آرمان ملي- مرتضي رفيعي: خبرگزاري رويترز گزارش داد مايک پمپئو، وزير امور خارجه آمريکا در پي حمله به تأسيسات نفتي آرامکوي عربستان گفت: «ما براي اهداف ديپلماتيک، خواهان تشکيل يک ائتلاف هستيم اما وزير امور خارجه ايران تهديد به جنگ ميکند و ميگويد که تا آخرين سرباز آمريکايي خواهند جنگيد. ما ميخواهيم ائتلافي براي دستيابي به صلح ايجاد کنيم.» از سوي ديگر محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه ايران در پيامي توئيتري نوشت: «پمپئو در اشتباه است، اين ايران نيست که آرزوي جنگيدن تا آخرين سرباز آمريکايي را دارد، بلکه اين ميزبانان او از تيم ب هستند که به نظر ميرسد آرزوي جنگيدن با ايران تا آخرين سرباز آمريکايي را دارند. ايران هيچ تمايلي به جنگ ندارد اما ما هميشه از مردم و کشورمان دفاع کردهايم و خواهيم کرد.» بهمنظور بررسي اين موضوع «آرمان ملي» گفتوگوي کوتاهي را با فريدون مجلسي، کارشناس روابط بينالملل انجام داده که در ادامه ميخوانيد:
مايک پمپئو در پي حمله به تأسيسات نفتي آرامکوي عربستان اعلام نمود «به دنبال تشکيل ائتلافي براي مقابله با ايران هستيم.» وزير خارجه آمريکا از طرح چنين مواضعي چه اهداف احتمالي را دنبال ميکند؟
در اينکه يمنيها توانستهاند به چنين امکاناتي دست يابند مسالهاي قابل درک است. اتحاد استراتژيک ميان آمريکا و عربستان به نوبه خود با تبليغات وسيع و امکانات مالي که دارند وضعيت را به شکل ديگري با استفاده از ابزار رسانه نشان ميدهند. رئيسجمهوري که در برابر رسانهها رسما استعفا کرده و دولت را تحويل داده است. يمن يکي از کشورهايي بود که در جريان تحولات منطقه خاورميانه در معرض اعتراضات مردمي قرار گرفت. اما اين در حالي است که در کشورهايي که اعتراضات و يا تغييرات به نفعشان بوده آن را قبول کرده و در مقابل در کشورهايي که اين تغييرات مورد تاييدشان نبوده آن را قبول ندارند. عربستان به يمن حمله کرده است. عربستان همچنين به بحرين در تحولات مشابه ساير اعتراضات کشورهاي عربي حمله کرده اما هيچ يک از اين اقدامات با واکنشي مواجه نگشته است. حال اگر گروههاي مردمي يمن با هر کمکي دست به هر گونه اقدامي زده باشند حتي اگر بنا به ادعاهاي سعوديها اين تجهيزات ايراني بوده باشد (که در عالم واقع اينگونه نيست) مگر سلاحهايي که سعوديها از آنها استفاده کرده، زنان و کودکان يمني را به خاک و خون ميکشد اروپايي و آمريکايي نيست؟ يمنيها چه خودشان اين تجهيزات را ساخته و يا بهدست آورده باشند منتسب کردن دفاع مشروع يمنيها از خود به ديگران بهانهجويي بيش نيست. اينگونه مسائل تلاش براي به دست آوردن بهانهاي براي به راه انداختن جنگ هستند. اما اگر چنانچه اثبات شود چنين ضربهاي از داخل ايران صورت گرفته باشد که اثبات چنين اتهامي محال است. چون واشنگتن خيلي خوب ميداند که اين حمله از کجا صورت گرفته است، وارد کردن هرگونه ضربهاي به ايران آن هم در شرايطي که در تحريم قرار گرفته به دفاع همهجانبه ايران منجر خواهد شد و پاسخ کوبنده ايران منجر به تخريب کشورهاي عربستان و امارات خواهد شد. به نظر ميرسد تا اين ميزان رياض و ابوظبي عاقل باشند که شهرهاي خودشان را در معرض خطر مستقيم حملات تلافيجويانه احتمالي ايران قرار ندهند. عربستان بايد با يمن وارد گفتوگو، تفاهم و توافق شده تا بدين وسيله به اين جنگ چندين ساله که به منافع و داراييهاي مردم عربستان لطمات زيادي وارد کرده خاتمه داده شود. بنابراين عربستان بايد بداند همه مسائل به خواست آنها پيش نميرود. رياض ميبايستي از اين رفتارهاي متکبرانه و گستاخانهاي که در سالهاي اخير در پيش گرفته دست بردارد. تا بدين ترتيب صلح يک بار ديگر سايه خود را بر منطقه بيفکند. در غير اين صورت جنگطلبان دست بالا را خواهند داشت که نتيجه آن طبيعتا آسيب فراوان براي همه طرفها خواهد بود. همه طرفين ميبايستي که از جنگ اجتناب کنند.
