آرمان ملي- سرويس اجتماعي: طي چند سال گذشته نزديک به چند طرح براي ساماندهي کودکان کار و خياباني ارائه شد که همگي با شکست مواجه شد، در سال 1377، براي اولين بار برنامهاي با عنوان «تجهيز و راهاندازي مراکز جمعآوري، شناسايي و هدايت متکديان و کودکان خياباني» تهيه و پس از آن در سال 1378، طرح ديگري با عنوان «مراکز شناسايي، تشخيص و جايگزيني کودکان خياباني» توسط سازمان بهزيستي تهيه شد. در سال 1381، طرحي به نام «ساماندهي 20هزار کودک خياباني» راهاندازي شد پس از آن چند برنامه با عناوين «مهمانسراي کودکان خياباني» و «حمايت از کودکان کار خياباني» نيز به اجرا درآمد بالاخره در سال 1384 «آييننامه ساماندهي کودکان خياباني» بـا همکـاري وزارت رفـاه و سازمان بهزيستي تهيه شد طبق اين آييننامه مراکز کودکان خيابـاني بـه چهار سطح تقسيمبندي ميشدند، اما هيچکدام از اين طرحها به سرانجام نرسيد.
طبق گفته حبيبالله مسعودي فريد (معاون امور اجتماعي سازمان بهزيستي کشور) نه تنها در مورد کودکان کار بلکه در تمام آسيب هاي اجتماعي آمار دقيقي نداريم؛ چرا که اين پديدهها مخفي است و در تمام آسيب ها رقمي تخميني را در کل کشور عنوان مي شود، او در ادامه خاطرنشان کرد: کار آنها فقط به گل فروشي در سرچهارراه ها، فال حافظ فروشي، زباله گردي، پاک کردن شيشه ماشينها در پشت چراغ قرمز و کارگري در کارخانهها، آن هم به شکل زيرزميني ختم نميشود؛ گاهي اين کودکان بهعنوان کالاهاي جنسي در مقابل مبالغ ناچيز فروخته ميشوند و متاسفانه مرگ اين کودکان در سکوت خبري نشان از رشد معضلي زير زميني دارد که آمار دقيقي و روشني از اين قربانيان کوچک نداريم.
تفاوت آماري کودکان کار
پروانه سلحشوري عضو کميسيون فرهنگي مجلس در مورد کودکان کار مي گويد: کودکاني که زير 15 سال کار مي کنند بهعنوان کودکان کار محسوب مي شوند؛ بسياري از افراد مي خواهند بين کودکان کار و کودکان کار خياباني تفاوت قائل شوند؛ چه بسا شرايط کودکان کار خياباني بدتر از کودکان کار باشد؛ اين کودکان در شرايط بدي مشغول به کار شدهاند طبق نشستي که با شهرداري داشتيم عنوان شده حدود 14هزار کودک کار در پايتخت داريم، آنچه آمار مي گويد و آنچه ما مي بينيم بيشتر از آمار و ارقام اعلام شده است .
اعتياد؛ اجباري براي کودکان کار
نماينده مردم تهران، ري، شميرانات، اسلامشهر و پرديس در مجلس به آسيب هاي وارد شده به کودکان کار اشاره مي کند و يادآور مي شود: کودکان کار تنها به لحاظ جسمي آسيب نمي بينند بلکه به لحاظ روحي هم اين کودکان آسيب مي بينند. اين کودکان خواسته و ناخواسته مجبور به کار مي شوند؛ بايد نگاهمان را به اين کودکان تغيير داده و بيشتر در جهت کمک به اين کودکان گام برداريم، ورود شهرداري در جهت جمع آوري کودکان بسيار اهميت دارد ورود اين سازمان بزرگ در حوزه اجتماعي مي تواند کارکرد موثري در جهت کاهش آسيبهاي اجتماعي در کشور باشد؛ اميدوارم با همراهي مجلس و مسئولان و رسانه بتوانيم گام موثري در جهت سر و سامان دادن به آنها برداريم. سهيلا جلودارزاده نايب رئيس کميسيون اجتماعي مجلس در مورد تکديگري کودکان خياباني مي گويد: کودکان کار و کودکان خياباني سالهاست در خيابان هاي شهرهاي بزرگ و کلانشهر هستند، تمايز بزرگي بين اين دو گروه است. کودکان خياباني بيشتر تکدي گري ميکنند و در گروه هاي مافيايي هستند اما کودکان کار مشغول به دستفروشي در کوچه و خيابان هستند و اکثر آنها داراي خانواده هستند و براي امرار معاش خانوادههاي خود تلاش ميکنند و يا در کارگاهها زير زميني مشغول به کار هستند.
به کارگيري کودکان زير 15 سال جرم است
محمدعلي پورمختار، عضو کميسيون حقوقي و قضائي مجلس به کارگيري کودکان را جرم تلقي کرده و تاکيد ميکند: طبق ماده 79 قانون کار به کار گماردن کودکان جرم محسوب مي شود، اگر افرادي اين کودکان را مجبور به کار کنند مجرم هستند. در قانون کار معامله با افراد غيربالغ باطل است. نماينده مردم بهار و کبودر آهنگ در مجلس شوراي اسلامي مي گويد: تعدادي از کودکان کار و خيابان اتباع غيرايراني هستند، اين افراد عمدتا بهصورت غيرمجاز وارد کشور شدهاند؛ برخي از اين افراد با ويزاي توريستي و زيارتي ميآيند و بعد از آن در کشور ماندگار ميشوند و اين کودکان اکثرا از کشورهاي همسايه بهويژه افغانستان، پاکستان و بنگلادش وارد کشور مي شوند.