راهي روشن براي رعايت حقوق نابينايان

قانون عصاي سفيد

راهي روشن براي رعايت حقوق نابينايان

من يک نابينا هستم، يعني جهاني پر از تاريکي در مقابل، کنار و پشت سر، من چيزي را نمي‌بينم، روشنايي روز را نمي‌بينم، جلوه مهتاب را نمي‌بينم، غم پدر را نمي‌بينم و اشک‌هاي مادر را، خيلي چيزهاي زيبا و خيلي چيزهاي زشت را نمي‌بينم، اما ... اما حس مي‌کنم ...به گزارش ايسنا، و خدا را با چشم نمي‌توان يافت؛ او را دل‌هاي شکسته منزل است، نه ديده‌هاي باز! با دلت نگاه کن. نگاه کن؛ با تمام وجودت نگاه کن! دنيا کوچک‌تر از آن است که نتواني پيدايش کني و به کنه آن برسي. درختي و کوهي نيست که در تو قد علم نکرده باشد.بي‌ترديد روز عصاي سفيد به منظور پررنگ نشان دادن نيازها و رساندن صدا و پيغام افراد نابينا به همه آحاد جامعه و به‌ويژه سياست‌گذاران است؛ زيرا نابينايان انسان‌هاي قدرتمندي هستند که شايد از قدرت بينايي ناتوان باشند اما قدرت‌هاي بي‌نظير ديگري دارند که مي‌تواند جاي خالي بينايي را براي آن‌ها پر کند.کتاب همان يار مهربان، شايد يکي از پنجره‌هايي باشد که اين قشر از طريق آن وارد دنياي ديگري مي‌شوند و مي‌توانند احساسات و روياهاي خود را در آن بگنجانند. همان ياري که براي آن روشني و تاريکي معنايي ندارد و دشتي فراخ به روي روياهاي همه آدم‌ها است. در برخي شهرها براي اينکه نابينايان نيز از اين نعمت برخوردار شوند، کتابخانه ويژه اين قشر ايجاد شده و زنجان نيز يکي از اين شهرها است. دنياي کتابخوانان روشندل هم عجيب است. شايد دنياي آن‌ها زنده‌تر از دنياي ديگران است. چون آن‌ها کتاب را مي‌بينند. با چشم دل که نه، بلکه چشم جسم.کتابدار نيمه‌بيناي تنها کتابخانه نابينايان استان زنجان با 12 سال سابقه کاري، از کم‌بينايي مادرزادي خود صحبت کرده و مي‌گويد: در اين کتابخانه حدود 7000 کتاب صوتي و 5000 کتاب بريل وجود دارد که مراجعه‌کنندگان نابينا و کم‌بينا مي‌توانند از آن استفاده کنند. همچنين در اين نهاد علاوه ‌بر اشتراک کتاب، کلاس‌هاي قصه‌گويي و مطالعات و اردوهاي تفريحي نيز براي کم‌بينايان و نابينايان برگزار مي‌شود.وي با بيان اينکه کودکان تا افراد بزرگسال مي‌توانند از کتاب‌هاي موردنظر خود در اين کتابخانه بهره‌مند شوند، اظهار مي‌کند: کتاب دنياي جديدي پيش ‌روي افرادي همچون من باز مي‌کند. کتاب تخيل نويسنده است با تصويرسازي و انگار ما دنيا را از چشم بيناي نويسنده مي‌بينيم و تجربه مي‌کنيم. انگار دنيا کليد ورود ما به دنياي بيناها است.اين روشندل زنجاني در ادامه گلايه‌هاي ديگري هم دارد و مي‌گويد: متاسفانه در شهر زنجان از حقوق معلولان به‌درستي دفاع نمي‌شود که يکي از اين موارد، رعايت نکردن حقوق معلولان و سد معبرهاي موجود در سطح شهر است که مشکلاتي را براي تردد ايجاد کرده است.وي مي‌افزايد: افراد نابينا و کم‌بينا ناتوان نيستند و در استان افرادي هستند که با وجود معلوليت‌هايي که دارند، تا مقطع دکترا پيش رفته‌اند و کساني‌که گاهي ما را بيرون مي‌بينند آه کشيده و اظهار ترحم مي‌کنند و اين در صورتي است که تنها مشکلي که ما داريم، نديدن است.کتابدار کتابخانه انديشه سفيد يادآور مي‌شود: من کم‌بينا هستم و با وجود اين معلوليت در مدرسه عادي تحصيل کرده و مدرک کارشناسي ارشد اديان و عرفان دارم و با وجود اينکه با حضور در کنار همتايان خود احساس راحتي دارم، دوست دارم با افراد عادي ارتباط برقرار کنم.زهرا، اشتغال را مشکل اکثريت بچه‌هاي نابينا و کم‌بينا عنوان کرده و اظهار مي‌کند: بر اساس مصوبه مجلس مقرر شد 3 درصد معلولان جذب و استخدام شوند ولي متاسفانه برخي از ارگان‌ها از ظرفيت افراد معلول استفاده نمي‌کنند.

