برکناری ترامپ به نفع ایران نخواهد بود
آرمان ملي- زهره آقاياني: اين روزها کاخ سفيد با مشکل جدي دست و پنجه نرم ميکند. مشکلي که خواب جمهوريخواهان و دولت ترامپ را آشفته کرده است. موضوع استيضاح دونالد ترامپ رئيسجمهور آمريکا که در ابتدا چندان هم جدي تلقي نميشد، حالا طراحان آن نه تنها از تلاش باز نايستاده که با جديت از سوي موافقان طرح، تا حصول نتيجه پيگيري ميشود. شايد جمع آوري 20 راي آنهم از ميان جمهوريخواهان کار آساني نباشد اما مخالفان ترامپ نا اميد نشده و براي استيضاح او از هيچ لابيگري دريغ نميکنند. در اين ميان اگر استيضاح و برکناري ترامپ محتمل باشد اين سوال مطرح خواهد شد که پس از ترامپ چه کسي در کاخ سفيد به جاي او تصميم خواهد گرفت؟ اين تغييرات چه تاثيري بر مواضع آمريکا عليه ايران خواهد داشت؟ آيا برجام سرنوشتي متفاوت با حال حاضر خواهد داشت؟ آيا سياست کاخ سفيد نسبت به اعمال تحريمها عليه جمهوري اسلامي تغيير خواهد کرد؟ سوالاتي که با اميرعلي ابوالفتح، کارشناس حوزه بينالملل در ميان گذاشتهايم. آنچه مسلم است اينکه بعد از انجام تحقيقات، موضوع استيضاح از مجلس نمايندگان به سنا ارجاع داده ميشود و در آنجا تصميم نهايي گرفته ميشود. گفتوگوي کوتاه با اميرعلي ابوالفتح را در ادامه ميخوانيد:
از تاريخچه استيضاح روساي جمهور آمريکا چه نتيجهاي براي کاخ سفيد ميتوانيم پيشبيني کنيم؟
تاکنون سه رئيسجمهور در آمريکا در معرض استيضاح قرار گرفتهاند. نخست آندرو جانسون بود که بعد از آبراهام لينکلن عهدهدار رياست جمهوري شد. پس از آن ريچارد نيکسون بود که پيش از برگزاري جلسه محاکمه، به او اطلاع داده شد که در صورت بررسي اين موضوع در سنا، او برکنار خواهد شد. رئيسجمهور وقت آمريکا ترجيح داد به عنوان رئيسجمهور مستعفي از قدرت کنار برود تا اين که رئيسجمهور برکنار شده باشد. نفر سوم هم بيل کلينتون بود که برسر موضوع اخلاقي و دروغگويي استيضاح شد و در نهايت هم با يک راي توانست از برکناري نجات پيدا کند. اما در صورت استيضاح آقاي ترامپ او چهارمين نفر در تاريخ آمريکا خواهد بود. تا اينجاي کار محتمل است که استيضاح انجام گيرد. يعني درخواست تشکيل جلسه دادگاه در سنا راي ميآورد. اما براي برکناري رئيسجمهور بايد دو سوم مجلس سنا راي بدهد. يعني 67 سناتور بايد همراهي کنند، در صورتي که دموکراتها و دو سناتور متحد و مستقل خود -اگر اشتباه نکنم- فقط 47 راي دارند. يعني حدود 20 راي کم دارند و 20 سناتور بايد به جريان حامي برکناري رئيسجمهور بپيوندند. تا حدودي دور از انتظار است. تاکنون خيلي محتمل نيست که رئيسجمهور آمريکا در نهايت از طريق استيضاح برکنار شود.
اين استيضاح چه نکاتي را بازگو ميکند؟ پيامي براي دولت آمريکا و ترامپ دربر دارد؟
برخي از دموکراتها بر اساس وظيفه عمل ميکنند نه نتيجه. يعني معتقدند رئيسجمهور تخلف انجام داده، فارغ از اين که ميتوانند او را برکنار کنند يا نه، ولي براي حفظ ارزشها و اين که وظيفه دارند به تخلف رئيسجمهور رسيدگي کنند، خواهان استيضاح رئيسجمهور شدهاند؛ حتي اگر منجر به برکناري او نشود. گروه ديگري از دموکراتها معتقد هستند که حتي اگر رئيسجمهور در راي سنا برکنار نشود، در سال انتخابات ميتواند باعث تخريب چهره رئيسجمهور شود. به هر حال زواياي مختلفي از حکومتداري آقاي ترامپ فاش ميشود. ممکن است در جريان اين تحقيقات موارد ديگري از تخلفات مشخص شده، در نهايت باعث شود چهره رئيسجمهور در بين راي دهندگان تخريب شود. ترامپ اگر در استيضاح از قدرت کنار نرود، تخريب چهره رئيسجمهور و يا افشاي حقايق درباره ترامپ، يا شيوه زمامداري ترامپ باعث ميشود مردم در انتخابات سال 2020 به او راي ندهند و در انتخابات شکست را بپذيرد.
