ایران، ترکیه و روسیه به دنبال مدیریت بحران
ايران، ترکيه و روسيه تضمين کننده آتشبس ميان طرفين و صلح در سوريه هستند. اما بر سر اجراي جزئيات و مسائل در ميان مخالفان دولت سوريه در منطقه ادلب و همينطور ميان روسيه، ترکيه و ايران و از سوي ديگر ايالات متحده آمريکا اختلاف ديدگاه نيز وجود دارد. چون زماني که اردوغان اعلام داشت که ترکيه در پي ايجاد منطقه حائل با کمک آمريکاييها در ادلب بوده، شرطهايي را نيز مطرح داشت. زماني که ترکها در پي ايجاد يک منطقه حائل در منطقه هستند حاکميت ملي سوريه را نقض ميکنند. لذا دولت مرکزي سوريه اعتراض دارد. از سوي ديگر ايران نيز به عنوان متحد سوريه نسبت به حضور آمريکاييها اعتراض دارد. همچنين از طرف ديگر ترکها خودشان با آمريکاييها اختلاف دارند. لذا موضوع تا حدودي غامض و پيچيده شده است. چون از يک سو ترکها به سبب خريداري سامانه دفاع موشکي به روسها نزديک و از سوي ديگر از آمريکاييها دور شدهاند و در عين حال در شرق فرات يعني همان منطقهاي که کردها هستند خود ترکها نيز با آمريکاييها اختلاف دارند. چون ترکها بر اين باور هستند که کردهاي سوريه همکار پ.ک.ک بهشمار ميآيند. به همين سبب ترکيه اعلام ميدارد تعداد سه و نيم ميليون نفر پناهجويي که در ترکيه هستند براي اين کشور به دليل عدم کمک جامعه جهاني بسيار هزينه دارد. ترکيه علاقهمند است تا بخشي از جمعيت را در منطقه حائل شمال سوريه اسکان دهد. از سوي ديگر ترکيه اعلام داشته که ما در پي بازکردن مرزهاي خود و هدايت اين پناهجويان به سمت اروپا هستيم. در بين مناطقي که کردهاي سوري در ترکيه حضور دارند با مردم محلي ترکيه درگيريهايي پيش آمده و همه اينها نشانههاي پيچيده شدن موضوع است. از سوي ديگر سه کشور در زمينه قانون اساسي در سوريه بايد به نقطه نظرات مشترکي دست يابند تا ضمن توافق بتوانند ثبات سياسي برقرار و در پي آن بازسازي سوريه آغاز شود. نکته بسيار مثبتي هم وجود داشته و آن اين است که ترکيه با ايران نشست دوجانبه خواهد داشت و اجلاس کميسيون مشترک همکاريهاي اقتصادي نيز برگزار ميشود و هياتهاي اقتصادي دو طرف در زمينه توان اقتصادي، مصوبات کميسيونهاي قبلي را پيگيري خواهند کرد. ما اکنون اطلاعات کافي در باره مذاکرات نداريم و نميدانيم که راجع به مسائل فيمابين چه گفتوگويي صورت گرفته است و به چه راه حلهايي دست يافتهاند. در باره مبادلات اقتصاي با ارزهاي ملي نيز توافقهايي صورت ميگيرد، اما اين که سه کشور به عنوان تضمين کنندگان امنيت در سوريه گرد هم جمع آمدهاند اين مساله نشان ميدهد که منطقه با بحران مواجه است. اميدواريم گفتوگوها و رايزنيهاي صورت گرفته توسط سه کشور منجر به ايجاد آرامش و يافتن راهکاري براي حل بحران سوريه شود، اما با توجه به تحولات منطقه خيلي نميتوان بهصورت خوشبينانه به آن نگريست. هر چند تهران علاقه مند است که منطقه به آرامش برسد. همين که سه کشور گرد هم آمدهاند گام مثبتي تلقي ميگردد و اين مهم نشان دهنده بحران در منطقه بوده که نيازمند مديريت است. در عين حال هر يک از بازيگران در منطقه به دنبال اهداف و منافع خودشان هستند. لذا اميدواريم اين همکاريها به بازگشت پناهجويان به سوريه و بازسازي اين کشور منجر گردد. ميدانيم که صدمات بسيار بزرگي که به اقتصاد سوريه وارد شده و با وجود شهرهاي ويران شده شايد بازسازي و ثبات سوريه سالها به درازا بينجامد. بنابراين نيازمند صدها ميليارد دلار سرمايهگذاري است. در خصوص اهداف و منافع روسها در سوريه ميتوان گفت که اين کشور علاقهمند است تا در خاورميانه حضور داشته باشد. بعد از بحران کريمه، روسها از سمت غرب وارد خاورميانه شدهاند که طبيعي است چون از دوره شوروي سابق حافظ اسد همکار استراتژيک مسکو بوده و در پايگاه هوايي طرطوس به عنوان پايگاه دريايي ماوراي بحار در نزديک کانال سوئز و شرق مديترانه، روسها حضور دارند. بنابراين روسيه روابط استراتژيکي با سوريه دارد. از سوي ديگر روسيه با رژيم صهيونيستي نيز روابط خيلي نزديکي دارد. زماني که ايران با روسيه در آن منطقه همکاري ميکند، اهداف مشترکي را در مبارزه با تروريسم دنبال ميکنند، اما در عين حال دشمني روسيه با اسرائيل تا حدي دور از ذهن است. روسها براي حضور در منطقه خاورميانه علاقهمند داشتن روابط نزديک با ايران هستند.
