وضعيت تامين انسولين در کشور
آمار ديابت در ايران و تهران
وضعيت تامين انسولين در کشور
معاون دفتر مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت ضمن ارائه توضيحاتي از برنامههاي اين وزارتخانه براي کنترل ديابت در کشور، گفت: 11درصد جمعيت بالاي 25سال در کشور به ديابت مبتلا هستند که در اين ميان سهم پايتختنشينان از آمار ابتلا به ديابت، 12/8درصد جمعيت بالاي 25سال است.ايسنا نوشت؛ دکتر عليرضا مهدوي با اشاره به اينکه دو نوع بيمار ديابتي وجود دارد، گفت: ديابت نوع يک بيشتر در کودکان و نوجوانان ديده ميشود. در اين نوع ديابت، بدن ديگر انسولين توليد نميکند و در نتيجه فرد به ديابت نوع اول دچار ميشود که بايد براي ادامه حيات خود اقدام به تزريق انسولين کند. تشنگي، پرادراري، پرخوري، کاهش وزن ناگهاني و... از علائم ديابت نوع يک است. وي در ادامه در تشريح ديابت نوع دوم افزود: در نوع دوم ديابت، ميزان انسولين در بدن کاهش يافته و يا مقاومت سلولهاي بدن به انسولين بالا رفته است. اين نوع از ديابت به دليل کاهش اندکاندک انسولين در بدن و به مرور زمان، بدون علائم بوده و بدن خود را با شرايط ايجاد شده وفق ميدهد و با گذر زمان و افزايش سن، ميزان انسولين کاهش يافته و از 30سالگي به بعد در افراد شناسايي ميشود.
فراواني ابتلا به ديابت نوع دو و پرهديابتي
وي با اشاره به اينکه هنگامي که از ديابت صحبت ميکنيم غالبا منظورمان ديابت نوع دو است، افزود: بيش از 90درصد جمعيت ديابتيها را مبتلايان به ديابت نوع دو تشکيل ميدهند. ابتلا به ديابت نوع دو وابسته به سبک زندگي افراد، ميزان چاقي، رژيمهاي پرکالري، سابقه خانوادگي و... بروز پيدا ميکند و ميتواند با اختلال فشار خون بالا، کلسترول، ليپيدها و... همراه باشد. مدير برنامه کنترل ديابت، نوع ديگر ديابت را با عنوان «پِره ديابت» معرفي و تصريح کرد: در صورتي که در آزمايش قندخون فرد، قند بين 100 تا 126 ميليگرم باشد، فرد دچار اختلال قندخون ناشتا بوده و اين موضوع نشاندهنده مقاومت بدن به انسولين است و در آينده احتمال بروز ديابت در فرد تقويت ميشود. نکته قابل توجه آن است که با پايينآمدن سن ابتلا به ديابت، عمده کساني که در آينده به ديابت مبتلا ميشوند، از گروه پِرهديابتيها هستند که علاوه بر اين بيماري، مستعد بروز بيماريها و عوارض قلبي ـ عروقي ديگر نيز خواهند بود.
راههاي تشخيص ديابت
وي درخصوص راههاي تشخيص ديابت اظهارکرد: قندخون ناشتاي افراد در دو مرحله چک ميشود؛ اگر بالاتر از 126ميليگرم بود ديابت و درصورتي که قندخون عادي بالاتر از 200ميليگرم باشد ديابت فرد براي پزشک محرز خواهد شد. از ديگر راههاي شناسايي فرد ديابتي، تست تحمل گلکوز است که از سوي سازمان جهاني بهداشت بهترين راه شناسايي ديابت شناخته ميشود. طي اين روش، بيمار 75ميليگرم گلوکز مصرف ميکند و پس از دوساعت قندخون او را اندازه گيري ميکنيم، اگر پس از اين مدت قندخون بالاي 200 باشد، ديابت و اگر بين 140 تا 200ميليگرم باشد اختلال تحمل گلوکوز شناخته ميشود.
