بستن

هدررفت منابع طبیعی با افزایش تجمل‌گرایی

هدررفت منابع طبیعی با افزایش تجمل‌گرایی
آرمان ملی ـ الهام صمدزاده: تجمل‌گرایی یکی از ناهنجاری‌های عصر حاضر است که می‌توان آن را محصول جامعه در حال گذار نیز دانست. به‌طور کلی تجمل‌گرایی خود می‌تواند عاملی برای افزایش آسیب‌های اجتماعی، افزایش فاصله طبقاتی و نیز دیگر مشکلات اجتماعی و اقتصادی در جامعه باشد. گفتنی‌ست یکی از مهمترین آفت‌های تجمل‌گرایی را می‌توان کاهش آمار ازدواج و در مقابل افزایش آمار طلاق عنوان کرد؛ اتفاقی که به‌یقین باعث بروز برخی نابسامانی‌ها و آسیب‌های اجتماعی شده است که می‌تواند سلامت جامعه را به خطر بیندازد. تجمل‌گرایی از لحاظ فرهنگی نیز آسیب‌زا بوده و جامعه‌ را درگیر چالش‌های بسیار می‌کند. برای واکاوی تبعات و پیامدهای تجمل‌گرایی در جامعه «آرمان ملی» با دکتر امان‌ا... قرایی‌مقدم جامعه‌شناس برجسته گفت‌وگو کرده که در ادامه می‌خوانید.

تجمل‌گرايي چه تبعات منفي را به جامعه تحميل مي‌کند؟

تجمل‌گرايي را مي‌توان از دو بُعد مورد بررسي قرار داد؛ يک بُعد سرمايه‌داري؛ يعني هرچه داريد خريد کنيد تا توليد و کار رونق بگيرد. به عبارت ساده‌تر از اين ديدگاه است که سرمايه‌داري تجمل‌گرايي و اشراف‌گرايي به وجود مي‌آيد. براساس نظريه تکنوکراسي يعني حکومت با تکنيک است که سبک زندگي، روش زندگي، اميال، خواسته‌ها و غيره را به وجود مي‌آورد. به عبارت ساده‌تر در اين نوع زندگي ظاهر مردم آنها را معرفي مي‌کند که در اين حالت شي‌سروري حاصل مي‌شود؛ يعني اشيا ماهيت فرد را تعريف مي‌کنند و يا اينکه افراد شخصيت خود را از اشيا دريافت مي‌کنند. اگر بخواهيم از بُعد ديگر به پديده تجمل‌گرايي نگاه کنيم. بايد به اين نکته اشاره کرد که تجمل‌گرايي خود مي‌تواند زمينه‌ساز افزايش و بروز آسيب‌هاي اجتماعي بيشتر شود، چراکه به‌دنبال کسب درآمد بيشتر و مادي‌گرايي در برخي از موارد فرد به روش‌هاي مختلف و يا حتي نامتعارف روي مي‌آورد که اين خود مي‌تواند عاملي براي افزايش جرم و جنايت، فساد و غيره در جامعه شود. به عبارت بهتر تجمل‌گرايي از نظر فرهنگي مي‌تواند بسيار مشکل‌ساز شود، به‌خصوص اين مهم در تضاد با فرهنگ سنتي است. همان‌گونه که پيتيريم سوروکين استاد دانشگاه هاروارد مطرح کرده است؛ ذهنيت فرهنگي مردم دنيا شامل همين مساله حسيات و ماديات است. از اين‌رو در چنين جامعه‌اي ارزش‌ها و فرهنگ‌هاي نرمال کمرنگ مي‌شود و در مقابل کسب سرمايه و سود افزايش پيدا مي‌کند و در سايه اين تغييرات جرم و جنايت نيز افزايش پيدا خواهد کرد. به عبارت ساده‌تر در جامعه‌اي که تجمل‌گرايي افزايش پيدا مي‌کند اخلاقيات، ارزش‌ها و هنجارها کاهش پيدا مي‌کند.

