آرمان ملي: اظهارات ضد و نقيض مقامات آمريکايي در کنار اعلام صريح رئيسجمهور اين کشور در خصوص ضرورت اعلام نظر عربستان سعودي در مورد عامل حمله روز شنبه به تاسيسات نفتي اين کشور، نشان ميدهد که آمريکا به دنبال انتقال توپ بازي به زمين عربستان بوده و حاضر نيست خود را درگير بحران نظامي در منطقه نمايد. با اين وجود رفتار آمريکا به اين معني نيست که آنها نميخواهند حداکثر بهرهبرداري سياسي را از ماجراي پيش آمده در عربستان ببرند. ايالات متحده تلاش دارد تا با استفاده از شرايط موجود و با همکاري فعال رياض و لندن گامي بزرگ به سوي ايجاد ائتلاف نظامي در خليج فارس بردارد؛ ائتلافي که پس از توقيف کشتي انگليسي «استنا ايمپرو» ايده اوليه آن مطرح شد و در نهايت با عدم مشارکت بسياري از کشورها شکست خورد. در همين راستا نيز در روزهاي سهشنبه و چهارشنبه از سوي مقامات آمريکايي و عربستاني گفتوگوهاي زيادي با رسانهها صورت گرفت و تلاش شد تا ايران به عنوان عامل اصلي حمله به تأسيسات نفتي آرامکو شناخته شود. شبکه خبري سيبياس آمريکا از قول يک مقام مطلع دولتي، محل حمله انجام شده به عربستان را شمال خليج فارس اعلام کرد، يکي از مقامات پنتاگون تصريح کرد: «کارشناسان در حال بررسي دقيق شواهد موجود در عربستان و بازرسي اطلاعات راداري از منطقه هستند» مايک پنس معاون رئيسجمهور آمريکا نيز ضمن اعلام سفر وزير خارجه اين کشور به عربستان اظهار داشت: «سازمانهاي اطلاعاتي آمريکا در حال مرور شواهد حملات به تأسيسات نفتي آرامکو هستند». ترامپ رئيسجمهور آمريکا هم در نشست خبري مشترک با وليعهد بحرين در پاسخ به پرسشي در مورد اينکه آيا او ايران را مسئول حملات پهپادي به تاسيسات نفتي عربستان ميداند، گفت: «من چنين حرفي نزدهام و فقط گفتهام فکر ميکنم ميدانيم چه کسي بوده است». او در پاسخ به پرسش ديگري در مورد احتمال جنگ با ايران گفت: «بهدنبال جنگ با هيچکسي نيستيم». سفير عربستان در لندن نيز در موضعگيري اخير خود اعلام کرد که حمله به آرامکو «مطمئنا کار ايران بوده» و عربستان پاسخ اين اقدام را خواهد داد. اين در حالي است که وزير انرژي عربستان در رابطه با منشأ حملات اخير به تأسيسات نفتي اين کشور اظهار بياطلاعي کرده بود.
پاسخ قاطع ايران به سناريوسازيها
مقامات جمهوري اسلامي از رئيسجمهور گرفته تا وزير دفاع معتقدند که ايران در حملات اخير به آرامکو نقشي نداشته و همانطور که پيشتر هم اعلام شد، مسئوليت اين حملات بر عهده نيروهاي انصارا... يمن است. سرتيپ امير حاتمي وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح در حاشيه جلسه هيات وزيران و در جمع خبرنگاران، در پاسخ به پرسشي درباره حملات پهپادي اخير به تاسيسات نفتي عربستان سعودي با رد برخي اظهارات درباره نقش داشتن ايران در اين عمليات اظهار کرد: «فکر ميکنم موضوع بسيار روشن است و اين اتفاق بين دو کشور در حال درگيري با يکديگر رخ داده است، يک طرف درگيريها که يمنيها هستند، به صراحت اعلام کردهاند که اين کار را انجام دادهاند». علي شمخاني دبير شوراي عالي امنيت ملي نيز با رد هرگونه نقش ايران در حملات اخير اعلام کرد که يمنيها خود سلاحهايشان را ميسازند و اگر قرار باشد با اين اتهامزنيها تعرضي عليه ايران صورت گيرد، دشمنان بايد منتظر پاسخي قاطع باشند.