مواردي درخصوص درمان ديابت
مهدوي در ادامه درخصوص درمان ديابت با تاکيد بر اصلاح سبک زندگي افراد، گفت: اگر قندخون فرد خيلي بالا نباشد او ميتواند با اصلاح شيوه زندگي، کمکردن وزن، ورزش و... قندخون خود را پايين آورد. کاهش مصرف چربيها و قندهايي نظير شکر و شکلات ميتواند علاوه بر کنترل قندخون فرد باعث جلوگيري از بروز ساير بيماريها شود. وي با اشاره به اهميت کاهش وزن در بيماران ديابتي، ادامه داد: براساس مطالعات ثابت شده که هفتدرصد کاهش وزن بدن ميتواند باعث به تعويق انداختن بروز ديابت تا 11سال باشد. به همين علت فعاليت بدني هوازي منظم و حداقل 15دقيقه در هفته با شدت متوسط را به افراد توصيه ميکنيم. معاون دفتر مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت، پس از اصلاح سبک زندگي، راه ديگر درمان را درمان دارويي معرفي کرد و افزود: در ديابت نوع دو اگر بيمار منع مصرف دارويي نداشته باشد، درمان با داروي «متفورمين» آغاز ميشود؛ البته با تاکيد راهنماهاي باليني اگر مصرف دارو اثربخش نباشد، تزريق انسولين همراه با مصرف قرص موثر خواهد بود. برخلاف ترس بيماران از آمپول انسولين و باور به اين نکته غلط که تزريق انسولين ديگر پايان راه بيماري است، بايد تاکيد کنم که آمپول تزريقي انسولين همان هورموني است که در بدن ديگر توليد نميشود، پس عوارض ثانويه آن به مراتب از ديگر داروها کمتر خواهد بود. نکته قابل توجه آن است که درمان براي بيماران مبتلا به امراض قلبي ـ عروقي متفاوت خواهد بود. وي با اشاره به رشد چند صد برابري تعداد افراد مبتلا به ديابت از 30سال گذشته تاکنون تصريح کرد: در حال حاضر بيش از 400 ميليون ديابتي در دنيا وجود دارند که پيشبيني ميشود اين عدد در سال 2035 به بيش از 640ميليون نفر برسد. به همين ترتيب مشخص ميشود درحال حاضر حدود 250ميليون نفر دچار اختلال قندخون ناشتا در جهان زندگي ميکنند.
آمار ابتلا به ديابت در ايران
مهدوي درخصوص آمار ابتلا به ديابت در ايران نيز گفت: 11درصد جمعيت بالاي 25سال در کشور به ديابت مبتلا هستند که در اين ميان تعداد افراد مبتلا به ديابت نوع دو بسيار قابلتوجهتر از مبتلايان به ديابت نوع يک است. از اين آمار يادشده 10درصد را مردان و 11.5درصد را زنان تشکيل ميدهند. در گذشته آمار ابتلا به ديابت در روستاها و شهرهاي بزرگ بسيار متفاوت بود، اما اکنون در روستاها نيز هشتدرصد جمعيت بالاي 25سال ديابت دارند که اين عدد حاکي از رشد 12درصدي ابتلا به ديابت در روستاها در ساليان اخير است. در اين ميان سهم پايتختنشينان از آمار ابتلا به ديابت، 12.8درصد جمعيت بالاي 25سال است. وي با بيان اينکه در کل دنيا 50درصد ديابتيها از بيماري خود بياطلاع هستند، افزود: به همين دليل برنامههاي غربالگري ديابت در کشورها از اهميت بالايي برخوردار است. در کشور ما نيز از سال 75 کميته کشوري کنترل ديابت آغاز به کار کرده و از سال 83 برنامه پيشگيري و کنترل ديابت در کل نظام بهداشتي ـ درماني کشور ادغام شده است. در ساليان گذشته اين برنامه با فراز و نشيبهايي روبهرو بود، اما با آغاز طرح تحول سلامت، اين برنامه وارد بستههاي خدمتي شده است.
مدير برنامه کنترل ديابت کشور، ادامه داد: افراد بالاي30 سال، افراد داراي اضافه وزن، مادران داراي سابقه سقط جنين يا به دنيا آوردن نوزاد بالاي وزن چهار کيلوگرم، افرادي که در بستگان درجه يک خود فرد مبتلا به ديابت دارند و... همگي از عوامل مشکوک به ديابت هستند. پس از طرح تحول سلامت در برنامه نظام يافته خطر 10ساله رخداد يک سکته کشنده يا غيرکشنده قلبي، کنترل و شناسايي ديابت و پيشگيري از سکتههاي قلبي را همراه باهم دنبال ميکنيم.
بسيج ملي براي کنترل ديابت
مهدوي در خصوص راهاندازي بسيجي ملي براي کنترل ديابت، مشابه با بسيج ملي کنترل فشارخون بالا اظهار کرد: از آنجا که در حال حاضر 75درصد ديابتيها از بيماري خود مطلعاند، تست قندخون چندان کمکي به بيمار ديابتي نخواهد کرد. تمرکز ما روي مباحث مراقبتي است و امسال نيز مانند ساليان گذشته قصد داريم در هفته ملي کنترل ديابت با همکاري سازمانهاي ذينفع مانند آموزشوپرورش در زمينه شناسايي و آگاهيرساني گامهاي مثبتي برداريم تا گروههاي هدف ما را که خانوار هستند توانمند کنيم. معاون دفتر مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت در پايان درخصوص داروهاي درمان ديابت افزود: تمامي داروها تحت پوشش بيمه هستند، درحالي که در خارج از ايران همين داروها با چندبرابر قيمت داخلي در حال فروش است. همچنين تاکنون نيز مشکل جدي براي تامين داروها در زمينه ديابت نداشتهايم.
