سايهروشنهاي جذابيت تهران
اجازه دهيم تهران نفسي تازه کند
يک پژوهشگر حوزه شهري گفت: ساماندهي هر روز بر جذابيتهاي شهر تهران ميافزايد. با افزايش جذابيت تهران جمعيت بيشتري وارد شهر تهران ميشوند. ابوالفضل مرادي در گفتوگو با «مهر» با بيان اينکه در چند دهه گذشته، رشد چندبرابري جمعيت در تهران، چالشهاي جدي براي کشور بهوجود آورده است بهطوري که برخي معتقدند ظرفيت زيستي اين پهنه از سرزمين تکميل شده و نياز به سياستهاي تمرکززدايي در اين تهران بهشدت احساس ميشود، گفت: از همين رو در ارديبهشت 1394 قانون تشکيل شوراي ساماندهي، تمرکززدايي از تهران و امکانسنجي انتقال مرکز سياسي و اداري با 151 رأي موافق در خانه ملت تصويب و در همان ماه توسط شوراي نگهبان نيز به تصويب رسيد. براساس اين قانون شورايي تشکيل شده که شامل 11 عضو رسمي و چهار نماينده ناظر از مجلس شوراي است. اعضاي رسمي اين شورا عبارتند از معاون اول رئيسجمهور، ستاد کل نيروهاي مسلح، وزير راه و شهرسازي، وزارت کشور، وزارت نيرو، وزارت اطلاعات، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان ميراث فرهنگي، سازمان برنامه و بودجه، شوراي شهر تهران، شهرداري تهران، دو عضو از کميسيون شوراها و امور داخلي، يک عضو از کميسيون امنيت ملي و يک عضو از کميسيون عمران. وي افزود: دبيرخانه اين شورا که از فروردينماه امسال در وزارت راه و شهرسازي شروع به کار کرده با برگزاري جلسات متعدد بهدنبال تجميع نظرات دستگاهها در مورد بحث انتقال پايتخت است. جلسات اين دبيرخانه با حضور نمايندگان دستگاههاي فوق در طول سال برگزار شده و تصميمگيري در مورد انتقال پايتخت وابسته به تصميمات کارشناسي اين دبيرخانه و شورا است.
لزوم تغيير در رويههاي فعلي
او همچنين يادآور شد: تهران از ساليان دور درگير مشکلات متعددي است و هر روز بر ابعاد اين مشکلات افزوده ميشود. کاهش اين مشکلات با ادامه رويههاي مديريتي فعلي مبني بر ساماندهي امکانپذير نيست چراکه ساماندهي هر روز بر جذابيتهاي شهر تهران ميافزايد. با افزايش جذابيت تهران جمعيت بيشتري وارد شهر تهران ميشوند. ساماندهي تهران و افزايش جذابيتهاي آن و در نتيجه افزايش جمعيت باعث ايجاد چرخه معيوبي شده که به دليل تکرار آن مشکلات تهران کاهش نمييابند. آنچه تجارب دنيا هم نشان ميدهد اين است که ساماندهي و تمرکززدايي بايد در کنار هم ادامه يابند تا شهر توسعه متناسبي داشته باشد. در بزرگترين کشورهاي دنيا مثل آمريکا، انگلستان، فرانسه، چين، آلمان، استراليا و... تمرکززدايي انجام شده است ولي هر کدام به نحوي اين تمرکززدايي را انجام دادهاند.
روند روبه افزايش مشکلات تهران
به گفته او در جلسهاي که در سال 1368 با حضور وزير وقت مسکن و شهرسازي(مرحوم کازروني)، رياستجمهوري(مرحوم هاشمي رفسنجاني) و شهردار تهران(کرباسچي) برگزار و موضوع انتقال پايتخت منتفي و ساماندهي تهران پيشنهاد شد. بهرغم اينکه 30سال از مطرحشدن آن پيشنهاد ميگذرد، مشکلات تهران از آن دوران تا به امروز بيشتر شده است و امروز به وضعيتي رسيدهايم که مشکلات تهران در حال بحرانيشدن هستند. روند مهاجرت به تهران، آلودگي هوا، گراني مسکن، حاشيهنشيني، فرونشست و بزهکاريهاي اجتماعي هر روز افزايش مييابند به نحوي که وزير محترم کشور در 15 ارديبهشت 1398 اعلام کردند تهران رتبه اول بزهکاري را در کشور دارد.
ديدگاهها درباره انتقال پايتخت
اين پژوهشگر همچنين عنوان کرد: رئيسجمهوري در همايشي که در 4 و 5اسفند سال 1393 با موضوع تمرکززدايي و ساماندهي پايتخت برگزار شد به موضوع انتقال پايتخت اشاره کردند و گفتند طرح امکانسنجي انتقال پايتخت سياسي و اداري در صورت پيگيري جدي ميتواند در افق بلندمدت، ميانمدت و کوتاهمدت مشکلات و تنگناهاي موجود را به حداقل رسانده و به شکل مطلوب مرتفع سازد. با توجه به اينکه رئيسجمهور با انتقال پايتخت موافق هستند و شوراي ساماندهي و انتقال مرکز سياسي و اداري از دوسال قبل شروع به کار کرده و در حال جمعبندي موضوع است يک فرصت تاريخي براي کشور فراهم شده است تا در راستاي آمايش سرزميني و برداشتن باري از روي دوش تهران گام بردارد تا هم تهران نفسي تازه کند و هم بخش ديگري از کشور توسعه پيدا کند.
قدردانستن يک فرصت مغتنم
مرادي از شوراي ساماندهي، تمرکززدايي از تهران و امکانسنجي انتقال مرکز سياسي و اداري درخواست کرد: اين شورا بايد اين فرصت بزرگ را مغتنم بشمارد و با بررسي دقيقتر و استفاده از ظرفيتهاي کارشناسي، بستر مناسب براي انتقال مرکز سياسي و اداري را فراهم کند. علاوه بر شوراي ساماندهي، تمرکززدايي از تهران و امکانسنجي انتقال مرکز سياسي و اداري، دستگاههاي فرابخشي مثل مجمع تشخيص مصلحت نظام، مرکز پژوهشهاي مجلس و شوراي عالي امنيت ملي بايد به وزارت راه و شهرسازي و اين شورا کمک نمايند تا مسير تمرکززدايي و انتقال مرکز سياسي و اداري هموارتر شود. همچنين متخصصان و اساتيد دانشگاه با ارائه پژوهشهاي خود در روشنترشدن مسير ميتوانند در تصميمگيري بهتر کمک کنند.