ابتکار دستگاه ديپلماسي
وزارت امور خارجه روز دوشنبه در اقدامي جالب توجه نامهاي رسمي به سفارت سوئيس نوشت و به تشريح موضع ايران در خصوص حادثه آرامکو و توطئههاي پس از آن پرداخت. به نوشته ايسنا؛ ايران يادداشتي رسمي از طريق سوئيس به آمريکا ارسال کرد و در آن پيام اعلام کرد که ايران در برابر هر اقدام آمريکا عليه خود واکنش نشان خواهد داد. تهران در اين پيام اعلام کرده که اتفاقات آرامکو کار ايران نبوده و اين موضوع را تکذيب کرده است. در اين پيام ضمن تکذيب اظهارات پمپئو و ترامپ در مورد نقش ايران در حادثه آرامکو، تاکيد شده که اگر اقدامي عليه ايران صورت گيرد بلافاصله با پاسخ ايران روبهرو خواهد شد و دامنه آن محدود به منشأ تهديد نخواهد بود. ايران همچنين چندي پيش در ارتباط با موضوع پهپاد نيز از طريق سوئيس پيامي را به آمريکاييها ارسال کرده بود مبني بر اين که هر گونه اقدام عليه ايران با واکنش شديد تهران مواجه خواهد شد. محمدجواد ظريف نيز پس از جلسه هيأت دولت در جمع خبرنگاران گفت: «پيام ما به کشورهاي منطقه اين است که ما خواهان گفتوگو، تعامل و رفع سوء تفاهمات از طريق گفتوگو و تعامل هستيم و اين خواسته ماست». او همچنين با طعنه خطاب به آمريکا تصريح کرد: «آمريکاييها ثابت کردند که حساسيت بيشتري به يک پالايشگاه نفت نسبت به کشته شدن بچهها و جنايتي که عليه آنها صورت ميگيرد دارند و اين نشان دهنده ديدگاه غلط آمريکا نسبت به مقام و شخصيت انسانهاست آنها بايد در نگاه خود در اين زمينه تغيير ايجاد کنند. اکنون ميبينند که بعد از چندين سال وضعيت چگونه است چنان که سيستمهاي پيشرفته دفاعي قدرت رهگيري موشکها و پهپادهاي يمن را ندارد و براي اين که اين شرمساري را جبران کنند به ديگران تهمت ميزنند». به رغم حاشيهسازيهاي اخير بسياري از کشورهاي جهان در خصوص ادعاي نقش داشتن ايران در حادثه آرامکو اقناع نشدهاند. مرکل روز سه شنبه دليل تمام حاشيهها و تنشها در منطقه را خروج ايالات متحده از برجام خواند و وزير دفاع جديد ژاپن روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران درباره ادعاي مطرح شده عليه ايران درباره دست داشتن در حمله به مجموعه پالايشگاهي آرامکوي عربستان گفت: ما هيچ اطلاعاتي که به ايران اشاره کند نداريم. وي افزود: ما بر اين باوريم حوثيها بر اساس بيانيهاي که مسئوليت اين اتفاق را بر عهدهگرفتهاند، اين حمله را انجام دادهاند.
آمريکا وارد جنگ نميشود
واکنشهاي ترامپ نشان ميداد که او قصد ندارد به جاي عربستانيها و براي رياض وارد جنگي نامعلوم شود. با اين وجود برخي جنگطلبان او را به جنگ ميخواندند و از هدف قرار دادن تأسيسات نفتي ايران صحبت ميکردند. ترامپ شامگاه چهارشنبه درخصوص اقدام آمريکا و آنچه کاخ سفيد اقدام ايران عليه آرامکو ميخواند نوشت: «به وزير خزانهداري دستور دادم تحريمها عليه ايران را افزايش دهد». شايد اين توئيت را بتوان پاسخي به درخواست سعودي براي واکنش به حملات آرامکو و فرار از فشار رياض براي حمله نظامي ولو محدود به ايران دانست. ترامپ باز هم به گزينه نظامي عليه تهران «نه» گفت.