فرصت اجلاس سران عدم تعهد برای ایران
اجلاس سران جنبش عدم تعهد به خصوص در مقطع زماني کنوني براي ايران حائز اهميت است و ميتواند منشأ پيشرفتهايي در عرصه ديپلماسي باشد؛ چرا که از يک سو چنين تريبونهايي فرصتي است براي تبيين سياست خارجي جمهوري اسلامي و همچنين ديپلماتهاي ايراني ميتوانند در خصوص سياستهاي يکجانبه گرايانه آمريکا در جهان و اقداماتي که اين کشور عليه نظم و امنيت بينالمللي انجام ميدهد، روشنگري کنند. از سوي ديگر به طور حتم مذاکراتي در حاشيه اين اجلاس ميان ايران و ديگر کشورهاي عضو جنبش عدم تعهد صورت خواهد گرفت که ايران ميتواند در زمينههاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي و منطقهاي با اين کشورها به بحث و تبادل نظر بپردازد. عدم تعهد و عدم وابستگي همواره يکي از اصليترين راهبردهاي جمهوري اسلامي ايران در حوزه سياست خارجي بوده و به اين موضوع در قوانين بالادستي کشور نظير قانون اساسي نيز تصريح شده است. سياستهاي جزئيتر در اين حوزه نيز دقيقا بر اساس اصل عدم وابستگي تنظيم ميشود و به طور کلي ميتوان تصريح کرد که حفظ استقلال کشور اهميت زيادي براي نظام جمهوري اسلامي دارد. اين توجه به عدم تعهد و عدم وابستگي به معني نفي ارتباط و نفي تعامل با دنيا نيست. نظام ايران در عين حال که به تعامل با اکثريت قريب به اتفاق کشورها تأکيد دارد، معتقد است ارتباط نبايد بر اساس وابستگي باشد. در حوزه ساختاري، کشورها تصميماتي طي اين نوع اجلاسها اتخاذ ميکنند يا دستکم طي مذاکرات دو يا چندجانبه پيش زمينههايي براي حل برخي مشکلات بينالمللي و منطقهاي فراهم ميشود. اين نوع اقدامات ميتواند تأثيرگذار باشد و تصميماتي که طي اين نوع اجلاسها اتخاذ ميشود، ميتواند به مبنايي براي تصميمات کلانتر در آينده بدل گردد. يکي از مهمترين مسائلي که ميتواند در اين نشستها مورد بررسي قرار گيرد، يکجانبهگرايي آمريکا و اقداماتي است که اين کشور عليه صلح و امنيت بينالملل انجام ميدهد. در حوزه ديپلماسي عمومي و رسانهاي، رايزنيهايي که با محوريت جمهوري اسلامي ميتواند انجام گيرد، مواضع مشترکي که سران ايران و ديگر کشورها اتخاذ خواهند کرد، گفتوگوهايي که ديپلماتهاي ايراني با رسانههاي خارجي خواهند داشت و روشنگريهايي که در خصوص برخي مسائل مهم ميتواند انجام شود، در فضاي سياست بينالمللي اثرگذار خواهد بود. استفاده از فرصتهايي که در اين دو حوزه ياد شده به وجود خواهد آمد، ميتواند دستاوردي ارزنده از اجلاس سران جنبش عدم تعهد براي دستگاه سياست خارجي جمهوري اسلامي باشد. برگزاري اين اجلاس در پايتخت کشور همسايه، يعني جمهوري آذربايجان نيز بسيار حائز اهميت است. آذربايجان اشتراکات تاريخي، فرهنگي و مذهبي زيادي با ايران دارد، مبادلات اقتصادي دو کشور از سطح خوبي برخوردار است و نقش مهمي در تحولات حوزه قفقاز دارد. در نتيجه علاوه بر ابعاد بينالمللي و مطالبي که در خصوص اثرگذاريهاي اجلاس سران عدم تعهد در تحولات بينالمللي عنوان شد، ميتوان اين اجلاس را فرصت مناسبي براي تقويت روابط دوجانبه ايران و جمهوري آذربايجان و همچنين توسعه همکاريهاي مشترک ميان دو کشور دانست که به طور حتم تأثيرات مثبتي بر ديپلماسي منطقهاي جمهوري اسلامي خواهد داشت.
