آرمان ملي- مرتضي رفيعي: «نيوزويک» در گزارشي در خصوص گفتوگوي اخير رؤساي جمهور آمريکا و ترکيه که به اعلام عقبنشيني نيروهاي آمريکايي از نزديکي مرز سوريه و ترکيه منجر شد، به نقل از يک مقام آمريکايي نوشت که «ترامپ در برابر تهديدات اردوغان مرعوب شده و به سادگي خواستههاي وي در مورد سوريه را پذيرفته است.» همچنين کاخ سفيد بعد از مکالمه ترامپ با اردوغان در بيانيهاي اعلام کرد که با توجه به تصميم ترکيه براي آغاز يک عمليات نظامي در مناطق تحت کنترل کردها در شمال سوريه، نيروهاي آمريکايي از اين منطقه خارج ميشوند. ساعاتي بعد هم يک مقام آمريکايي به رسانهها گفت اين کشور قصد ندارد از کردها در برابر حمله احتمالي ترکيه محافظت کند. نيوزويک به نقل از يک منبع در شوراي امنيت ملي آمريکا نوشت: «ترامپ قطعا در مذاکره کم آورد و صرفا عقبنشيني نيروها را تاييد کرد تا وانمود کند که ما هم چيزي به دست آوردهايم، اما چيزي نصيب ما نخواهد شد.» به منظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگوي کوتاهي با سيدهادي برهاني استاد دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
با توجه به چراغ سبز آمريکا به آنکارا در انجام عمليات در سوريه، چرا کاخ سفيد از عقبنشيني در مرزهاي شمالي سوريه خبر داد؟
ترامپ با توجه به آنکه نگاه تاجر منشانهاي به تحولات خاورميانه دارد بر اين نظر است که دخالتهاي ايالات متحده در منطقه منافعي براي اين کشور نداشته است. به گونهاي که هزينههاي هنگفتي که ايالات متحده در خاورميانه از جمله عراق، افغانستان و سوريه خرج کرده است عملا دستاوردي نداشته است. بنابراين به نظر ميرسد ترامپ به اين نتيجه رسيده که حضور نيروهاي آمريکايي جز هزينه، منافعي در برندارد. در نتيجه به دنبال آن است تا آمريکا را از هزينههاي سنگين و تلفات انساني بيفايده نجات دهد. لذا ميتوانيم بگوييم که اين محاسبه از سوي آمريکاييها درست است. خروج آمريکا از منطقه هم به نفع خود اين کشور و هم به نفع کشورهاي منطقه است.
با توجه به آنکه برخي شهرهاي عراق وضعيت نسبتا متلاطمي را پشت سر گذاشت، مشخصا چه کشورهايي با توجه به در پيش بودن اربعين از گل آلود کردن فضاي عراق سود ميبرند؟
ريشه اصلي مشکلاتي که عراق دارد و هر چند وقت يکبار سر باز ميکند و پس از آن بعد از مدتي خاموش ميشود مساله دخالت آمريکا در عراق است. چون ايالات متحده با زور عراق را اشغال کرد و پس از آن ساختار را در اين کشور بهم زد، در نتيجه ساختار سياسي تازهاي را به عراق تحميل نمود که با واقعيتهاي عراق سازگاري ندارد. در واقع بر پايه يک ستون بسيار لرزاني حکومت عراق بنا شده است. بنابراين تکليف گروهها و اقوام مختلف همچون شيعيان، سنيها و کردها خيلي مشخص نيست. همچنين اين گروهها خيلي ارتباطات معناداري در اين چارچوب قانون اساسي جديد با يکديگر ندارند. لذا اين بستر ناآرامي و درگيري در عراق وجود دارد و اين کشور را تبديل به کشوري ناکام و ناکارآمد کرده است. خيلي هم مشخص نيست که چنين روندي تا چه زماني قرار است ادامه يابد چون قابل پيشبيني