vpn کسب و کار من است
طبق آمار در سال گذشته حدود 72ميليون کاربر اينترنت پهنباند در ايران وجود داشت که حدود 60ميليون نفر به اينترنت پرسرعت موبايل (3G و 4G) دسترسي داشتند و اين آمار قطعا با گسترش فضاي مجازي در کشور امسال به آن افزوده ميشود. از آنجايي که براي استفاده از اين اينترنت، کاربر بايد تلفن همراه هوشمند در اختيار داشته باشد، ميتوان حدس زد که تعداد قابلتوجهي از اين افراد روي تلفنهاي همراهشان از شبکههاي اجتماعي استفاده ميکنند. براي اطمينان از حدود اين کاربران، ميتوان به يک آمار جهاني «ويآرسوشال» و «هودسوييت» مراجعه کرد. بر اين اساس، در ايران دستکم 40ميليون کاربر موبايل در شبکههاي اجتماعي فعال هستند، آماري که وزير ارتباطات هم به اذعان دارد و از آنجايي که تقريبا تمام شبکههاي اجتماعي جهاني (بهجز اينستاگرام و واتساپ) در ايران فيلتر هستند، ميتوان ادعا کرد که تقريبا تمام اين افراد در تلفنهاي همراهشان از فيلترشکن استفاده ميکنند. با ورود به چند سايت ميانگين فروش فيلتر شکن 10 تا 15هزار تومان بهصورت ماهانه است و اگر قرار باشد چند کلمه عبور در اختيار کاربر قرار دهند براي هر کابر 10هزار تومان ديگر بايد پرداخت شود. جالب است بدانيم که برخي از اين وبسايتها با اينکه نماد اعتماد الکترونيکي ندارند و از اين رو غيرقانوني محسوب ميشوند، محصولات خود را قانوني معرفي ميکنند و حتي مؤلفههايي را بهعنوان شرايط استفاده از VPNهايشان در نظر گرفتهاند که از طريق آنها چهرهاي قانوني به کار خود دادهاند. بهطور نمونه يک وبسايت فروش اين محصولات در قسمتي با عنوان «شرايط و قوانين استفاده از سرويسها» 10 شرط را براي خريداران در نظر گرفته است. بهعنوان اولين شرط اين وبسايت نوشته شده: «ارائه سرويسها فقط براي ايجاد امنيت و رفع تحريمهاي بينالمللي عليه جمهوري اسلامي ايران است.»شرط دوم هم اينطور اعلام شده: «چنانچه هر يک از کاربران از سرويسها سوءاستفاده کند و به تعهد خود پايبند نباشد، تخلف صورت گرفته بر عهده خود کاربر بوده و اين وبسايت هيچگونه مسئوليتي در قبال متخلفين نميپذيرد. همچنين در صورت مشاهده تخلف، حساب کاربر از سيستم حذف ميشود.»
فروش فيلترشکن از درگاههاي بانکي
عضو ناظر کارگروه تعيين مصاديق مجرمانه رايانهاي، با بيان اينکه بسياري از سايتهاي فروش vpn مجهز به درگاه پرداخت اينترنتي هستند، گفت: افرادي که در سايتها با درگاههاي بانکي مجاز اقدام به فروش ويپيان ميکنند به راحتي قابل شناسايي بوده و دستگاههاي نظارتي و متولي بايد به اين موضوع ورود کرده و با متخلفان برخورد کنند. رمضانعلي سبحانيفر در رابطه با وجود مافياي تجارتميلياردي فروش ويپيان و فيلترشکن، گفت: استفاده گسترده از ويپيان و فيلترشکن براي دسترسي به شبکههاي مجازي فيلتر شده تجارت پرسودي را براي برخي از افراد ايجاد کرده است. شناسايي فروشندگان فيلترشکن، کار تخصصي و بسيار پيچيدهاي است و بايد متوليان و متخصصين در رابطه با عاملان فروش ويپيان اظهارنظر کرده و اعلام کنند که اين افراد داخلي و يا خارج نشين هستند.