ما هم بخشي از جامعه هستيم

معلولان به‌عنوان بخشي از جامعه نيازمند حمايت جامعه به خصوص بخش‌هاي مختلف دولتي و حکومتي هستند و دولت موظف است که نابينايان و ديگر معلولان جسمي را تشويق کند تا در همه امور اجتماعي و اقتصادي دولت شرکت کنند. در حال حاضر 20 هزار معلول زنجاني وجود دارد که 2500 نفر از معلولان استان را افراد نابينا و کم‌بينا تشکيل مي‌دهند که 114 نفر آنان دانش‌آموز، 38 نفر دانشجو و 70 نفر نيز ورزشکار هستند.قانون از اين قشر حمايت کرده است، ولي اينکه اين موضوع تا چه حد مورد نظر مسئولان قرار گرفته، جاي سئوال است. در قانون آمده دولت موظف است که نابينايان و ديگر معلولان جسمي را تشويق کند تا در همه امور اجتماعي و اقتصادي دولت شرکت کنند و در نتيجه به کار و اشتغال برسند.نابينايان و ديگر معلولان جسمي،‌ حق استفاده آزادانه از خيابان‌ها و بزرگراه‌ها، پياده‌روها و ساير مکان‌هاي همگاني و همين‌طور وسايل حمل و نقل، هتل و اماکن عمومي را دارند. رانندگاني که با وسايل نقليه خود از خيابان مي‌گذرند،‌ در صورت نزديک شدن به نابينايي که از عصاي سفيد يا متاليک استفاده مي‌کند، يا اينکه سگ راهنما به همراه دارد يا از بازوبند نابينايي استفاده مي‌کند،‌ موظف‌اند که احتياط لازم را به عمل آورند تا صدمه‌اي به آن نابينا وارد نشود.هر شخص يا سازماني که بخواهد به طور غيرمجاز در استفاده شخص نابينا و يا معلول از تسهيلات همگاني محدوديتي ايجاد کند،‌ يا اينکه حقوق نابينايان و ديگر معلولان عاقل و بالغ را ناديده بگيرد،‌ بايد مجرم شناخته شود.هر سال، مسئولان دولت بايد روز 15 اکتبر را به عنوان روز بزرگداشت عصاي سفيد به نحو شايسته‌اي ارج نهند و اهميت قانون عصاي سفيد را مورد بحث قرار داده و از مردم بخواهند که رفتار معقولانه‌اي با معلولان داشته باشند و با همکاري صميمانه قدم‌هاي موثري براي آن‌ها بردارند.همچنين دولت موظف است که افراد نابينا يا ديگر معلولان جسمي را در بخش‌هاي دولتي و شعب آن و همين‌طور مدارس دولتي با شرايط مساوي، چون ديگر افراد اجتماع بپذيرند، مگر اينکه معلوليت خاص آن‌ها مانع انجام کار در آن مراکز باشد.

سئوال اين است آيا اين قوانين اجرا مي‌شود؟

من يک نابينام / حس مي‌کنم لطافت باران را / حس مي‌کنم نازکي گل لطيفي را ... / حس مي‌کنم رطوبت اشک را بر گونه‌هاي مادر / حس مي‌کنم دست‌هاي پينه بسته پدر را / و حس مي‌کنم خيلي چيزهاي قشنگ و خيلي چيزهاي زشت را / و تو چه مي‌داني که چه تفاوت فاحشي است بين ديدن و حس کردن / و توچه مي‌داني چه تفاوت پرمفهومي است بين ديدن و شنيدن از عمق وجود / و تو چه مي‌داني چه تفاوت شگفتي است بين ديدن و لمس کردن و در اين ميان، تو تنها به زيبايي رنگ‌هايي که مي‌بيني، شاد و خوشحالي و من به خاطر قدرت حس کردن، لمس کردن، شنيدن و ... شکرگزارم.