نيست. اما بهطور طبيعي در منطقه زماني که چنين اتفاقاتي بهوقوع ميپيوندد برخي به دنبال بهرهبرداري به نفع خودشان هستند که در راس همه اين رژيمها، رژيم صهيونيستي است. صهيونيستها به دنبال دامن زدن به تشنجات در عراق و نفرتپراکني ميان ايرانيها و عراقي هستند. به گونهاي که ادي کوهن تحليلگر صهيونيست در گفتوگو با يک رسانه مدعي شد نيروهايي که با مردم عراق درگير ميشوند پليس عراق نيستند بلکه اين نيروها ايراني و يا همپيمانان ايران هستند. بنابراين با صراحت ميتوان گفت که در صحنه عراق شاهد يک توطئه هستيم چون آنها در پي تفرقه ميان مردم ايران و عراق هستند. در وقايعي که در سالهاي گذشته در خيابانهاي تهران بهوقوع پيوست در همان زمان صهيونيستها اخباري را منتشر کردند و در آنجا اين گونه به دروغ القا کردند نيروهاي پليس ايران، ايراني نيستند بلکه اين نيروها عرب هستند! يعني دقيقا رژيم صهيونيستي بر روي مساله اختلاف و نفرتافکني ميان مردم ايران و عراق سرمايهگذاري کردهاند. بنابراين آنها از هر فرصتي استفاده ميکنند تا اهداف خودشان را پيش برند. در حال حاضر نيز شبکههاي اجتماعي نيز خيلي دست رژيم صهيونيستي را باز کرده است. در نتيجه به راحتي اخبار و شايعات جعلي را منتشر ميکنند. بقاي رژيم صهيونيستي در ايجاد تفرقه ميان ملتهاي منطقه است.
با توجه به سناريوي شکست خورده ضد ايراني فشار حداکثري آمريکاييها، چه چشم اندازي ميتوان براي تحريمهاي نفتي متصور بود؟
واقعيت آن است که ايالات متحده در سناريوي فشار حداکثري با استفاده از ابزار تحريم نفت ايران موفقيت جدي نداشتهاند. اگر ترامپ احساس پشيماني کند نسبت به سياستي که در قبال ايران در پيش گرفته، حق دارد. به دليل آنکه آمريکا نتوانسته در منطقه کاري را از پيش برد. اما در مقابل، ايران برگههاي متعددي را رو کرده است. بنابراين در رويارويي ميان ايران و آمريکا ابتکار عمل در دست ايران است. از سوي ديگر ترامپ نيز با دو مشکل عمده مواجه شده، خطر استيضاح و نزديک شدن به انتخابات را در پيش دارد. ترامپ براي آنکه از انتخابات با موفقيت عبور کند، نياز دارد تا مردم آمريکا از سياست خارجي اين کشور تلقي مثبتي داشته باشند. بهترين کار براي ترامپ و مشاورانش اين است که اين سياست اشتباه را در قبال ايران ترميم نمايد تا از اين طريق بتواند شانس خود را در انتخابات افزايش دهد.
با توجه به آنکه نيويورک تايمز گزارش داده که محمد بن سلمان از پاکستان و عراق به منظور ميانجيگري ميان تهران-رياض درخواست کمک کرده است. آيا عربستان به دنبال کاهش تنش با ايران است؟
محمد بن سلمان ميتوان گفت شاهزادهاي ناپخته است. اگر وي به دنبال جبران اشتباهات خود است بهتر است تا راه گذشتگان عربستان همچون ملک عبدا... را در پيش گيرد. در خصوص مساله ميانجيگري از سوي سعوديها به نظر ميرسد اين مساله جدي است. چون عقلايي در عربستان هستند و آنها به اين نتيجه رسيدهاند که سياست رياض در افزايش تنش با تهران نه تنها به ضرر اين کشور تمام شده بلکه منافع و امنيت عربستان را با خطر جدي مواجه کرده است.