آرمان ملي: امروزه در بسياري از موارد، درآمد زنان براي مشاغل يکسان با تخصص و سابقههاي يکسان، 70درصد درآمد مردان است و هنوز در محيطهاي کاري شاهد عدم تساوي جنسيتي ميباشيم. هنوز راهيابي زنان به موقعيتهاي سطح بالاي مديريتي کاملا مسدود است. امروزه بيش از يکسوم از خانوارهايي که سرپرستي آنها با زنان است فقير هستند و از عدم امکانات کافي رنج ميبرند. در روابط ميانشغلي نيز تفاوت ميان جايگاه زنان و مردان قابل مشاهده است. مردان بهطورکلي کمتر از زنان در رفتارهايشان محدوديت دارند و بيشتر از زنان از فضاهاي مشخص استفاده ميکنند. در هنگام صحبتکردن نيز صحبت زنان را قطع ميکنند و نيز آراي خود را بر ديگران تحميل ميکنند.
در صحنه سياست، مشارکت سياسي زنان با موانع جدي ساختاري روبهروست. براي مثال عدم دسترسي به منابع مالي، شبکههاي ارتباطي، پستهاي سياسي و اجرايي و عدم حمايت رهبران احزاب از فعاليتهاي آنها موجب شده که زنان کمتر به موقعيتهاي مهم دست يابند. بهرغم تحولات اخيري که موجب ورود زنان به صحنههاي سياسي شده است، هنوز اکثريت کساني که قانون وضع ميکنند و يا مجري آن هستند، مردانند و ماهيت بعضي از قوانين بغضآلود به نظر ميرسد. افزايش سطح سواد علمي و رشد و توسعه تکنولوژي از مواردي خواهد بود که روي تمامي اجزاي تشکيلدهنده يک جامعه اثرگذار است که باعث تغيير بسترهايي در سطح اجتماع نيز ميشود، براي مثال با تغيير نوع بسترهايي که درون يک جامعه به وجود ميآيد شاهد اين موضوع خواهيم بود که زيرساختهاي فعاليت زنان در آن جامعه روزبهروز بيشتر خواهد شد و زنان اجازه خواهند يافت حتي در سطح اول سياستگذاري نقش پررنگي داشته باشند و اظهارنظرهاي خود را در قالب ايدههاي مختلف ارائه دهند. جامعه ايراني نيز از اين قاعده مستثني نيست و همراه با توسعههايي که در آن رخ داده، بسترهايي را براي حضور زنان ايجاد کرده است، اما نکتهاي که در اين رابطه وجود دارد اين است که تفکري غالب هنوز هم در بين طيفي خاص از مردان وجود دارد که فکر ميکنند جاي زن در خانه است و نبايد به هيچ شکلي در اجتماع حاضر شود چه برسد به اظهارنظر و يا ايفاکردن نقشي در درون جامعه که چارچوبهايي را تغيير دهد. نيره توکلي و ماهرخ فلاحي، دو فعال حقوق زنان و کارآفرين، از وضعيت فعلي فعاليت زنان در جامعه، نگاهها به حضور آنان در عرصههاي مختلف اشتغال و فعاليتهاي اجتماعي و علل تمايل بعدي اقشار به محدودکردن زنان در چهارديواريها گفتند که در ادامه ميخوانيد.
نقش صداوسيما
نيره توکلي، جامعهشناس و فعال حقوق زنان، در اين رابطه به «برنا» گفت: خوشبختانه بدنه جامعه ايراني و عامه مردم در شرايط حال حاضر نگاه واپسگرايانهاي به حضور زنان در اجتماع به صورت جدي ندارد و در مقايسه با بسياري از کشورهاي ديگر که شباهتهاي فرهنگي و مذهبي و اجتماعي دارند، مردمان کشور ما در اين خصوص در سطح بالاتري قرار دارند و افراد نيز با يکديگر تساهل بيشتري را دارند. نکته حائز اهميت ديگر در اين رابطه اين است که زنان و مرداني که در قاعده هرم اجتماع قرار دارند، راحتتر ميتوانند با يکديگر ارتباط برقرار کنند و نگاه تساهلآميزتري را نسبت به يکديگر دارند. توکلي در ادامه افزود: اما مسالهاي که در اين ميان وجود دارد اين است که در کشور ما نهادهايي که تاثيرگذار هستند اجازه حضور زنان بهعنوان کنشگراني در سطح جامعه را به صورت صحيح نميدهد. بنابر اين تفکر، درون ذهن مردان نيز ميتواند نشأت گرفته از نهادهاي سياستگذاري باشد که اجازه نميدهند فعاليت زنان رنگوبويي درست را به خود بگيرد و تا زماني که سازمانها و نهادهاي بزرگ درون کشور که وظيفه سياستگذاري و تعيين خط مشي را برعهده دارند زمينههاي حضور بانوان درون جامعه را ايجاد نکنند و همراهي خود را با مسائلي که عرف جامعه است و بهعنوان واقعيتهاي جامعه از آن ياد ميشود درخصوص زنان اعلام نکنند وضعيت به همين شکل خواهد بود. وي در خصوص نقش رسانهها و بهخصوص نهادي همچون رسانه ملي در اين خصوص نيز خاطرنشان کرد: سازمان صداوسيما و بهصورت کلي رسانه ملي بهعنوان يکي از اصليترين نهادهاي تاثيرگذار در اين رابطه با تدوين برنامههايي درخصوص نقش زنان در جامعه بايد بهدنبال مواردي باشد که از نفرتپراکني عليه زنان جلوگيري کند و مقبوليتي را بر فعاليتهايي که زنان دارند ببخشد تا فعاليتها و کنشهايي که از سوي زنان انجام ميشود از سوي مردان جامعه نيز مورد قبول واقع شود. در حال حاضر صداوسيما نقش خود در برابر زنان را عادلانه ايفا نميکند. توکلي ادامه داد: اگر بهدنبال راهحل براي ازبينبردن تفکري که عليه زنان وجود دارد هستيم بايد آن را در بين نهادهاي تاثيرگذار و متوليان امر فرهنگ جستوجو کنيم، چون طيف اثرگذار روي قاطبه مردم آنانند و تمامي وظايف محوله در خصوص فرهنگ نيز برعهده آنهاست.
زنان بايد به خودباوري برسند
در ادامه ماهرخ فلاحي، کارآفرين نمونه، بهعنوان يکي از زناني که طي سالهاي گذشته در عرصههاي مختلف اقتصادي فعاليت داشته است و در خصوص مباحث اجتماعي نيز کنشهايي را داشته، در خصوص خودباوري زنان ميگويد: نکتهاي که قبل از هر چيزي بايد مدنظر زنان اين سرزمين باشد مساله خودباوري و اهميت وجودي زناني است که بهعنوان يکي از اثرگذارترين اجزاي اين جامعه حضور دارند؛ تا زنان به تواناييهاي خود پي نبرند و متوجه نشوند با ايدهها و افکاري که دارند ميتوانند تاثيرات فراواني را در جامعه بگذارند هيچ گروه و فرد و قانوني نميتواند بستر را براي رشد و حضور پررنگتر آنها ايجاد کند. وي ادامه داد: زماني که زنان به خودباوري برسند، مردان نيز اين موضوع را باور خواهند کرد که فقط آنان نميتوانند تصميمگيرنده باشند بلکه از مکملي بهنام زن نيز در تمامي تصميمات خود نظرخواهي ميکنند.