امسال آلودگي هوا زودتر شروع شده است؟
برخي شهروندان معتقدند همزمان با آغاز پاييز و شروع سال تحصيلي جديد، کيفيت هواي تهران کاهش يافت و بهنظر ميرسد آلودگي هواي تهران، امسال زودتر از سالهاي گذشته شروع شده است؛ موضوعي که البته شهرداري و شرکت کنترل هواي تهران آن را رد ميکنند. شرکت کنترل هواي تهران ميگويد: در روزهاي نخستين مهرماه، وزش باد با سرعت بالا از سمت غرب و جنوبغربي باعث شد گردوغبار از حاشيه تهران وارد شهر شود که آن زمان PM10 (ذرات بزرگتر از دو و نيم ميکرون) هم عامل تشديد آلودگي هوا بود. البته در روزهاي اخير به دليل پايداري هوا، شاخص آلودگي هوا بالا رفته و ممکن است هوا براي گروههاي حساس ناسالم شود.
الزامات خروج از حالت بحراني
علي پيرحسينلو، مشاور معاون حملونقل و ترافيک شهرداري تهران در گفتوگو با «ايرنا» در اينباره ميگويد: آلودگي هوا يک موضوع صفر و يکي نيست، شاخصهايي دارد که با بالا و پايين رفتن هرکدام ميتوان اعلام کرد هوا سالم يا ناسالم است؛ به همين دليل، هر نوع قضاوت بدون توجه به اين شاخصها صحيح نخواهد بود. بنابراين نميتوان گفت آلودگي هوا امسال زودتر شروع شده است. تنها چيزي که ميتوانم بگويم اين است که عوامل آلودگي هوا آنقدر متعدد هستند که با وجود اينکه سياستهاي موجود تا حدي موفق بودند، اما قطعا کافي نيستند. مهمترين موضوع اين است که براي آلودگي هوا، شرکاي زيادي بايد کمک کنند تا مساله از حالت بحراني به حالت طبيعي برگردد. به گفته او در وجوه مختلف بحث، چند وقت پيش روي ازن تمرکز شده بود؛ اما موضوع اين است که ازن بهاندازه ذرات معلق يا CO حاد نيست. البته اين به آن معنا نيست که ازن خطرناک نيست، بلکه معني آن اين است مساله مربوط به آن رفع شده است. زماني هم گوگرد مهمترين شاخص منجر به آلودگي هوا بود که الان با بهبود کيفيت سوخت، اين مساله بهتر شده است. پيرحسينلو ادامه ميدهد: گوگرد زماني شاخص بالايي داشت، آن زمان کسي به وضعيت ازن توجهي نميکرد. مدتي شاخص بالا CO مورد توجه بود و الان در چندسال اخير ذرات معلق دو و نيم ميکرون به مساله اصلي تبديل شدهاند. امسال که وضعيت بقيه آلايندهها بهبود يافت، ازن مطرح شد. بنابراين اين روند، تدريجي است و نميتوان آن را ناديده گرفت. موضوع آلودگي هوا موضوع جدي کلانشهرهاي ما بهويژه تهران است که بايد همهجانبه روي آن کار شود.
امسال وضعيت هوا چطور است؟
پيرحسينلو ميافزايد: تلاشهاي شهرداري براي کاهش ميزان آلايندگي خودروها، سطح توقع مردم را از روند بهبود کيفيت هوا بالا برده است. ما از اين بالارفتن سطح توقع خوشحاليم. متاسفانه آن ميزان که سطح توقع جامعه بالا رفته است، ميزان تلاشهاي مجموع نهادهاي حاکميتي بالا نرفته است. به گفته مشاور معاون حملونقل و ترافيک، شهرداري در حوزه اختيارات خود در سال 97 تلاشهاي خوبي کرده است؛ يعني هم سياستهاي کنترل ترافيک و هم سياستهاي منجر به بهبود خودروها از نظر احتراق يعني سياستهاي کنترل اگزوز که مصداق آن معاينه فني ميشود، خوب عمل کرد. اما آيا اين سياستها تسري پيدا کردند؟ آيا ديگران هم کمک کردند؟ آيا اين کنترل و معاينه فني فراگير شد؟ آيا کيفيت سوخت خودروها کنترل شد؟ ميزان کيفيت مراکز فني بيرون از تهران هم کنترل شد؟ آيا به همان اندازه که در مورد خودروهاي سبک شهري سختگيري شد، در مورد خودروهاي سنگين برونشهري هم سختگيري شد؟ آيا کيفيت خودروهاي توليدي و خروجي کارخانههاي خودروسازي کنترل شد؟ نه! هيچکدام از اينها به آن ميزان که مردم انتظار داشتند مورد توجه قرار نگرفت و حتي ما شاهد حذف فيلتر دوده به بهانه تحريم بوديم يا به اين بهانه که نميتوانيم سوخت مورد نياز را تامين کنيم، پس کيفيت آن را پايين بياوريم. اگر دغدغه محيط زيست دغدغه همگاني و به مطالبه جدي تبديل نشود، برنامه کنترل آلودگي هوا به سرانجام نميرسد. وي در پاسخ به اين سوال که نشانه اثرگذاري سياستهاي شهرداري در اين حوزه چيست، ادامه ميدهد: کاهش آلودگي هوا در رينگهاي اول و دوم نشانه اثرگذاري سياستهاي شهرداري در حوزه ترافيک و کنترلهاي منجر به کاهش آلايندگي خودروها است. پيرحسينلو ادامه ميدهد: در اين مدت آلايندههاي ناشي از فعاليت خودرو که ذرات معلق دو و نيم ميکرون و CO هستند کمتر شده است و اين نشان ميدهد که آلايندگي خودروها کم شده است. حتي در گزارشهاي کارشناسي آمده که يکي از دلايلي که ميزان ازن بالا رفته است، افزايش تابش نور خورشيد بوده که ناشي از اين است که ذرات معلق در اتمسفر در اطراف شهر تهران کم شده است. بنابراين اينکه سياست شهرداري اثر گذاشته، يک بحث است و اينکه اين سياستها مشکل آلودگي را حل کرده، بحث ديگري است. مطمئنا براي حل مشکل، نياز به سياستهاي همهجانبه است.