افزايش اختلافات روسيه و آمريکا از خاور دور تا اروپا
اختلافات روسيه و آمريکا از خاور تا باختر جهان روبهرشد است و برنامههاي موشکي در صدر آنها قرار گرفته و باعث شده که تنشهاي زيادي ميان مسکو و واشنگتن بهوجود آيد هرچند که دوطرف از يکديگر بهعنوان شريک ياد ميکنند. ايرنا نوشت؛ گفتوگو بر سر اختلافها اخيرا محور مذاکرات سرگئي ريابکوف معاون وزير امور خارجه روسيه و مذاکرهکننده ارشد هستهاي اين کشور و فيليپ ريکر دستيار امور اروپا و اوراسياي وزارت خارجه آمريکا پشت درهاي بسته در مسکو بود. وزارت امور خارجه روسيه در گزارشي در اين خصوص اعلام کرد که ريابکوف و ريکر درخصوص وضع جاري و دورنماي توسعه روابط دوجانبه گفتوگو کردند و برخي موضوعات مهم بينالمللي نيز در اين ديدار مطرح و مورد بررسي قرار گرفت.
دور تازه تنشها پس از فسخ پيمان موشکي
پس از فسخ پيمان منع موشکهاي کوتاه و ميانبرد(هستهاي) ميان روسيه و آمريکا در دوم ماه اوت سال جاري(11 مردادماه) که واشنگتن قدم نخست دراين رابطه را برداشت، نگرانيها در هر دو سو بهشدت افزايش يافت. روسيه در عاليترين سطح نگراني خود را از فسخ اين پيمان و امکان استقرار موشکهاي جديد آمريکا در مجاورت روسيه(در آسيا و اروپا) اعلام کرد. ولاديمير پوتين رئيسجمهوري روسيه در اين رابطه گفت که استقرار موشکهاي آمريکايي در کرهجنوبي و ژاپن، پايگاههاي روسيه در خاور دور را تهديد ميکند. وي افزود: احتمال دارد آمريکاييها بهبهانه مقابله با تهديد کرهشمالي، موشکهاي خود را در ژاپن يا کرهجنوبي مستقر کنند که در اين صورت براي روسيه مشکلات متعدد و قابل توجهاي بهوجود خواهد آمد. پيمان منع موشکهاي هستهاي کوتاه و ميانبرد سال 1987 ميان واشنگتن و مسکو امضا شد. ميخاييل گورباچف آخرين رهبر شوروي و رونالد ريگان رئيسجمهوري وقت آمريکا اين پيمان را در طول جنگ سرد که جهان به دو اردوگاه شرق و غرب تقسيم شده بود، امضا کردند و طرفين متعهد شدند در جهت حذف موشکهاي هستهاي با برد کوتاه(از 500 تا 1000کيلومتر) و همچنين موشکهاي هستهاي ميانبرد(1000 تا 5500کيلومتر) اقدام کنند و در آينده نيز اقدام به توليد، آزمايش و گسترش اين موشکها نکنند. ايالات متحده و ناتو از پارسال شروع به متهمکردن مسکو مبني بر نقض اين پيمان با ساخت موشک جديدي کردند، اتهامي که همواره از سوي روسيه رد شد با اين وجود دونالد ترامپ سرانجام دستور خروج آمريکا از اين پيمان را صادر کرد و روسيه نيز مقابلهبهمثل کرد و همزمان با آمريکا از پيمان خارج شد تا به اين ترتيب يکي از مهمترين پيمانهاي جهان در خصوص کنترل تسليحات به تاريخ بپيوندد. روسها نگران آن هستند که استقرار موشکهاي آمريکايي در اروپا سبب آغاز مسابقه تسليحاتي شود و مقامهاي روس بارها نسبت به چنين خطري براي جهان هشدار