جمهوريخواهان و ترامپ به اين تحليلها واقف هستند و آن را قبول دارند؟
آقاي ترامپ و هواداران او معتقدند اين اقدام دموکراتها، اتفاقا باعث پيروزي ترامپ در انتخابات ميشود. چراکه در بين حاميان آقاي ترامپ، به خصوص دست راستيان و محافظهکاران، اين نوع انتقامگيري از شکست انتخابات سال 2016 است. آنها معتقدند که چون در انتخابات سال 2016 شکست خوردهاند قصد دارند از طريق استيضاح نتيجه انتخابات را تغيير دهند. به همين دليل پيشبيني ميکنند بسيج عمومي در بين گروههاي محافظهکار و دست راستي به نفع آقاي ترامپ تشکيل خواهد شد. حتي گروههايي که تا حدودي به بعضي از سياستهاي آقاي ترامپ نقد هم دارند، به دليل حمايت از رئيسجمهوري که او را محبوب ميدانند و معتقدند اقدامات زيادي انجام داده و ارزشهاي محافظهکارانه را در جامعه تبليغ کرده است، حمايت کنند و چه بسا راي بالاتري نسبت به سال 2016 داشته باشد. اين که حالا کداميک از اين اتفاقات رخ خواهد داد بستگي به يک سال تحقيقاتي دارد که انجام خواهد شد و درز اطلاعاتي و افشاگريهاي اطلاعاتي که عليه دونالد ترامپ انجام ميشود چقدر است. اگر موارد بسيار حاد و جدي از تخلفات آقاي ترامپ، از جمله تهديد عليه امنيت ملي و دروغگويي و به خطر انداختن امنيت ملي مطرح شود چه بسا شرايط تغيير کرده و تعداد بيشتري از جمهوريخواهان براي برکناري ترامپ همراه شوند. يا در سنا سناتورها عليه ترامپ راي دهند يا در نهايت راي دهندگان آمريکايي به اين نتيجه برسند که به مصلحت نيست چنين رئيسجمهوري را دوباره انتخاب کنند.
تغييرات احتمالي در کاخ سفيد چه تاثيري بر شرايط برجام و تحريمها عليه ايران خواهد داشت؟
از ديد بعضي گروههاي دموکرات آقاي مايک پنس در حوزههاي داخلي به مراتب تندتر است. در مسائل اجتماعي بسيار محافظهکارتر است. علايق ديني و دخالت دين در سياست به مراتب بيشتر از آقاي ترامپي است که شهرت به سکولار بودن دارد. بنابراين در حوزه داخلي حتي بعضيها معتقدند آمدن مايک پنس به مراتب خطرناکتر از آقاي ترامپ است. ولي در بحث سياست خارجي به نظر نميرسد تحول اساسي و عمدهاي ايجاد شود. همان خط مشي که ترامپ دنبال ميکند مورد حمايت اکثريت جمهوريخواهان از جمله آقاي مايک پنس است. اگر بخواهيم به طور مشخص در خصوص تغييرات احتمالي در دولت آمريکا و تاثير آن بر ايران و بحث برجام تحليل کنيم، بايد بگويم که به نظر نميرسد تغيير اساسي ايجاد شود. من هيچ نشانهاي را نميبينم که اگر مايک پنس روي کار بيايد آمريکا تصميم به بازگشت به برجام بگيرد. يا رويکرد بسيار تند خود را نسبت به ايران تغيير دهد؛ چه بسا شايد حتي شرايط دشوارتر شود. چون با فرض اين که ترامپ کنار برود، مايک پنس براي اين که نشان دهد يک رئيسجمهور مقتدر است و بخواهد دوران تلخ رئيسجمهور قبلي يا رئيس خود را در حوزه سياست خارجي پاک کند، حتي تا حدودي تندتر و افراطيتر عمل خواهد کرد.