دکتر ظريف صراحتا اعلام کرد «خواهان جنگ نيستيم اما براي دفاع از خود تعلل نخواهيم کرد». اين موضع وزير خارجه کشورمان را حائز چه نکاتي ميدانيد؟
اميدواريم اين موضع وزير خارجه کشورمان در سطح بينالمللي جدي گرفته شود. تا بدين ترتيب به گونهاي به بحران احتمالي پايان داده شود. همچنين بايد کشورها بر اساس منافع اقتصادي خودشان با يکديگر همکاري داشته باشند تا منطقه را که از ثروت کافي برخوردار است بتوانند با اين ثروت به توسعه اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي برسانند. متاسفانه اين بحرانها فقط به نفع آن کساني خواهد بود که خواهان ضعف، فقر و عقب ماندگي کل منطقه هستند. بنابراين بايد همه طرفين اين مساله را درک کرده و بيش از اين دامنه آتش معرکه را افزايش ندهند.
وزير امور خارجه کشورمان براي شرکت در نشست مجمع عمومي سازمان ملل متحد عازم نيويورک شد و همچنين قرار است رئيسجمهور نيز طي روزهاي آتي به نيويورک سفر داشته باشند. تا چه ميزان حضور دکتر روحاني و دکتر ظريف در سازمان ملل ميتواند به کاهش تنش در سطح منطقه کمک کند؟
سفر به نيويورک يکي از دريچههاي باقي مانده تبليغاتي و منطقي است که ايران ميتواند به وسيله آن حسن نيتش را اثبات نمايد تا بدين ترتيب بر بيعدالتيهايي که در منطقه رخ داده راه حلهاي ديپلماتيک عرضه نمايد. چون در غير اين صورت شاهد خشونت متقابل و افزوده شدن بر دامنه تشنج خواهيم بود.
پس از حمله نيروهاي مردمي يمن به آرامکوي عربستان، رياض دست به مجموعه اقداماتي در عرصه رسانهاي و ديپلماتيک به دنبال متهم کردن ايران بوده است. در چنين شرايطي تهران ميبايستي چه اقداماتي را براي خنثي کردن سناريوي ايران هراسي به درجه انجام برساند؟
چنين واکنشها و عکسالعملهايي با توجه به ابعاد خساراتي که از سوي يمنيها به سعوديها وارد شده تا حدودي طبيعي است. چون رياض بر خلاف حيثيت خود ميداند که به چنين امري اعتراف نمايد. عربستان با مراجعه به شوراي امنيت بايد بتواند چنين امري را اثبات نمايد، چون ساير کشورها آنچه که مد نظر قرار ميدهند استدلال و ادله حقوقي است. دستگاه ديپلماسي کشورمان به همين روند قاطعانه ادامه دهد چون تهران رسما اعلام داشته که چنين عملياتي را انجام نداده از سوي ديگر خود نيروهاي يمني رسما اعلام کردند که اين عمليات را انجام دادهاند. همچنين همگان ميدانند که هرگونه ضربه احتمالي به ايران با پاسخ سهمگين همراه خواهد بود. بهتر است همه طرفين به دنبال راهکاري ديپلماتيک باشند که با مصلحت به سود همه باشد.