دادهاند. ريابکوف معاون وزير امور خارجه روسيه که نماينده پوتين در مذاکرات موشکي با آمريکا است بهتازگي با بيان اينکه اقدامات غيرمسئولانه دولت آمريکا و دونالد ترامپ خطرات درگيري هستهاي در جهان را افزايش ميدهد، اعلام کرد: مسکو مجبور است به چنين اقداماتي پاسخ دهد. وي با بيان اين مطلب در تشريح اهميت پيمان منع گسترش موشکهاي کوتاه و ميانبرد و از بين رفتن آن ميان روسيه و آمريکا اين مطلب را بيان کرد و اظهار داشت: منظور من اين نيست که ما يک قدم تا جنگ هستهاي فاصله داريم اما نگراني براي استفاده از سلاح هستهاي در درگيريها بهطور فزايندهاي افزايش يافته و روسيه نيز مجبور شده است که به اقدامات غيرمسئولانه آمريکا پاسخ دهد. وي با انتقاد از آزمايش موشک جديد آمريکايي گفت: روسيه هيچ موشک ميانبرد يا کوتاهبردي را بعد از فروپاشي پيمان منع موشکهاي هستهاي ميانبرد(آياناف) آزمايش نکرده است، در حالي که آمريکا اقدام به آزمايش موشک زمين پايه کروز با استفاده از آتشبار MK-41 Âä åã ÊäåÇ 16ÑæÒ ÈÚÏ ÇÒ ÇíÇä ÇÌÑÇí Çíä íãÇä ˜ÑÏå ÇÓÊ. ÂäáÇ ãјá ÕÏÑÇÚÙã ÂáãÇä ÈåÊÇÒí ÑæÓíå ÑÇ ãÓÈÈ ÇíÇäíÇÝÊä Çíä íãÇä ÎæÇäÏ æ ÇÚáÇã ˜ÑÏ ˜å ÂáãÇä ÏÑ Çíä ãæÖæÚ ˜äÇÑ ãÊÍÏ ÎæÏ(äÇÊæ) ãíãÇäÏ. íãÇä ÂÊáÇäÊí˜ ÔãÇáí(äÇÊæ) äíÒ ÑæÓíå ÑÇ ãÓÆæá ÝÓÎ íãÇä ãäÚ ãæÔ˜åÇí åÓÊåÇí ˜æÊÇå æ ãíÇäÈÑÏ ÏÇäÓÊå æ ÏÈíјá Çíä íãÇä ÇÒ Ñæí˜ÑÏ ãÓ˜æ ÏÑ Çíä íãÇä ÇäÊÞÇÏ ˜ÑÏå ÇÓÊ.
فسخ پيمان استارت2
مقامهاي روسيه در يکسال گذشته بارها نگراني خود را از فسخ احتمالي پيمان محدوديت تسليحات تهاجمي راهبردي يا استارت2 اعلام کردهاند که اعتبار آن سال 2021 به پايان ميرسد. سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه در اينباره گفته است: پيمان منع موشکهاي هستهاي کوتاه و ميانبرد نابود شده است و سرنوشت پيمان استارت2 هم در ابهام قرار دارد، ما معتقديم که آمريکا و روسيه مسئول اصلي تامين ثبات راهبردي در جهان هستند و نبايد اجازه دهند که پيمان استارت2 فسخ شود. پيمان استارت2 يا پيمان کاهش تسليحات تهاجمي راهبردي پيمان دوجانبه ميان آمريکا و روسيه است. دميتري مدودف و باراک اوباما روساي جمهوري وقت روسيه و آمريکا روز هشتم آوريل سال 2010 در پراگ پايتخت جمهوري چک با هم ديدار و پيمان استارت2 براي کاهش زرادخانههاي هستهاي دو کشور را امضا کردند. آمريکا و روسيه تحت اين قرارداد، اجازه دارند حداکثر 1550کلاهک در جهان مستقر کنند که حدود 30درصد کمتر از محدوديت اعمال شده در سال 2002 است و اعتبار اين پيمان در سال 2021 به پايان ميرسد. بهنظر ميرسد اختلافات موشکي بين روسيه و آمريکا که موجب بروز تنشهاي بيسابقه در روابط دو کشور شده در آينده نيز ادامه يابد و حتي بيشتر هم شود و امکان بهبودي روابط مسکو و واشنگتن را بيش از پيش کاهش دهد.
