آرمان ملي-منيره چگيني: در حالي اين روزها واکنش اعتراضآميز کارشناسان محيط زيست و منابع طبيعي به طرح انتقال آب به درياي خزر مطرح ميشود که رئيس سازمان حفاظت محيط زيست کشور در آخرين واکنش به اين انتقادات گفته است که اين موضوع در حيطه اختيار وزارت نيروست و به هيچکسي ربطي ندارد. عيسي کلانتري همچنين خاطرنشان کرده: برخي افراد موضوع انتقال آب درياي خزر را سياسي ميکنند در حالي که طبق قانون مصوب توزيع عادلانه آب در اسفندماه 61 وزارت نيرو بايد تامينکننده آب شرب، بهداشت و صنعت باشد و صرفا اين وزارتخانه راهکار تامين آن را ميداند و بنده صرفا بايد اين مقوله را از حيث زيست محيطي بررسي کنم. از نظر ما انتقال آب خزر به فلات مرکزي ايران با رعايت شش شرط اعلام شده بلامانع است. تخصيص آب توسط وزارت نيرو انجام ميشود و اين وزارتخانه از ما درخواست ميکند که ارزيابي زيست محيطي انجام دهيم و اين طرح را به لحاظ زيستمحيطي تاييد کنيم يا نه؟ اگر ما ظرف دو ماه پاسخ ندهيم طبق برنامه ششم توسعه طرح بهعنوان مصوبه تلقي ميشود.
لرزه بر جنگلهاي هيرکاني
به اعتقاد حجت ميان آبادي، پژوهشگر ديپلماسي آب، طرح انتقال آب خزر هم به لحاظ اقتصادي و زيستمحيطي اشکالات زيادي دارد و هم به لحاظ اجتماعي، فرهنگي، سياسي، حقوق ملي و بينالمللي پيامدهاي جدي بهوجود ميآورد. او اعتقاد دارد اين مسائل از ديد مسئولان، دانشگاهيان و فعالان محيط زيست مغفول مانده است. اين پژوهشگر به عدم انجام مطالعات مديريت تقاضا در مقصد(سمنان) اشاره ميکند و ميگويد: اين طرح قرار است با هزينهاي 10هزارميليارد توماني اجرا شود اما يک جلد گزارش از مديريت تقاضا تهيه نشده است. هيچ مطالعهاي که هزينه اجتماعي و اقتصادي آن را نشان دهد وجود ندارد. ميانآبادي هم انتقال آب را آخرين راهکار ميداند. کارشناسان منتقد ديگر هم اين اعتقاد را دارند، آنها ميگويند انتقال آب آخرين راهکاري است که بسياري از دولتمردان کشورهاي ديگر آن را به بايگاني فرستادهاند. موافقت محيط زيست لرزه بر اندام جنگلهاي هيرکاني هم انداخته است. اين جنگلها بهتازگي در فهرست جهاني يونسکو ثبت جهاني شدهاند. محسن موسوي رئيس منابع طبيعي مازندران هم اعتقاد دارد که تير انتقال آب درياي خزر بر قلب جنگلهاي هيرکاني مينشيند و ميگويد: ما در 9 بند با اين پروژه مخالفت کرديم.
تنش آبي در استانهاي شمالي در پيش است
هادي کيادليري، رئيس انجمن جنگلباني ايران، نيز به مشکل آب در مازندران و گيلان اشاره کرده و پيشبيني ميکند که انتقال آب خزر به سمنان مشکلاتي را براي منطقه بهدنبال دارد، او هشدار ميدهد که رودخانههاي دائمي در ارتفاعات استانهاي شمالي بهدليل خشکسالي در حال فصلي شدن هستند که ميتواند به تنش آبي بيشتري در استانهاي سبز کشور منجر شود. اين کارشناس يکي از دلايل بيماريها و آفتهايي را که به جان جنگلهاي هيرکاني افتاده بهدليل خشکسالي در اين منطقه ميداند. او ميپرسد وقتي مردم منطقه مشکل آب دارند آيا اجازه ميدهند تا آب خزر شيرين و به استان ديگري برود؟ او ايجاد تنشهايي چون تنشهاي آبي در اصفهان، يزد، خوزستان و لرستان را يکي ديگر از پيامدهاي اين طرح ميداند و ميگويد: اين طرح بهدليل امضاي کنوانسيون خزر(کنوانسيون تهران) هم ما را وارد مسائل ديگري ميکند. کنوانسيون تهران سال 92 مطرح شد و رئيس جمهوري هم آن را در سال 94 ابلاغ کرد. به گفته هادي کيادليري از جمله پروتکلهاي اين کنوانسيون جلوگيري از آلودگي زيستمحيطي و حفظ تنوع زيستي خزر است که ايران هم پذيرفته تا حافظ آن باشد. او ميگويد: حال اين سؤال پيش ميآيد اگر هزارانميليارد تومان صرف انتقال آب خزر به سمنان شود و صنايع و جمعيت جديدي در اين منطقه مستقر شوند اما رژيم حقوقي درياي خزر اجازه بهرهبرداري از آن را ندهد تکليف مردمي که در اين منطقه جذب شدهاند چه ميشود؟