کودک، آموزش و محيط زيست
مولفههاي سازنده شخصيت کودک
کودک، آموزش و محيط زيست
محيط زيست مقولهاي است که با تمام ابعاد زندگي انسان ارتباط تنگاتنگي دارد از اين رو اينکه جامعهاي محيط زيستي باشد يا خير در اين روند تاثير بسزايي دارد و کارشناسان معتقدند لازمه داشتن چنين جامعهاي آموزش کودکان از پايه است تا با اهميت اين موضوع آشنا شوند و در آينده بهعنوان تصميمگيران، مسير اشتباهي در پيش نگيرند. کودکان سرمايههاي آينده جامعه بهشمار ميآيند از اين رو مسئوليتپذيرکردن آنها نسبت به امور مختلف امري ضروري است، زيرا آنها مديران و تصميمگيران آينده جامعه خود هستند.
نقش و جايگاه آموزش
احمدرضا لاهيجانزاده معاون محيط زيست دريايي و تالابي سازمان حفاظت محيط زيست اعتقاد دارد که يکي از مهمترين آموزههاي زندگي، حفظ محيط زيست است، چون اگر محيط زيست نباشد نه اقتصاد، نه فرهنگ و نه اشتغال وجود نخواهد داشت. به اعتقاد وي آموزش از ابتدا نقش مهمي در نحوه شکلگيري شخصيت کودک در آينده دارد. بهعنوان مثال کشورهاي اسکانديناوي مقام اول را در حوزه آموزش دارند چون آنها بهندرت آموزش نوشتاري دارند بلکه به کودکان آموزش زندگي ميدهند، يعني سه تا چهارسال به دانشآموز فقط آموزش زندگي و فرهنگ ميدهند و براي ورود به جامعه آماده ميکنند اما ما از همان اول ابتدايي و حتي آمادگي کودکان را بمباران درسي ميکنيم و آموزههاي زندگي که مهمترين آن محيط زيست است کمتر به آنها آموزش ميدهيم چون ريشه اقتصاد و اشتغال در محيط زيست و منابع موجود است. در سال 1953، يونيسف روز 8 اکتبر(16 مهر) را روز جهاني کودک نامگذاري کرد، البته کشورها بنا به فراخور شرايطشان اين روز را بهصورت هفتگي و يا همان روز پاس ميدارند؛ در ايران نيز هفته کودک تعيين شده که يک روز آن به کودک و محيط زيست اختصاص داده ميشود. اين هفته از 15مهرماه آغاز شده است.
موضوعمحوربودن برنامهها
در اين ميان ژيلا آقايي مدير کل دفتر مشارکتهاي مردمي سازمان حفاظت محيط زيست در گفتوگو با «ايرنا» گفت: در روز جهاني کودک که 16مهرماه است هر سال سازمان برنامههايي را با همکاري کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان داشته و چون در شوراي سياستگذاري نماينده دفتر آموزش شرکت ميکرد يک روز را بهعنوان کودک و محيط زيست نامگذاري کردند که امسال 15مهرماه بهنام کودک و محيط زيست بود که طي آن تعدادي از کودکان از موزه تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست بازديد کردند. وي افزود: از آنجا که معتقديم هر اتفاقي که بخواهد براي بهبود محيط زيست کشورمان بيفتد قطعا بايد با آموزش کودکان شروع شود حتي از گروه سني پيشدبستاني و مهدکودک تا دبستان و مقاطع مختلف تحصيلي و حتي دانشگاه، بنابراين آموزش کودکان در روند آموزشي ما هدف اصلي را تشکيل ميدهد تا بر اساس آن کودکان با تمام معضلات محيط زيستي آشنا شوند. به توجه به اين اعتقاد سعي کرديم آموزشهاي محيط زيستي و آموزش کودکان از سن پايين تا بالا در برنامههاي آموزشي خود داشته باشيم که آموزشهاي مختلفي هم در اين سالها مخصوصا در استانها داشتيم. آقايي ادامه داد: از جمله يکي از اين برنامههاي آموزشي طرح «يک ساعت با محيطبان در مدارس» است که چندسالي است اجرا ميشود و همچنان نيز ادامه دارد؛ همچنين طرح محيط يار است که اجرا ميشد و در چند استان با موفقيت کارها پيش رفت و اکنون نيز در برخي استانها در حال اجراست. وي تاکيد کرد: البته در دوسال اخير سعي کرديم برنامهها را موضوعمحور پيش ببريم و بر اين اساس مدارس را خيلي درگير اين کار کرديم که بحث مديريت سبز در مدارس يکي از آنهاست که کمک ميکند دانشآموزان کار عملي توجه به محيط زيست را در مسير مديريت انرژي، کاغذ و آب ياد بگيرند که اکنون در تعدادي از مدارس در سطح چند استان اجرا ميشود.
برنامههاي سازمان محيط زيست
مدير کل دفتر مشارکتهاي مردمي سازمان حفاظت محيط زيست افزود: برنامه صيانت از منابع آب و محيط زيست به همت معاونت آموزش و مشارکتهاي مردمي با هدف حمايت از کسبوکارهاي سبز مبتني بر توسعه آباندوز نيز از ديگر برنامههاي سازمان است که بر پايه برنامهنويسي در فضاي فناوري اطلاعات برنامهريزي شده است، اين برنامه ضمن توجه و ايجاد حساسيت در کودکان و نوجوانان و حتي دانشجويان نسبت به صيانت از منابع آب و محيط زيست، با آموزشهاي غيرمستقيم، بر درآمدزايي براي جوامع محلي تکيه دارد. وي اظهار داشت: اين برنامه با بهرهگيري از ابزار «برنامهنويسي اسکرچ» در راستاي يک پلتفرم بومي بهعنوان نخستين اسکرچ محيط زيستي طراحي شده و گام نخست آن از آبانماه سال 97 در استان البرز آغاز و با موفقيت انجام شده و در سطح مياني در هشت استان درحال برنامهريزي و اجراست و در فاز پاياني سال 1399 در سطح ملي اجرا خواهد شد که در اين برنامه دانشآموزان و دانشجويان ميتوانند محتواي آموزشي مرتبط با محيط زيست را توليد کرده و علاوه بر آن اصول برنامهنويسي براي ورود به محيطهاي حرفهاي بياموزند.
تربيت مربيان پيشدبستاني
آقايي اظهارداشت: همچنين دفتر مشارکتهاي مردمي سازمان حفاظت محيط زيست حدود سهسالي است برنامههايي را براي تربيت مربيان پيشدبستاني در نظر گرفته که در اين مسير يکسري راهنما تهيه کرده و بر همين اساس کارگاههايي در سطح کشور برگزار ميشود که مربيان پيشدبستاني آموزشهاي زيستمحيطي ميبينند تا بتوانند آنها را بهطور غيرمستقيم در پيشدبستانيها اجراکنند که روش بسيار خوبي است، همچنين اين راهنماها براي اوليا و بچههاي پيشدبستاني هم به فراخور نيازشان در حال توليد است.
