اضطرابي که براي دانشآموزان ناآشنا نيست
بهبهانه بازگشايي مدارس
اضطرابي که براي دانشآموزان ناآشنا نيست
شماري از کارشناسان روانشناسي، آموزشي و تربيتي، تجربه حضور در مراکز مهدکودک و پيشدبستاني، بازي نقش، مشارکت در فعاليتهاي اجتماعي و همچنين رفتار و عملکرد صحيح عوامل اجرايي مدارس و خانواده در روزهاي نخست سال تحصيلي را بهمنظور کاهش اضطراب دانشآموزان به هنگام بازگشايي مدارس موثر عنوان کردند. ايرنا نوشت؛ آغاز مهرماه و بازگشايي مدارس در هر سال براي دانشآموزان با اضطراب و نگراني همراه است؛ اين اضطراب که در اغلب مواقع کوتاهمدت و به عبارت ديگر طبيعي تلقي ميشود؛ گاه در شماري از کودکان تداوم مييابد و با ترسهاي غيرمتعارف، بيقراريهاي مداوم و حتي خودداري از رفتن به مدرسه همراه ميشود. براساس نتايج برخي از تحقيقات نزديک به ششدرصد از کودکان دچار اين اختلال ميشوند که اگر بهدرستي درمان نشوند، در سالهاي آتي منجر به اختلالات اضطرابي اجتماعي (نگرانيهاي غيرمتعارف در خصوص فعاليتهاي روزمره) ميشود.
برخي دلايل اضطراب
تشويشي که در برخي مواقع در والدين نيز به جهت ترس از رخداد وقايع ناگوار براي فرزندان و عدمتوانمندي وي در محافظت از خود مشاهده ميشود، نيازمند برخي اقدامات کارشناسانه و گاه مشاورههاي تخصصي مشاوران است. ستاره مختاري، روانشناس شناختي در اين خصوص معتقد است: آغاز سال تحصيلي براي دانشآموزان در حقيقت يک نوع تغيير تلقي ميشود و تغيير در هر زمان بيترديد با اضطراب همراه است؛ اما اين اضطراب در کودکان به هنگام بازگشايي مدارس با ايجاد برخي از آمادگيها قابل سازماندهي است. وي با بيان اينکه دوري از والدين يکي از اساسيترين دلايل اين اضطراب به شمار ميرود، افزود: ايجاد احساس امنيت و اعتماد در دانشآموزان نقش موثري در کاهش اين تشويش ايفا ميکند. مختاري تصريح کرد: در واقع نقش والدين در کاهش و رفع اين اضطراب حياتي است؛ گفتوگو با دانشآموزان و آشناسازي کودکان با اين محيط آموزشي بايد از جمله اقدامات والدين قبل از ورود به مدرسه باشد. اين مشاور با اشاره به «بازي نقش» ادامه داد: براساس اين الگو دانشآموزان خود را در محيط آموزشي تصور و والدين نيز نقش آموزگاران و همکلاسيها را بازي ميکنند. اين طرح نقش موثري در کاهش اضطراب کودکان ايفا ميکند. وي خاطرنشان کرد: برخي از اقدامات نظير بيداري سحرگاهي و پيمودن مسير مدرسه با لباسهاي فرم نيز در روزهاي پاياني تابستان توسط والدين بايد مورد توجه قرار گيرد. مختاري در پايان يادآور شد: در برخي مواقع اين اضطراب در تعدادي از دانشآموزان مدتي طولاني باقي ميماند و گاه ترسهاي غيرمتعارف و امتناع از حضور در مدرسه نيز مشاهده ميشود که اين کودکان بايد توسط مشاوران مدارس به متخصصان روانشناسي معرفي شوند و با کمک خانواده بهبود يابند.
تاثيرعملکرد معلم در کاهش اضطراب
اعظم امامي يک کارشناس روانشناسي در اين رابطه گفت: آغاز سال تحصيلي براي اغلب دانشآموزان با اضطراب و تشويش همراه است؛ اگرچه اين اضطراب در مقاطع متعدد تحصيلي بهطور حتم متفاوت است. وي افزود: اين اضطراب همچنين براساس خلق و خوي کودک و تربيت خانوادگي نيز تغيير مييابد. امامي با بيان اينکه دوري از خانواده و حضور در يک محيط اجتماعي جديد از عوامل اساسي اين اضطراب به شمار ميرود، تاکيد کرد: نقش والدين در کاهش و رفع اين تنش بسيار موثر است. ترسيم محيط آموزشي و ايجاد احساس اطمينان در دانشآموزان به منظور سازگاري با اين محيط توسط خانوادهها بايد مورد توجه واقع شود. به عقيده وي حضور در برخي از مجامع و محيطهاي آموزشي (مشابه مدرسه) در روزهاي پاياني تابستان نيز در کاهش اين اضطراب و تشويش تاثيرگذار است. اين مشاور اظهار داشت: رفتار معلمان، معاونان و مديران نيز بهويژه در روزهاي نخست بازگشايي مدارس بسيار حائز اهميت است. برخوردهاي حمايتگرانه و ايجاد محيطهاي دوستانه و صميمي بههمراه برخي از اقدامات نظير اهداي جوايز و... در اعتمادسازي موثر است.امامي در پايان خاطرنشان کرد: والدين نيز بايد به کودکان اطمينان بخشند که حمايتهاي محيط خانودگي در اين محيط آموزشي نيز از سوي مدرسان و دوستان ادامه مييابد و آنها با حضور در مدارس از خانواده هم دور نميشوند.
تجربه حضور در پيشدبستاني
مهدي بهلولي کارشناس وزارت آموزشوپرورش نيز در اينباره اظهار کرد: آغاز سال تحصيلي و بازگشايي مدارس براي دانشآموزان (بهويژه دانشآموزان پايه اول ابتدايي) با نگراني و اضطراب همراه است. به عقيده وي حضور در يک محيط اجتماعي گسترده و دوري از خانواده از عوامل اساسي اين نگراني محسوب ميشود. بهلولي با اشاره به دورههاي آمادگي و پيشدبستاني تصريح کرد: تجربه حضور در مراکز آمادگي و پيشدبستاني (که در سالهاي اخير افزايش نيز يافته است) يکي از راههاي موثر بهمنظور کاهش و رفع اين تشويش بهشمار ميرود. اين مدرس ادامه داد: جنبه ديگري از اين موضوع به عوامل اجرايي مدارس و محيطهاي آموزشي بازميگردد. در حقيقت رفتار و عملکرد مديران، معاونان و بهويژه معلمان در روزهاي نخست سال تحصيلي بسيار حائز اهميت و زمينهساز طرز تفکر دانشآموزان براي ماهها و سالهاي آتي است.
