي متزلزل، هم دولت را تضعيف ميکند و هم مردم را دلسرد مينمايد.