همه روي گوشيهايشان دارند
«فرض کنيد صبح فردا فيلترشکنها از دسترس خارج شوند، به اتفاقاتي که رخ ميدهد فکر کردهايد؟» اين بخشي از صحبتهاي آذري جهرمي، وزير ارتباطات درباره موضوع فيلترشکنها در مجلس بود. اين در حالي است که بسياري اعلام مي کنند که تنها وزارت ارتباطات آمار بازارهاي خريد فروش vpn را در اختيار دارد يکي از اين افراد رضا الفتنسب، دبير اتحاديه کسبوکارهاي فضاي مجازي است که در خصوص بازار VPN ميگويد: اين موضوع نياز به يک زيرساخت دارد که دست وزارت ارتباطات است، وزير ارتباطات همواره ميگويد وي.پي.ان بايد ساماندهي شود، در حالي که بايد از ايشان پرسيد چگونه اين VPNها وصل ميشود. قطعاً بازار بزرگي در زمينه فروش VPN وجود دارد و فعالان اين بازار نيز آدمهاي کوچکي نيستند. خدمات VPN بهطور کامل غيرقانوني است، اما روي همه گوشيها وجود دارد. اينها هميشه به درگاههاي بانکي وصل هستند و برخي اوقات درگاه آنها قطع ميشود، اما دوباره به يک بانک ديگر وصل ميشوند.به گفته الفتنسب وبسايتهاي فروش VPN هر روز مسدود ميشوند، اما دوباره و بهسرعت به يک درگاه ديگر وصل ميشوند. اينها نيازي به سرمايه خاصي ندارند، اما اينکه به جايي وصل باشد و از طريق آن و بدون دردسر به فعاليت ادامه دهد، سرمايه اصلي اين کار است. يک عضو انجمن صنفي کسبوکارهاي اينترنتي نيز درباره فروش فيلترشکنها ميگويد: خيلي از اينها در حال فعاليت در کشور هستند، ولي با اين حال ما نميدانيم طبق چه آييننامهاي و چگونه فعاليت ميکنند. عدد سرمايه در گردش آنها بسيار بالاست و بازار آن هم بسيار داغ است. يعني اگر 40ميليون عضو تلگرام داشته باشيم، گفته ميشود که پنجميليون آنها از VPN پولي استفاده ميکنند. اگر قيمت متوسط هر ماه اشتراک فيلترشکن را فقط 10هزار تومان در نظر بگيريم، برابر با 50ميليارد تومان در ماه و 600ميليارد تومان در سال است.سپيده حبيبي افزود: البته اين در مقابل کل درآمدهاي آن بسيار ناچيز است، زيرا بسياري از شرکتها از VPN چندکاربره استفاده ميکنند که اين موضوع ميانگين گردش مالي آن را بسيار بالاتر ميبرد. چون اين گردش بسيار بالاست و به همين دليل خيلي از خير آن نميگذرند و قطعاً کساني که به رانت دسترسي دارند، اين بازار را در اختيار دارند. مهم اخذ زيرساخت آن است. مثلا اگر وبسايتي بخواهد بليت هواپيما بفروشد، بايد زيرساخت آن را از سازمان هواپيمايي بگيرد. بنابراين وبسايتهاي فروش VPN نيز از جاي ديگري سرويس ميگيرند و نقش کانال فروش آن سرويس را بازي ميکنند.به گفته اين کارشناس در سيستم کسبوکارهاي اينترنتي، روال مجوزدهي از طريق اتحاديه است، ولي قبل از آن بايد نماد اعتماد الکترونيکي داشته باشند. اين نماد در واقع پيششرط گرفتن سرويس درگاه بانکي است و بعد از آن ميتوانند براي اخذ مجوز از اتحاديه اقدام کنند. وي با بيان اينکه وبسايتهاي مذکور يک فعاليت زيرزميني محسوب ميشود، گفت: وبسايتي قانوني است که در آن امکان خريد قانوني از طريق کارت بانکي و در پايين آنها نماد اعتماد الکترونيکي وجود داشته باشد.
