اربعین و انقلاب اسلامی

موضوع اربعين در تاريخ اسلام و مخصوصا در تاريخ شيعه يکي از مقاطع تاريخي است که آثار فراواني در تاريخ شيعه داشته است. در تاريخ انقلاب اسلامي ايران هم به همين ترتيب به گونه‌اي که اگر ريشه‌هاي انقلاب را نگاه کنيم، مراسم اربعين شهداي قم، اربعين شهداي اصفهان، اربعين شهداي تبريز و اربعين به اربعين قسمتي از اين نهضت را شکل داده است. اربعين امام حسين(ع) جايگاه ويژه‌اي در تاريخ شيعه دارد و احيا کننده قيام و نهضت امام حسين(ع) است. در جريان کربلا و بعد از شام و بازگشت اسرا و حضرت زينب به کربلا، تقريبا اين مسير، مسير احياي نهضت امام حسين(ع) است و اين سنت همين‌طور ساليان دراز و قرن‌هاست که ادامه دارد و يکي از عوامل حفظ نهضت امام حسين و نهضت شيعه همين اربعين است. در دوره ما اتفاق جديدي که افتاده اين است که اين مراسم اربعين با يک مراسم راهپيمايي به سمت کربلا همراه شده که خودش يک پديده جديدي است که همين الان منشأ خيلي از مسائل است و هم مي‌تواند باشد. يعني بزرگترين راهپيمايي و تظاهرات جهان است که به صورت متمرکز 20 ميليون نفر در يک مسير با يک هدف و آرمان مشخص به صورت پياده حرکت کنند. نمود و آثار اين حرکت در کل جهان، مسير انقلاب‌ها، مسير پايداري و مقاومت و نوع اداره اين راهپيمايي يعني به نحوي که صددرصد مردمي است. هم هدايت، هم پذيرايي؛ هم نوع ارتباطات مردم، هم شعارها و اهداف به گونه‌اي که واقعا يک پديده بسيار عجيب در تاريخ نهضت‌ها مي‌تواند باشد و همين الان هم هست و سال به سال رونق و آثارش بيشتر و تقريبا جهاني مي‌شود.

الگوي مردمي

اربعين را از زواياي مختلف مي‌توان نگاه کرد؛ يک زاويه از بُعد ثواب و اجر و زيارت است که آثار بسيار والاي معارفي دارد و ثواب و عبادت بسيار بزرگي است. يک بحث، مساله احيا و نگهداري و نمودي از انقلاب شيعه است و زمينه ساز آن حرکت بزرگي که در شيعه با ظهور امام زمان(عج) مطرح است. اين خود مردم هستند که خودشان، فرد به فرد، خانواده به خانواده اين مسير را اداره مي‌کنند، اسکان مي‌دهند و تيمارداري مي‌کنند. اين خودش يک نمونه و الگوي کار مردمي است که از اين زاويه هم قابل تعمق است. يک بحث هم شيعيان ايراني و نوع برخورد دولت، مسئولان و نظام با اين حرکت است که روز به روز بحمدا... وضع بهتر مي‌شود. مقررات ويزا تسهيل شده و تمهيداتي که از نظر امنيتي در نظر گرفته شده به گونه‌اي است که 30هزار نيروي انتظامي آماده هستند. از وزارت کار گرفته تا مسئولان دولتي، همه جدا از جناح‌هاي سياسي يک نمونه از وحدت کامل را به نمايش مي‌گذارند. چقدر خوب که فضاي اربعين در همه ارکان کشور حکمفرما بود. در اين راهپيمايي زن، مرد، پير و جوان، اصولگرا واصلاح‌طلب هست و همه با هم باصفا و خواهر و برادر، دارند حرکت مي‌کنند که آثار فراواني دارد. همه دست به دست هم داده‌اند و هرکس هرچقدر در توان دارد، دولت، مجلس، نهادها مثل روزهاي اول انقلاب که همه با هم يکي بودند، اينجا هم همه همين‌طورهستند و اين تمرين همه با هم، خيلي شيرين است و مي‌توان از اين زاويه هم نشان داد که مي‌شود مسير و حرکتي انجام داد که وجه مشترک همه باشد. کافي است در رابطه با مسائل خارجي، داخلي، اقتصاد کشور هم همين همنوايي، همدلي و هم‌آوايي باشد. سه ميليون نفري که همه برادر و خواهروار از ايران به رغم اينکه بعضا با هم اختلاف عقيده دارند اما ايثارگري مي‌کنند. از اين زاويه هم مساله اربعين را به‌عنوان يک الگو و نمونه مي‌توان نگاه کرد.

