کــنکاش
آمار نابينايي و کمبينايي در ايرانيان
اختلال در دسترسي به کاغذ بريل
رئيس اداره سلامت چشم و پيشگيري از نابينايي وزارت بهداشت، گفت: بر اساس تخمين ها 30هزار کودک کمبينا و 7هزار و 500 کودک نابينا در کشور وجود دارد. همچنين جمعيت نابينايان بالاي 50 سال ايران حدود 80هزار نفر است. دکتر سيد فرزاد محمدي در گفتوگو با ايسنا، با اشاره به اينکه روز جهاني عصاي سفيد معمولا شعار خاصي ندارد، گفت: هدف نخست از اين روز، افزايش آگاهي عموم شهروندان در مورد نابينايي و نابينايان در اجتماع است. همچنين هدف دوم شناسايي نابينايان و کم بينايان متولد شده و فعال در عرصه اجتماع و توانمندسازي ديگر کم بينايان در اين ميان است.
تاريخچه روز جهاني عصاي سفيد
وي در خصوص تاريخچه اين روز افزود: 15 اکتبر بهعنوان روز بزرگداشت نابينايان و قانون عصاي سفيد، نامگذاري شده است. کاربرد عصا بهعنوان وسيله کمکي در رفتوآمد نابينايان، از قرنها پيش متداول بوده است؛ ولي استفاده از عصاي سفيد به شکل امروزي و بهعنوان نمادي براي شناخت نابينايان، به بعد از جنگ جهاني اول بازميگردد. در سال 1921ميلادي عکاسي از شهر بريستول انگلستان به نام جيمز بيگز که در اثر سانحهاي بينائي خود را از دست داده بود، براي در امان ماندن از گزند وسائل نقليه در خيابانهاي اطراف محل زندگياش، ابتکار استفاده از عصاي سفيد را از آن خود کرد تا به راحتي براي همگان قابل ديد باشد. محمدي ادامه داد: در سال 1931 در فرانسه، فردي جنبش ملي عصاي سفيد براي افراد نابينا را آغاز کرد. در 7 فوريه همان سال، وي به شکل سمبوليک دو عصاي سفيد را در حضور چند وزير کشور فرانسه به دو فرد نابينا اهدا کرد. پس از آن پنجهزار عصاي سفيد براي جانبازان فرانسوي جنگ جهاني اول و شهروندان نابينا فرستاده شد. سرانجام در شش اکتبر سال 1964، کنگره آمريکا به رئيس جمهور اين کشور اجازه داد تا 15 اکتبر را بهعنوان روز «White Cane Safety Day» يا روز جهاني «عصاي سفيد» اعلام کند.
آمار ايران و جهان
وي با اشاره به اينکه مطالعهاي ملي درخصوص شيوع کمبينايي و نابينايي در کشور نداريم، تصريح کرد: بر اساس يک متاآناليز، شيوع اختلالات بينايي قابل توجه در کشور در سنين بالاتر از 50 سال، حدود چهاردرصد است که بر اساس تخمينها 30هزار کودک کمبينا و هفتهزار و 500 کودک نابينا در کشور وجود دارد. همچنين جمعيت نابينايان بالاي 50 سال ايران حدود 80هزار نفر است.رئيس اداره سلامت چشم و پيشگيري از نابينايي وزارت بهداشت ضمن بيان اينکه، طبق آمار سازمان بهداشت جهاني، 36ميليون نفر در سراسر دنيا نابينا هستند، اظهار کرد: در اين ميان تفاوت جنسيتي ميان زنان و مردان در امر نابينايي امر قابل توجهي نيست.
نقش پررنگ علل اکتسابي در بروز نابينايي
وي بيشترين علت بروز نابينايي را اکتسابي خوانده و ادامه داد: اين موارد اکتسابي شامل آب مرواريد، پيري شبکيه، آب سياه، کدورت قرنيه و بيماري شبکيه بهدليل ديابت هستند. بايد توجه کرد که امروز بيشتر از اصطلاح «اختلال بينايي» استفاده ميکنيم و از اين رو عيوب انکساري اصلاح نشده و همين طور پيرچشمي (اختلال در ديد نزديک) هم مشمول تعريف ميشوند و اتفاقا سهم اصلي اختلال ناشي از آنها است.وي با اشاره به نقش بيمايهاي غيرواگير در بروز نابينايي و کاهش ديد، گفت: پيري شبکيه، آب سياه و بيماري شبکيه بهدليل ديابت، بيماريهاي غيرواگير چشم شناخته ميشوند. برخي آب مرواريد را نيز تحت همين عنوان ميآورند. انواع سکتههاي شبکيه و عصب بينايي نيز در دسته بيماريهاي غيرواگير قرار ميگيرند.محمدي ضمن بيان اينکه علل کمبينايي تفاوتي با نابينايي ندارد، افزود: ميتوانيم به دلايل ديگري که کمتر شايع هستند مانند تنبلي چشم، نارسي شبکيه، قوز قرنيه، آسيبهاي چشمي و در نهايت بيماريهاي ارثي و بدتکويني چشم اشاره کنيم.
قانون حمايت از معلولان اجرا ميشود؟
وي درخصوص وضعيت کار و زندگي نابينايان در ايران، گفت: در سال 1383 براي اولين بار قانون جامع حمايت از حقوق معلولان به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد. براساس اين قانون دولت موظف شد زمينههاي لازم براي تامين حقوق معلولان را فراهم و حمايتهاي لازم را از آنها به عمل آورد. در اسفندماه سال 1396 قانون اصلاحي براي قانون جامع حمايت از حقوق معلولين در 34 ماده به تصويب مجلس رسيد و در ارديبهشت 1397 جهت اجرا به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي ابلاغ شد. در اين قانون وجوه مختلفي از حقوق افراد معلول مورد توجه قرار گرفته است.وي با اشاره به موارد اين قانون گفت: طبق بندهاي اين قانون، سهولت تردد و تحرک، خدمات بهداشتي، درماني و توانبخشي، امور ورزشي، فرهنگي، هنري و آموزشي، کارآفريني و اشتغال، مسکن، فرهنگسازي و ارتقاي آگاهيهاي عمومي، حمايتهاي قضائي و تسهيلات مالياتي، معيشت و حمايتهاي اداري و استخدامي و... از جمله مواردي هستند که بايد براي اين افراد تامين شوند.محمدي با اشاره به ماده هفت اين قانون گفت: در اين بند صراحتا به افراد کم بينا و نابينا اشاره شده است و بر اساس بند (و) اين قانون «حداقل شصتدرصد از پستهاي سازماني تلفنچي (اپراتور تلفن دستگاهها، شرکتهاي دولتي و نهادهاي عمومي» بايد به افراد نابينا و کمبينا، معلولان جسمي و حرکتي اختصاص يابند. همچنين تبصره 1 ماده هفت اين قانون ميگويد؛ کليه وزارتخانهها، سازمانها، مؤسسات و شرکتهاي دولتي و نهادهاي عمومي و انقلابي مجازند تا سقف مجوزهاي استخدامي سالانه خود، افراد نابينا و ناشنوا و معلولين ضايعات نخاعي واجد شرايط را رأسا بهصورت موردي و بدون برگزاري آزمون استخدامي به کار گيرند.وي با ابراز تاسف از اينکه بسياري از افراد نابينا از جامعه دور هستند، اظهار کرد: آمار دقيقي از وضعيت اجراي اين قانون و اشتغال اين افراد در حال حاضر وجود ندارد، اما ميدانيم که بسياري از اين هموطنان از جامعه ايزوله هستند و نقش و مشارکتي در جامعه ندارند.
