اروپا در ايستگاه آخر تصميم‌گيري

ادامه از صفحه2/ از اين جهت هر ناظر آگاه و بي‌طرفي مي‌تواند شهادت دهد که ايران به بند بند برجام متعهد بوده و به گزارش خود آژانس به تمامي تعهدات خود عمل نموده، اما حال که طرف‌هاي مقابل نقض پيمان کرده و بد عهدي مي‌کنند بر ايران حرجي نيست اگر نخواهد برجام را کامل اجرا کند.

تبعات خروج احتمالي

قطع به يقين در ماه‌هاي آتي خبرهاي بسيار مهمي در خصوص برجام و آينده آن خواهيم شنيد که از دو حال خارج نيست. نخست اينکه اروپايي‌ها به تعهدات خود عمل کنند و ايران نيز از کاهش تعهدات گام‌به‌گام باز گردد و به روال سابق به کل برجام عمل کند. اين رويکرد موجب خواهد شد که آمريکا نيز خواهي نخواهي از مواضع زياده‌خواهانه‌اش کوتاه آمده و طبق خواسته طرفين توافق عمل کند. رويکرد ديگري که محتمل به نظر مي‌آيد نيز اينکه اروپايي‌ها به همين نحو به وقت‌کشي، اتلاف وقت و عدم عمل به تعهدات خود ادامه دهند تا ايران گام چهارم خود را بردارد و آنها نيز آنطور تهديد کرده‌اند از برجام خارج شوند. حال اين پرسش پديد مي‌آيد که اساسا خروج اروپا از برجام به نفع آنهاست يا به ضرر آنها؟ اگر آنطور که اروپايي‌ها مي‌گويند برجام را توافقي امنيتي تلقي کنيم قطعا خروج آنها از برجام وضعيت سابق پيشابرجام را تداعي خواهد کرد. يعني ورود آزاد مواد مخدر، قاچاق و از همه مهم‌تر تروريسم به داخل اروپا؛ چيزي که طي چند سال پيش از برجام اروپايي‌ها را تا مرز فلج کردن پيش برده بود. هرچند ايران نيز به نوبه خود بسيار متضرر خواهد شد چرا که کشورمان به لحاظ اقتصادي نمي‌تواند آنطور که بايد مانور قدرت خود را ادامه دهد. هر چند اکنون نيز حضور اروپايي‌ها در برجام نفعي به حال ايران ندارد و صرفا منتي است بر ايران به جهت حفظ توافق. البته مهم‌تر از آن احتمال اجماع جهاني عليه ايران است که ترامپ بسيار به دنبال آن است. گرچه راه حل سوم، اما بعيد نيز به‌نظر مي‌رسد که آمريکايي‌ها امتيازاتي به ايران بدهند تا شرايط به گونه ديگري پيش برود. اظهارات اخير ترامپ که گفته «مايل به جنگ با ايران نيستيم و دنبال راهکار صلح هستيم» نشان مي‌دهد که آنها درصدد راهي براي اين امر مي‌گردند هرچند همانطور که گفته شد چندان محتمل نيست.

در نهايت...

آينده برجام به رويکرد ايران و اروپايي‌ها بستگي دارد آنها به دنبال تغيير توافق و توافقي جديد هستند يا دستکم توافق ايران وآمريکا بر مبناي همين توافق؛ اما ايران در اين شرايط نه با آمريکا مذاکره مي‌کند نه تن به توافق مجدد مي‌دهد. لذا آنچه مي‌ماند اختلاف و در نهايت خروج طرفين از برجام است. لذا اگر اين اتفاق رخ دهد به‌نظر نمي‌رسد که حاميان دولت و ديپلماسي حداقل طي چند سال آينده بتوانند جايگاهي در صحنه سياسي کشور داشته باشند.