فرهادی و صافاریان
تصوير، سينما، اجتماع
تازهترين اثر روبرت صافاريان تصويري است از سهدهه قلمزدن صافاريان در حوزه سينما و مسائل مربوط به سينما يا آنطور که خودش در مقدمه کتاب مينويسد: «سه دهه نوشتن درباره سينما تنها نوشتن درباره سينما نبوده است، بلکه گفتوگويي بوده از خلال فيلمها -و بيشتر فيلمهاي ايراني- با مسائل حاد جامعه و زمانه، مسائلي چون رابطه اجتماع و هنر، مهاجرت، جايگاه زن، دنياي مجازي و جامعه ارامنه به عنوان نمونهاي از مسائل اقليتها.»
«تصوير، سينما، اجتماع» در 350 صفحه از سوي نشر مرکز منتشر شده است. اين کتاب شامل مجموعهاي از يادداشتهاي روبرت صافاريان منتقد صاحبنام کشور است که پيش از اين در نشريات مختلف به چاپ رسيده بود. از ويژگيهاي اين کتاب، گستردگي و تنوع موضوعاتي است که نويسنده تحت سرفصل هاي «خودويژگيهاي تصوير سينمايي»، «سينما و اجتماع»، «زنان و سينما»، «سينماي در غربت»، «بازيگري»، «سينماي مستند»، «سينما در عصر ديجيتال»، «ارمنيها و سينماي ايران»، «درباره عکاسي»، «شهر و سينما» و «نقد فيلم» ارائه کرده و نويسنده تلاش براي درک تحولات سينما در عصر ديجيتال را مهمترين انگيزه براي نگارش مطالب دانسته است. کتاب حاضر از طريق طرح پرسشهايي که درباره مباحثي همچون وجوه تصويري و سينماي رئاليستي مطرح ميکند، اين امکان را براي مشارکت خواننده فراهم ميسازد که با تامل بيشتري به زمينههاي پيدايش و حيات تصوير بنگرد.
روبرت صافاريان متولد 1333 در تهران و فارغالتحصيل رشته کارگرداني مدرسه عالي تلويزيون و سينما در سال 1353و زبان و ادبيات فارسي در سال 1374 است. صافاريان علاوه بر نوشتن و نقد و پژوهش، فيلمهاي مستند متعددي نيز ساخته، از جمله: «وارونگي»، «جفت شيش»، «گفتوگو با انقلاب»، و «در فاصله دو کوچ».
رودررو با فرهادي
نام اصغر فرهادي حالا بهعنوان يکي از قطبهاي سينماي ايران شناخته ميشود؛ قطبي که بخشي از سينماي ايران را هدايت ميکند. از همين زاويه است که حرفهاي اصغر فرهادي بهعنوان فيلمساز مولف نهتنها براي هر علاقهمند به سينماي او، که هر علاقهمند به سينما جذاب است. «کتاب رودرو با اصغر فرهادي» در ادامه سينماي فرهادي، پلي ميزند به جهان آقاي کارگردان. اين کتاب در 500صفحه از سوي نشر چترنگ منتشر شده است. در طول چند سال اخير، کتابهاي بسياري درباره فرهادي و سينمايش نوشته شده که آنطور که مهرزاد دانش در مقدمه کتاب حاضر مينويسد اين کتاب به دليل رويکرد ميهندوست بر برنمايي ارتباطي بيواسطه با خود فيلمساز در بيان انگيزهها و انگيختههايش، آن را از کتابهاي ديگر متمايز ميکند.
«رودررو با اصغر فرهادي» مجموعه گفتوگوهاي اسماعيل ميهندوست با اين کارگردان مطرح است که از سال 1383 آغاز شده و تا بعد از اکران فيلم فروشنده ادامه داشته است. کتاب «رودررو با اصغر فرهادي» اين امکان را فراهم کرده که مخاطب براي هر کدام از فيلمهاي فرهادي، در جواب اين پرسش که چه شد ساخته شد پاسخي جالب دريافت کند. در چاپ جديد کتاب «رودررو با اصغر فرهادي» علاوه بر مطالب چاپهاي پيشين، حاوي يک فصل جديد مربوط به گفتوگوي فيلم «فروشنده» و مقدمهاي جديد به قلم مهرزاد دانش است.
«رودررو با اصغر فرهادي» از گفتوگو درباره نوجواني فرهادي شروع ميشود و به فيلمهايي مانند «رقص در غبار»، «شهر زيبا»، «چهارشنبهسوري»، «درباره الي»، «جدايي نادر از سيمين»، «گذشته» و «فروشنده» ميپردازد. همچنين در اين کتاب شاهد عکسهايي از صحنههاي فيلمها و عکسهايي از گفتوگوهاي حضوري ميهندوست و فرهادي هستيم. در پايان کتاب نيز مشخصات جوايز فيلمهاي اصغر فرهادي آورده شده است.
اسماعيل ميهندوست نويسنده، کارگردان و منتقد، درباره اينکه چرا به سمت چنين پروژه سترگي رفته است، ميگويد: «از همان اوايل دهه 80 که دبير کارگرداني مجله صنعت سينما بودم قصد داشتم گفتگوهاي مفصلي را با فيلمسازان مختلف انجام دهم که به غير از انتشار بخشي از آنها در مجله بخش کامل اين گفتوگوها در قالب کتاب منتشر شود. از جمله گزيده آن گفتوگوها درباره فيلمسازان مختلف، در دو جلد کتاب «جهان نو سينماي نو» توسط نشر چشمه منتشر شده است.از اولين فعاليتهاي فرهادي در سينما به اين استنباط رسيدم که استعداد و پديده جديدي وارد سينماي ايران شده است که در ابتدا بيشتر جنبه فيلمنامهنويسي او برجسته بود. اولين گفتوگو و برخورد حضوريام با فرهادي سال 1383 به بهانه اکران فيلم دوم او يعني شهر زيبا بود. فيلم شهر زيباي او حتي نسبت به فيلم قبلياش چند پله بالاتر بود. زماني که فيلم «چهارشنبهسوري» فرهادي اکران شد رشد او به حدي بود که به نظرم آمد اين فيلمساز جوان بهرغم کارنامه اندکش، از چنان پتانسيلي برخوردار است که ميتوان يک کتاب درباره فيلمهايش منتشر کرد. همان زمان بود که اين موضوع را با او مطرح کردم و استقبال کرد.»