تاثير فرهنگي پياده‌روي اربعين

مساله بعدي وجود برخي نارسايي‌هاست که در اين مسير وجود دارد. بحث تدارکاتي که مردم خودشان آماده کرده‌اند اما در عين حال اگر مي‌شد حمل و نقل کمي بهتر شود. با اينکه دولت قيمت بليت هواپيما براي مسير رفت و برگشت را دوميليون و 200هزار تومان اعلام کرده و به گفته وزير راه مشکلي براي ايجاد پروازهاي فوق‌العاده وجود ندارد، اما بازار سياهي که ايجاد شده در شأن اين حرکت نيست و دلالان در همين مسير هم دارند سوءاستفاده مي‌کنند. در رابطه با مسير زميني به رغم پارکينگ‌هاي مناسبي که تعبيه شده اما بايد مراقبت و نظارت بيشتري در جاده‌ها باشد تا شاهد تصادفات کمتري باشيم. با وجود اينکه زائران ميهمان هستند و نياز چنداني به پول ندارند اما در عين حال مبادلات ارزي و تبديل ريال به دينار تسهيل شود، مناسب خواهد بود. نکته تکميلي اينکه وقتي چنين فضاي ميليوني ايجاد مي‌شود، استفاده فرهنگي و عقيدتي و معرفتي است. يعني همينطور که موضوع تغذيه جسمي به اين خوبي آماده شده فضاي روحاني و وحدت و کارهاي فرهنگي و بصيرتي هم همراه شود. اگر در اين مسير دوروزه با آن صفا و روحانيت، کار فرهنگي منضبط هدفمند سامان مي‌يافت يک فرصت بسيار بالايي ايجاد مي‌شد. نکته ديگري که مطرح است، مساله ارتباطات مردم ايران و عراق و ملت‌هاي مختلف است. مجمعي چنين با صفا و صميميت مي‌توانند با شکل‌گيري ارتباطات و آشنايي با يکديگر به نوعي تفاهم و محبت و علقه‌اي ايجاد کنند که کار بسيار عظيمي است. يعني در يک مجمع چند روزه همه با هم از همه جاي دنيا با فرهنگ و روحيات هم آشنا مي‌شوند و در جريان مسائل و مشکلات همديگر قرار مي‌گيرند و تصميمات جمعي مي‌گيرند و ارتباطات بين‌المللي سامان پيدا مي‌کند و در آخر يک قوت قلبي به تمام شيعيان مي‌دهد که ما اينيم! اگر وقت بگذاريم ما اين جمعيت و قدرت هستيم که کسي جرات حمله و توهين نخواهد داشت. البته استکبار و بدخواهان سعي دارند که اين حادثه رسانه‌هاي نشود و جلوه نکند. مي‌بينيم يک کار کوچک در يک جاي دنيا رخ مي‌دهد تمام رسانه‌ها در بوق و کرنا مي‌کنند. بنابراين در صورت همکاري رسانه‌ها در حادثه اينچنيني اثر بين‌المللي و تبليغي خواهد داشت. زائراني که مي‌روند با انرژي و قوت قلب برمي‌گردند. زيارت امام حسين و وعده‌هايي که خدا داده مبني بر اينکه کسي که به زيارت امام حسين مي‌رود، به اندازه هزار حج عمره و آزاد کردن بنده ثواب دارد. با اعتقاداتي که مردم ما دارند و اجر و مزد و ثوابي که گيرشان مي‌آيد، با روحيه‌اي شاد به ميهن برمي‌گردند.