رئيس کل بانک مرکزي با اشاره به وابستگي 30 درصدي بودجه به نفت، گفت: در شرايطي که صادرات نفت کاهش پيدا کرده، درآمدهاي ارزي به حداقل رسيده و تحريم، هزينههاي مبادلاتي را 15 تا 20 درصد افزايش داده است، توانستيم رکودتورمي را در کشور کنترل کنيم. عبدالناصر همتي، در کنفرانس بينالمللي اقتصاد جهاني و تحريمها که در دانشگاه الزهرا برگزار شد، با اشاره به اينکه درک دشواري و در عين حال هدف کساني که تحريمها را وضع کردهاند در تصميمگيريها مهم است، ادامه داد: بايد بدانيم اين تحريمها چرا برقرار ميشود زيرا هدف تحريمکنندگان تفنن نبوده بلکه تغيير رويه در کشور بوده است و اگر اين را درک نکنيم ممکن است اقدامات را جدي نگيريم. او افزود: اما به استناد صحبتهاي خود تحريمکنندگان، شرايط و اهداف آنها و کاري که ما در مقابل بايد انجام دهيم بسيار عميقتر و حساستر از آن چيزي است که در ظاهر به آن توجه ميکنيم. همتي با اشاره به اينکه مقدمه تحريمهاي آمريکا از سال 96 آغاز شد و آثار آن از نظر رواني در تابستان سال گذشته به اوج رسيد، گفت: همچنان فشار بر درآمدهاي ارزي کشور، بالا بردن هزينه مبادلاتي کشور و تداوم جنگ رواني عليه مردم سر جاي خود باقي است و نبايد غافل شويم که ثبات نسبي در اقتصاد کشور به معناي تمامشدن فشار آمريکا نيست. به گفته همتي، وضع تحريمها در سال 96 با هدف ايجاد فضاي عدماطمينان، تضعيف رشد اقتصادي، کاهش سرمايهگذاري، نابود کردن پول ملي، ساماندهي ناآراميهاي صنفي، جنگ رواني گسترده و ارائه تصوير تاريک از آينده اقتصاد و سياست در افکار عمومي بود. او با اشاره به اتفاقات شهريور سال گذشته و شرايط اقتصاد ايران و برنامههاي آمريکا و متحدانش در منطقه، ادامه داد: از دو طرف هم انتظارات تورمي را تشديد ميکردند و هم شوک منفي عرضه که منجر به پايينآمدن توليد حقيقي و در انتها رکود و بيکاري ميشد، دامن ميزدند. رئيس کل بانک مرکزي افزود: به نظر خيلي از تحليلگران اگر اين روند در تابستان سال گذشته ادامه پيدا ميکرد به معناي غيرقابل مهار شدن اقتصاد و تورم بود و حتي صحبتهايي از ابرتورم و تورمهاي سه رقمي و چهار رقمي و نرخ ارز بالا در بازار مطرح ميشد در عين حال عدهاي تلاشها را بيثمر ميدانستند و معتقد بودند ارز به 40 هزار تومان ميرسد.
اقتصاد در خلأ نيست
او تاکيد کرد: در آن زمان سه دسته پيشنهاد روي ميز بود و از ما گلايه ميکردند که چرا به اين پيشنهادات عمل نميکنيد. اين در حالي است که اقتصاد در خلأ نيست و کنش و واکنش فعالان اقتصادي ميتواند نتايج را تغيير دهد و ممکن است در شرايط سخت تصميماتي بگيريد که هزينه داشته باشد. ما اين باور را داشتيم که هر تصميم اشتباه بانک مرکزي ممکن است جبرانناپذير باشد زيرا کشور را تا آستانه نابودي ميبرد. همتي گفت: تحريم، ناترازي در سيستم بانکي و ساختار بودجهاي دولت هر کدام متغير مهمي است که ميتواند در سياستگذاري پولي و ارزي پاشنه آشيل باشد و به تحريمکنندهها کمک کند تا به هدف خود برسند. او ادامه داد: به دليل اهميت بخش پولي و ارزي از نظر تحريمکنندگان نوک توجه تحريم روي بازار پول و ارز بود و مي دانستند اگر در اين بازار بتوانند نتيجه بگيرند به اهداف اصلي نزديک مي شوند. از همين رو، توجه خود را بر بازار ارز متمرکز کرديم زيرا اگر اين بازار از کنترل خارج شود بقيه بازارها نيز غير قابل کنترل ميشود زيرا مولفه پيشران است.