آرمان ملي- رها معيري: آيا واقعا مردم دچار اختلالات رواني هستند؟ اين موضوعي است که همواره مسئولان با آمار و ارقامي که ارائه ميدهند به آن پاسخ ميدهند و دليل آن را مشکلات اقتصادي ميدانند. در جديدترين اظهارنظر در اين باره ناهيد خداکرمي، يک عضو شوراي شهر تهران گفته است: 27درصد مردم تهران از اختلالات روان رنج ميبرند و بهزودي مديريت شهري در 3 فاز برنامه ارتقاي سلامت روان شهروندان را اجرايي ميکند و بر همين اساس، راهاندازي کمپين سلامت روان کليد خورده است.اين عضو شوراي شهر تهران خاطرنشان ميکند: کاهش خشونت خانگي و خشونت شهري، کاهش استرس و اضطراب و نشاط بيشتر افراد بهويژه کودکان از اهداف راهاندازي کمپين سلامت روان است.اين صحبتها در حالي از سوي ناهيد خداکرم مطرح ميشود که بر اساس آمارها سال گذشته بيش از 240هزار دعوا منجر به مراجعه و معاينه در مراکز پزشکي قانوني شده است و بسياري از آمارها نيز ثبت نميشود و يا مراجعهاي صورت نميگيرد که خشونتهاي کلامي و خانوادگي ميتواند از اين دسته باشد.
مشکلات اقتصادي باعث کولبري ميشود
عوامل زيادي در ميزان حس رضايتمندي افراد در جامعه و همچنين شيوع افسردگي دخيل هستند. عواملي که در راس آنها شرايط اجتماعي و وضعيت اقتصادي خانوارها در جامعه است. اغلب کارشناسان بر اين نظرند که شمار شهرونداني که در ايران دچار آسيبها و اختلالهاي رواني هستند بسيار بيشتر از آماري است که مراجع رسمي، از جمله وزارت بهداشت منتشر ميکند. اين آمار بر اساس موارد شناخته شده و شمار افرادي به دست آمده که به مراکز درماني مراجعه کردهاند. احمد نوربالا، مشاور وزير بهداشت در امور روانپزشکي نيز اين موضوع را تاييد ميکند و ميگويد: حدود 50درصد اختلالات و تنشهاي شديد رواني در بين مردم به علت مسائل و مشکلات اقتصادي است. پژوهش هاي متعدد در سطح کشور و در شهر تهران نشان مي دهد که بخش مهمي از اختلالات رواني مردم به مسائل و مشکلات اقتصادي از جمله بيکاري، مسکن، درآمد پايين و آينده شغلي مربوط است. وي گفت: پژوهشي در سال 95 در اين زمينه انجام شد و نشان داد که 45.6درصد تنش هاي شديد رواني مردم به عوامل و مسائل اقتصادي مربوط است و قطعا اين آمار اکنون بيشتر شده و روند افزايشي داشته است زيرا مشکلات اقتصادي در جامعه و در بين مردم بيشتر شده است.عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي نيز گفته است: وضعيت اقتصادي و فقيرتر شدن ناگهاني مردم بدون شک تاثيري منفي بر روان مردم خواهد گذاشت. بشير خالقي، در خصوص تاثير مشکلات اقتصادي بر اختلالات رواني جامعه، گفت: البته مشخص است که بيماريهاي رواني مختص کشور ايران نيست، اين بيماريها هم مانند بيماريهاي ديگر در تمام دنيا گسترده است. حتي در مرفهترين کشورهاي دنيا خودکشي وجود دارد و اين يعني بيماريهاي رواني به عواملي به غير از فقر و مشکلات اقتصادي نيز ارتباط پيدا ميکند؛ بايد ديد در چه کشوري کدام عامل قويتر است.يک جامعهشناس درباره ميزان افسردگي در جامعه ميگويد: افسردگي يا بهطور کلي بيماريهاي رواني يکي از مشکلات بزرگ جوامع امروزي است. دکتر مصطفي آبروشن خاطرنشان ميکند: وقتي ما با افزايش اپيدميک اختلالات رواني مواجه ميشويم در واقع با يک مساله اجتماعي روبهرو هستيم و نميتوان يک مساله اجتماعي را با رويکردي روانشناختي حل کرد. مطالعات متعدد ثابت کرده که بين عوامل اجتماعي و بيماريهاي رواني رابطه معناداري وجود دارد و با توجه به شرايط جامعه ما بيماري رواني پديدهاي است اجتماعي؛ به اين علت که در اوضاع و شرايط اجتماعي پديد ميآيد و ريشههاي آن در ساختمان جامعه قرار دارد. بيماري رواني را بايد بيماري جامعه دانست، نه بيماري افرادي که جامعه از آنها تشکيل ميشود.وي ادامه ميدهد: نوع پايگاه اقتصادي- اجتماعي افراد جامعه ميتواند بهعنوان متغير مستقل، در بروز آشفتگيهاي رواني تاثيرگذار باشد. به عبارتي ساختار جامعه بر فرصتهاي زندگي اعضايش تاثير ميگذارد. بديهي است که شيوع بيماريهاي رواني در گذشته به کثرت امروز نبوده است و در هيچعصري، شدت عواملي که بر سيستم عصبي انسان فشار وارد ميکند و موجبات نابساماني و پريشاني افکار و عواطف وي ميشوند، مانند عصر حاضر نبوده است. تحقيقات نشان ميدهند افرادي که در سطوح پايينتر قشربندي اجتماعي قرار ميگيرند، از نابسامانيهاي رواني بيشتري رنج ميبرند.