تجمل‌گرايي چه تاثيراتي بر اقتصاد مي‌گذارد؟

بايد به‌خاطر داشت در جامعه‌اي که تجمل‌گرايي و اشراف‌گرايي افزايش پيدا کند به‌يقين مشکلات اقتصادي افزايش مي‌يابد، به‌گونه‌اي که به‌علت تجمع‌گرايي شاهد خروج بيش از اندازه ارز از کشور هستيم؛ اتفاقي که به‌يقين مي‌تواند کسب‌وکارها را با چالش‌هاي عديده‌اي روبه‌رو کند. بايد يادآور شد که تجمل‌گرايي مي‌تواند عاملي براي هدررفت منابع طبيعي نيز باشد، به‌گونه‌اي که طبق آماري که از سوي سازمان ملل نيز منتشر شده است امروزه يک‌سوم منابع غذايي به دليل مصرف بيش از اندازه و يا تجمل‌گرايي از بين مي‌رود که اين در آينده مي‌تواند بسيار مشکل‌ساز شود. متاسفانه به دليل افزايش تجمل‌گرايي به‌جاي اينکه پول را در سه بخش مهم اقتصادي يعني کشاورزي، صنعت و نيروي انساني به کار ببريم آن را به‌راحتي هدر مي‌دهيم. متاسفانه امروزه بسياري سفرهاي خارجي که انجام مي‌شود تنها براي کسب وجهه است که اين خود باعث خروج سرمايه از کشور خواهد شد.

تجمل‌گرايي چه تاثيري بر ميزان ازدواج در جامعه دارد؟

آنچه مسلم است انتشار فيلم و عکس‌هاي عروسي‌هاي لاکچري در فضاي مجازي به خودي‌خود مي‌تواند عاملي براي گرايش هرچه بيشتر برخي جوانان و خانواده‌هاي آنها به برگزاري مراسم عروسي لاکچري و خاص باشد؛ اتفاقي که به‌يقين با توجه به شرايط اقتصادي جامعه مي‌تواند عامل کاهش تمايل افراد به ازدواج شود. پيش‌بيني مي‌شود به‌علت وجود تجمل‌گرايي شاهد کاهش آمار ازدواج طي سال‌هاي آتي نيز باشيم، چراکه امروزه برگزاري مراسم ساده ازدواج بعضا چندان باب ميل برخي جوانان و يا خانواده‌هاي آنها نيست که اين خود نشان از تغيير خرده‌فرهنگ‌ها و ارزش‌هاي جامعه دارد.

فرهنگ‌سازي و ارائه آموزش‌هاي مناسب چه تاثيري مي‌تواند در کاهش تجمل‌گرايي داشته باشد؟

ارائه آموزش‌هاي مناسب از سوي آموزش‌وپرورش و مدرسه خود نقش بسزايي در کاهش تمايل افراد به تجمل‌گرايي دارد؛ البته بايد يادآور شد که ارائه آموزش‌ها بايد به صورت همزمان و همسو از سوي اين دو نهاد تاثيرگذار صورت بگيرد در غير اين صورت آموزش چندان تاثيرگذار واقع نخواهد شد. بدين معنا که اگر فرزند در مدرسه با آموزش‌هايي مانند معايب تجمل‌گرايي و تبعات پيروي از آن آشنا شود اما در خانواده تجمل‌گرايي يک اصل انکارناپذير در زندگي خانوادگي باشد به‌يقين ارائه هرگونه آموزشي مثمرثمر واقع نخواهد شد. بنابراين بايد متذکر شد که آموزش تنها زماني تاثيرگذار است که اين دو نهاد اصلي در جامعه به صورت همزمان به ارزش‌گذاري و ارائه آموزش‌هاي لازم بپردازند.

انتشار :
پربازدیدترین اخبار
تبلیغات متنی